در صورت وقوع حوادث طبيعي نظير زلزله در تهران، خسارت چند برابر بمباران هيروشيما بر جاي خواهد ماند. فاجعه بالاي سر ما در حال تعليق است و مشخص نيست دقيقاً چه زماني بحرانهاي طبيعي رخ ميدهد، بنابراين از هماكنون بايد براي آن راهكاري جدي انديشيده شود تا شهر و شهروندان دچار خسارتهاي سنگين مالي و جاني نشوند.
مجتبي شاكري، رئيس كميته فرهنگي شوراي شهر تهران، نخستين اولويت كاري شوراي پنجم را ايجاد ساختار كارآمد اعمال نظارت بر شهرداري تهران عنوان و اظهار كرد: نظارتي كه از شوراي شهر انتظار ميرود در حال حاضر به نحو جامع اعمال نميشود، اما تمام علت به شهرداري برنميگردد بلكه منشأ ناكارآمدي جامع نظارت، درون خود شوراست. شوراي شهر بايد دست برتر را در برنامهنويسي و نظارت حين و بعد از اجرا داشته باشد كه اكنون فاقد آن است.
وي افزود: سال 97 عمر برنامه پنج ساله دوم تمام خواهد شد و اجراي برنامه ميان مدت بعدي آغاز ميشود. حال اگر شورا دست برتر نداشته و از ابزارهاي پژوهشي و نظارتي كافي برخوردار نباشد تا در جريان چگونگي اجراي برنامه دوم قرار بگيرد، چگونه ميخواهد برنامه سوم را تصويب كند؟ بنابراين لازم است كه شوراي شهر خود را به جايگاه حقوقي و مؤثري كه بايد داشته باشد برساند و براي اين منظور بايد اصلاحات ساختاري را از درون خود آغاز كند.
شاکری با بيان اينكه شوراي شهر اكنون سامانه برخط براي اطلاع گرفتن از امور مختلف اداره شهر اعم از شهرسازي، ماليه و غيره در اختيار ندارد و بايد از سامانه شهرداري، آن هم به صورت محدود استفاده كند، گفت: از طرفي ساختار پژوهشي مستقل نيز در شوراي شهر وجود ندارد و از اين رو به مركز مطالعات شهرداري تهران وابسته هستيم. اين در حالي است كه مجلس براي اينكه امكان نقد داشته باشد، چاره خوبي انديشيد و براي جلوگيري از وابستگي اطلاعاتي به مقام اجرا، مركز پژوهشهاي مستقل خود را تأسيس كرد. شوراي شهر نيز بايد يك مركز مطالعات و پژوهشهاي مستقل و كارآمد براي نقد لوايح داشته باشد تا به شهرداري وابسته نباشد. تلاشهاي مقدماتي در اين خصوص صورت پذيرفته است.
وي يكي از مسائل جدي تهران را «تابآوري شهر» دانست و با تأكيد بر اينكه در صورت وقوع حوادث طبيعي نظير زلزله در تهران، خسارت چند برابر بمباران هيروشيما خواهد بود، گفت: فاجعه بالاي سر ما در حال تعليق است و نميدانيم دقيقاً چه زماني رخ ميدهد، بنابراين از هم اكنون بايد براي آن راهكاري جدي بينديشيم. شاكري با اشاره به وقوع فاجعه پلاسكو كه ناشي از كوتاهي و مبهم بودن تكاليف دستگاههاي دولتي و قضايي در امر نظارت بر كارگاههاي توليدي بود، افزود: گزارش بازديدهاي فني مديريت شهري نشان ميدهد از 17 هزار كارگاه توليدي در تهران، حدود 3 هزار مورد از نظر تابآوري در وضعيت بسيار بدي قرار دارند و بايد پلمب شوند. اما قانون در اين زمينه صراحت ندارد و همين مسئله به وقوع حادثه در پلاسكو منجر شد. از اين رو انتظار ميرود شوراي پنجم مسئله تابآوري و ابعاد مختلف آن را با جديت دنبال كند. بافت فرسوده، ششمين مسئله كنوني تهران است كه شاكري با اشاره به آن يادآور شد: وقوع حتي يك زلزله خفيف ميتواند صدها هزار كشته به بار بياورد.
بافت فرسوده 4 هزار و 400 هكتاري تهران
به گفته شاکری، تهران 4 هزار و 400 هكتار بافت فرسوده دارد كه جمعيتي بيش از 2 ميليون و 100هزار نفر را در خود جاي داده است.
وي با بيان اينكه راهكارهاي مديريت شهري در زمينه تشويق به نوسازي بافتهاي فرسوده هنوز آن گونه كه بايد مؤثر نبوده و مالكان اين ابنيه را به بازسازي ملك ترغيب نميكند، گفت: به نظر ميرسد ابزارهاي ديگري در اين زمينه فراتر از بخشودگي عوارض و حق انشعابات لازم است. شاكري موضوع مهمي كه اعضاي شوراي شهر بايد از آن مطلع باشند را «وضعيت نامعلوم شريانهاي زيرسطحي» برشمرد و در اين رابطه توضيح داد: طي حدود دو دهه متروسازي در تهران، مسير بسياري از مسيلهاي زيرسطحي تغيير كرده و مشخص نيست كه اكنون چه وضعيتي دارد. اين موضوع سبب پديد آمدن مغازهاي وسيعي بعضاً به اندازه يك استاديوم فوتبال زير پاي شهروندان تهراني شده است و از اين رو رصد شريانهاي زيرسطحي از اموري است كه حتماً بايد با جديت بيشتري پيگيري شود.
مسئله تحقق مديريت يكپارچه شهري تعيين تكليف شود
رئيس كميته فرهنگي شوراي شهر تهران با بيان اينكه تحقق مديريت يكپارچه شهري سيزدهمين مسئله مهم تهران است كه بايد توسط شوراي شهر پنجم پيگيري شود، گفت: از ابتداي شروع دوره چهارم شورا در اغلب جلسات صحن و كميسيونها به ضرورت اين امر اشاره شد اما پيگيريها در اين دوره نتيجهبخش نبود. اكنون زمان آن رسيده كه يكبار براي هميشه مسئله تحقق مديريت يكپارچه شهري تعيين تكليف شود. برخي از مواد برنامه پنجساله دوم شهرداري تنها در صورت تحقق مديريت يكپارچه شهري قابل اجراست و در نتيجه فعلاً قدرت اجراي اين قبيل برنامهها وجود ندارد.
شاکری با اشاره به يكدست شدن دولت، مجلس و شوراي شهر در دوره آتي و استقرار اصلاحطلبان در مراكز مهم تصميمسازي كشور، يادآور شد: اكنون براي تحقق مديريت يكپارچه شهري با همراهي دستگاههاي مرتبط فراهم است و اين ايده كه سالهاست در برنامههاي توسعه كشور تكرار ميشود، در اين دوره امكان عملياتي شدن يافته است. بنابراين پيشنهاد ميكنم ستادي براي پيگيري موضوع با حضور شهردار و اعضاي شوراي شهر، نمايندگان مجلس و نمايندگاني از هيئت دولت تشكيل شود و شوراي پنجم تا به ثمر نشستن پيگيريها اين امر را دنبال كند چراكه اگر شوراي جديد از عهده اين كار برنيايد، در چنبره مسائل متعدد شهر كه حل آنها به همكاري دستگاهها و نهادهاي خارج از مديريت شهري نياز دارد، گرفتار خواهد شد و خروجي مشخصي از تلاش براي حل مسائل شهري حاصل نميشود.