صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران در سالهاي اخير به دلايل مختلف دچار ريزش مخاطب شده است و همين امر دليل انتقادات جدي رسانهها به تلويزيون شده است. همين تهديد ريزش مخاطب که طبيعتاً براي هر رسانهاي کابوسي بزرگ است، باعث شده مديران تلويزيون با ورود برخي اسپانسرها و استفاده از مجريان مشهور، اقدام به توليد برنامههايي جذاب به منظور جذب دوباره مخاطب کنند، رويهاي که بدون حاشيه نبوده و ظاهراً اگر برنامهسازان سيما از هنرمندان مشهور دعوت کنند مورد انتقاد قرار ميگيرند و اگر مثل چند سال اخير فتيله دعوت سلبريتيها را در آنتن سيما پايين بکشند، باز هم عدهاي منتقد خواهند بود و به هرحال تلويزيون چوب دو سر طلا خواهد بود، پس تکليف چيست؟
عمده انتقاد به دعوت تلويزيون از چهرهها، موضوع دستمزد درخواستي آنهاست که طبق بدعتي ناپسند در سالهاي اخير گسترش پيدا کرده و تبديل به جرياني مرسوم در بين برخي از هنرمندان شده است، به شکلي که برخي از روي توهم خودسلبريتيپنداري و چشم و همچشمي درباره دستمزد ديگر هنرمندان، براي حضور در برنامههاي تلويزيون چند سکه طلا را طلب ميکنند و جالب است که در اين بين برخي بازيگراني که اتفاقاً جزو بازيگران درجه چندم کشور به حساب ميآيند و از همين رسانه ملي هم شناخته شدهاند، براي حضور در تلويزيون مبالغ قابلتوجهي طلب ميکنند؛ سکههايي که گويا نه براساس نام بزرگ يا هنر آنها که به براساس تعداد فالوئر و لايکهاي اين اشخاص در اينستاگرام مشخص ميشود، پديدهاي که بيش از همه توهين است به ساحت هنر و هنرمندان واقعي که از اين بحث جدا هستند.
اما به هر حال اگر از موضوع جايگاه هنر و احترام به مخاطب بگذريم، اگر برنامهاي داراي حامي مالي و اسپانسر خصوصي باشد که بودجه آن از بيتالمال نيست، ميتواند از اين بحث کمي فاصله بگيرد و براي دعوت از هنرمندان مبالغ قابلتوجهي را نيز هزينه کنند.
هرچند در اين زمينه هم دو نکته قابل تأمل است؛ اول اينکه مبالغ اهدايي آنقدري بالا و خارج از عرف نباشد که بدعتسازي نمايد و برنامهسازان تلويزيون براي برنامههاي بعدي و بدون اسپانسر براي دعوت از چهرهها به مشکل بربخورند و دومين نکته اينکه براي دوري از حواشي و همچنين رواج اصطلاحاً زيرميزي و رد و بدل شدن مبالغ غيرعرفي بين اسپانسر و توليدکنندگان برنامه، لازم است مديران رسانه ملي نظارتي دقيق بر هزينههاي اسپانسر داشته باشند. به هر حال بسياري از برنامههاي سيما بدون حضور اسپانسر مالي هستند و در مناسبتهاي مختلف جهت دعوت از هنرمندان به اين برنامهها اقدام ميشود، يکي از مهمترين اقداماتي که مديران سازمان در اين زمينه و در جهت سهولت حضور چهرهها در برنامههاي تلويزيون ميتوانند انجام دهند، ورود به قرارداد بازي آنها در سريالهاي سيماست.
مديران سيما ميتوانند در قرارداد همکاري بازيگران با سريالهاي تلويزيون که اتفاقاً در طول سال کم هم نيستند، بندي را اضافه کنند که طبق آن هنرمند موظف به حضور در برنامههاي توليدي سال آتي همان شبکه باشد، اقدامي که هم اخلاقي است و هم قانوني و در واقع به نوعي حرفهاي هم هست و باعث ميشود بازيگر به صرف بازي در يک سريال و ديده شدن با تلويزيون قطع رابطه نکند و رسانه ملي از سرمايهگذاري که در يک فرد انجام داده، نهايت استفاده را ببرد. به هرحال همانطور که گفته شد، تلويزيون محکوم به ساخت برنامههايي با حضور چهرههاست و در اين زمينه لازم است نظارتهاي بيشتري داشته باشد تا خدايي نکرده از جيب بيتالمال هزينه بيجا صورت نپذيرد. در سوي ديگر اين معادله چهرههايي هستند که عمدتاً به يمن حضور در آثار تلويزيوني نام و نشاني پيدا کردهاند و اگر اين بستر نبود ممکن بود امروز مانند خيلي از مردم جامعه داراي حرفه ديگري باشند، کارمند يا فروشنده يا هر چيز ديگري؛ پس لازم است براي احترام به مخاطبان خود که هرچه دارند از اين مردم مهربان است و همچنين رسانه ملي که نقش اساسي در شهرت آنها داشته، نرمش بيشتري براي حضور در تلويزيون داشته باشند و مسائل مالي در اولويت آنها نباشد، لااقل حضور و عدم حضور خود در رسانه ملي را صرفاً به تعداد سکههاي طلا منوط نکنند.
