نظارت و مسئوليت حسن اجراي قانون مديريت پسماند بر عهده سازمان حفاظت محيطزيست گذاشته شده است و مسئوليت تأمين و پرداخت بخشي از هزينههاي بازيافت نيز بر عهده توليدكنندگان اين محصولات قرار دارد و بيمارستانها امروز از هزينهاي كه بايد بابت دو بار بيخطرسازي اين پسماندها بپردازند، گلايه دارند. دكتر علي جعفريان رئيس دانشگاه علوم پزشكي تهران مشكل اصلي جمعآوري پسماندهاي بيمارستاني را هزينه آن ميخواند و ميگويد: ما در همه بيمارستانهايمان بيش از ۱۰ سال است كه دستگاه امحاي زباله داريم. وقتي بيمارستاني زباله خود را امحا ميكند ديگر زباله پزشكي محسوب نميشود و زباله شهري است اما شهرداري با اين وجود براي جمعآوري زبالههاي بيمارستاني مبلغ قابل توجهي را درخواست ميكند و ميگويد من اين زبالهها را بيمارستاني تلقي ميكنم، در حالي كه اين مسير منطقي نيست. وي ادامه ميدهد: شهرداري هزينهاي به نام زباله بيمارستاني از ما ميگيرد ولي نميدانيم كه اين بيخطرسازي از سوي شهرداري چگونه انجام ميشود. همه بيمارستانها نيز از آن گلايه ميكنند و ميگويند ما هم بايد هزينه دستگاه امحاي زباله را بپردازيم و هم شهرداري چنين تقاضايي ميكند. اين موضوع سالهاست كه اتفاق ميافتد. رئيس دانشگاه علوم پزشكي تهران همچنين تأكيد ميكند كه براي ما هنوز اين موضوع روشن نشده است و چندين بار نيز درباره آن صحبت شده و مكاتباتي نيز انجام دادهايم. شهرداري بايد وجه انتقال زباله بيخطر را دريافت كند و اختلاف قيمت آنها قابل توجه است.
توليد روزانه ۱۰۰ تن پسماند بيمارستاني در شهر تهران
بنا بر اعلام مركز سلامت محيط و كار وزارت بهداشت، كل پسماند توليدي در بيمارستانهاي تهران حدود ۱۰۰ تن در روز است كه حدود ۳۰ درصد آن را پسماند عفوني و تيز و برنده تشكيل ميدهد. اين وزارتخانه نيز مسئوليت نظارت بر چگونگي بيخطرسازي اين پسماندها را در بيمارستانها بر عهده دارد. دكتر خسرو صادقنيت، رئيس مركز سلامت محيط و كار وزارت بهداشت درباره چگونگي اين نظارتها ميگويد: تمام ۱۵۰ بيمارستان شهر تهران ضمن تفكيك انواع پسماندها در مرحله توليد نسبت به بيخطرسازي پسماندهاي عفوني با استفاده از دستگاههاي غيرسوز بيخطرساز پسماند در محل بيمارستان اقدام ميكنند. پسماندهاي بيخطر شده نيز براي دفع نهايي به شهرداري تحويل داده ميشوند. وي با اشاره به نظارت وزارت بهداشت در سه سطح در حوزه مديريت پسماند بيمارستانها، ادامه داد: نظارت در سطح بيمارستان، توسط كارشناس بهداشت محيط مقيم در بيمارستان انجام ميشود و نظارت در سطح دانشگاههاي علوم پزشكي كشور توسط مركز بهداشتي درماني شهري، مركز بهداشت شهرستان و مركز بهداشت استان انجام ميگيرد. پسماندهاي شيميايي و دارويي نيز در محل تفكيك ميشوند و به سايتهاي مجاز براي حمل و نقل و دفع تحويل داده ميشوند. دانشگاههاي علوم پزشكي نيز بر فعاليت تمام بيمارستانها نظارت ميكنند.
وي تأكيد ميكند به بيمارستانهاي داراي مشكل اخطار داده ميشود و در صورت عدم رفع نقص، مطابق قوانين جاري كشور به مراجع قضايي معرفي ميشوند. همچنين با توجه به اهميت اين موضوع مديريت پسماندهاي پزشكي از محورهاي اصلي برنامه اعتباربخشي بيمارستانها است و در صدور گواهينامه اعتباربخشي مؤثر است. رئيس مركز سلامت محيط و كار وزارت بهداشت با اشاره به تفكيك انواع پسماندها در محل توليد در بيمارستانهاي سراسر كشور، اضافه كرد: بيش از ۹۰ درصد بيمارستانها براي بيخطرسازي پسماندهاي عفوني با استفاده از دستگاههاي غيرسوز بيخطرساز پسماند در محل بيمارستان اقدام ميكنند. سازمان حفاظت محيط زيست نيز در اجراي قانون مديريت پسماند دخيل است اما در حال حاضر موضوع ساماندهي فاضلاب بيمارستانها نيز در اولويت برنامههاي وزارت بهداشت قرار گرفتهاست ولي به دليل هزينههاي سنگين و زمانبر بودن احداث تصفيهخانه تا رسيدن به اهداف تعيين شده مطلوب در حال تلاش هستيم.
زبالههاي بيمارستاني پسماند عادي نميشوند
در اين ميان سازمان محيط زيست تأكيد دارد كه اين زبالهها حتي بعد از بيخطرسازي در بيمارستانها تبديل به زباله عادي نميشوند و بايد روش دفع متفاوتي نسبت به پسماندهاي عادي داشته باشند.
جواد سروش، مدير كل دفتر آب و خاك سازمان حفاظت محيط زيست در اين خصوص به ايسنا ميگويد: يكي از تدابير براي مديريت پسماند ويژه بيمارستاني اين است كه اين پسماندها از طريق دستگاههاي بيخطرساز پسماند مثل اتوكلاو و هيدروكلاو بيخطر شوند. بعد از اين كار چنين پسماندي را ميتوان در كنار ساير پسماندهاي بيمارستاني با روش خاص حمل و نقل در محلهاي خاص معدوم و دفن كرد. در حال حاضر بيش از ۸۵ درصد بيمارستانهاي كشور دستگاه اتوكلاو دارند و پس از اينكه كمخطرسازي، ضدعفوني و استريل كردن پسماندها را انجام ميدهند، اين پسماندها را به عنوان پسماند بيمارستاني به پيمانكار - كه شهرداريها هستند - تحويل ميدهند. شهرداريها مكلف هستند آنها را با وسيله نقليه مخصوص و در اماكن مخصوص با تدابير حفاظتي لازم دفن كنند؛ چون اين پسماندها حتي بعد از ضدعفوني هم به پسماند عادي تبديل نميشوند.
وي ميافزايد: ما به عنوان تعيينكننده حد تشخيص آلايندگي، اعتقاد داريم با اتوكلاو، پسماند بيمارستاني عادي نميشود. بنابراين مسئوليت مديريت آن همچنان بر عهده وزارت بهداشت است ولي اين وزارتخانه با ما همنظر نيست. به هر صورت در حال حاضر وظيفه مديريت پسماند بيمارستاني برعهده وزارت بهداشت و بخش درماني كشور است كه اين وزارتخانه با پرداخت هزينه، مديريت پسماند بيمارستاني را به شهرداريها واگذار كرده است.
