راه اندازي نهضت فرهنگي ويژه مبارزه با مواد مخدر اولين اقدام پيشگيرانه در اين بين است. توانمندسازي مدارس براي مواجهه فعال با آسيبهاي اجتماعي دانشآموزان، زمينهسازي براي كاهش عوامل مخاطرهآميز، همافزايي براي توسعه زيرساختها و خدمات پيشگيرانه و مراقبتي در زمينه آسيبهاي اجتماعي نيز از عوامل زمينهساز براي نهضت فرهنگي است. همچنين لازم است در جهت مبارزه اجتماعي با مواد مخدر، استراتژيهاي راهبردي براي اجراي برنامههايي از جمله همكاري براي استقرار نظام مراقبت اجتماعي از كودكان و نوجوانان، گسترش نرخ پوشش برنامههاي پيشگيري از آسيبهاي اجتماعي، توسعه برنامههاي مبتني بر شواهد در زمينه پيشگيري از آسيبهاي اجتماعي، گسترش مشاركتهاي مردمي از طريق الگوهاي اجتماع محور تعريف شود.
دارا بودن خصوصيات و ويژگيهاي مورد نياز در مواد صنعتي و شيميايي با فشارهاي ناشي از مدرنيته شدن جوامع از ديگر مؤلفههاي مصرف بالاي مواد صنعتي است به گونهاي كه دسترسي و مصرف آسان و به جاي نماندن آثار فيزيكي و جسماني بارز اعتياد، زمينه را براي مصرف مجدد فراهم ميكند.
جذاب بودن و فراواني انواع مواد صنعتي و شيميايي موجب گرايش نوجوانان و جوانان به اين گونه مواد ميشود كه اين مسائل ناشي از باورهاي غلط فرهنگي شده و از ديگر عوامل زمينهساز گرايش اين نسل به موادمخدر صنعتي و شيميايي ميشود.
ارتقاي ميزان آگاهي و دانش نوجوانان و جوانان با هدف تغيير نگرش و تقويت رفتارهاي محافظتكننده و كسب مهارتهاي زندگي براي نداشتن گرايش به مصرف مواد مخدر صنعتي و شيميايي بهصورت مستمر، عميق، علمي و واقعبينانه و بهدور از ايجاد هرگونه ترس، وحشت و اغراق در جامعه راه مبارزه اجتماعي با اعتياد را هموار ميكند.
ترويج فرهنگ سلامت و غنيسازي سودمند اوقات فراغت از طريق تقويت فعاليتهاي جايگزين ورزشي، هنري با هدف ايجاد تحرك، نشاط و شادماني كوتاهمدت و بلندمدت و پايدار به منظور تقويت احساس رضايتمندي از زندگي، خوشبيني، اميد، ايجاد هويت و غيره نيز براي مقابله با اعتياد ضروري است.
