جوان آنلاین: ظاهراً سینماهای کشور و مسئولانش در باد رشد مخاطب و فروش قابل توجه و کمنظیر در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ به خواب عمیقی رفتهاند و ریزش حدود ۱۱ میلیونی مخاطب در سال گذشته و فروش بسیار پایین این روزها هم نتوانسته آنها را بیدار کند. مهمترین کنش تصمیمگیران و تصمیمسازان سینمایی کشور، بالا و پایین کردن تعداد روزهای نیمبها در سینماست که البته آن هم تا به امروز کارساز نبوده است. شرایط جنگی بیش از یک سال است که در کشور وجود دارد و برخلاف آن، مردم مشغول گذران روزهای زندگیشان مانند ایام مشابه سال قبل آن هستند. با این حال ما شاهد تدبیر یا کاربستی ولو مقطعی برای چرخاندن چرخ سینماهای کشور نبودیم. با توجه به شواهد و نشانهها احتمالاً باید منتظر بروز اتفاقاتی در سطح خرق عادت بمانیم تا از شرایط رکود و کمرونقی این روزها عبور کنیم. تولید اثر و مهندسی معقول در اکران، دو مؤلفهای است که مدیران میتوانستند با استفاده از آنها تا حدودی شرایط بهتری را رقم بزنند، اما متأسفانه راهبرد اصلی آنها اکران آثار توقیفی است، چه اینکه امیدوارند مانند فیلم «تهران کنارت» با چاشنی فضاسازی رسانهای و درهم آمیختن راست و دروغ و شلوغکاری در فضای مجازی مخاطبان را برای رفتن به سینما ترغیب کنند.
براساس اعلام سایت سمفا (سامانه مدیریت فروش و اکران سینما) از نیمه اسفندماه سال گذشته که تقریباً شروع اکران نوروزی محسوب میشود تا لحظه نوشتن این گزارش، سینما با ۹۹۹ هزار و ۲۱۲ نفر مخاطب، ۱۱۳ میلیارد و ۳۷۰ میلیون تومان فروش داشته است. نکته قابل اعتنا اینکه همین فروش نصفه و نیمه سالنهای سینما مربوط به فیلمهای کمدی بوده و کمتر فیلمی در ژانر اجتماعی (که روزگاری به عنوان ژانر اصلی آثار تولیدی سینما محسوب میشد) موفق به فروش قابل توجه و چشمگیری شده است.
این کمرونقی و خلوتی سالنهای سینما در حالی ادامهدار است که کمتر از یک هفته دیگر جامعه به استقبال ماه محرم میرود و سالنهای سینما هم در بازه زمانی ماههای محرم و صفر نمیتوانند فیلم طنز و کمدی اکران کنند. یکی از اتفاقاتی که مدیران سینمایی به آن امید بستهاند تا شاید به واسطه آن بتوانند چراغ سالنهای سینما را روشن نگه دارند، پخش مستقیم بازیهای جام جهانی فوتبال است.
شروع سیر نزولی
البته روند نزولی تعداد مخاطبان سینما از سال گذشته شروع شده و کارشناسان متعددی نسبت به این مسئله هشدار میدادند، اما متأسفانه برای جلوگیری یا حتی کند کردن سیر ریزش مخاطبان سینما اقدام خاصی جز ارائه ایده خام اکران آثار توقیفی دیده نشد. فیلمهای کمدی یکی بعد از دیگری روی پرده آمدند به این امید که بتوان به حداقلهای سال گذشته دست پیدا کرد، اما اصرار بر این کار نه تنها باعث افت کیفیت آثار تولید شد، بلکه به شکلی میتوان گفت که مخاطبان دچار دلزدگی شدند و به دنبال فیلمی در ژانر اجتماعی یا دیگر ژانرها بودند که آنها را سرگرم کند، ولی به دلیل عدم تولید اثر مناسب، تصمیم ناپخته اکران فیلمهای توقیفی گرفته شد.
از جمله کارشناسان سینما که اوایل سال گذشته و پیش از بروز جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، در مورد عدم امکان ادامه روند جذب مخاطب از طریق ژانر کمدی هشدار دادند، امیرحسین علمالهدی بود که به ایسنا گفته بود، سینمای ایران اگر «به تنوع مضامین متعهد نباشد، بازیگر جدید اضافه نکند و به سمت تولیدات جسورانهتر نرود»، «رشد پایدار» را تجربه نخواهد کرد. علمالهدی در این گفتوگو، سال ۱۴۰۳ را «سالی خیلی خوب» برای سینمای ایران به لحاظ جهش تعداد مخاطب تا ۳۴ میلیون نفر دانسته بود، اما ادامه پیدا کردن روند افزایش مخاطب را در سال ۱۴۰۴ مشروط به رعایت «اگر»هایی دانست که برشمرده بود. او همچنین با اشاره به تولیدات شبکه نمایش خانگی هشدار داد سینمای ایران اگر نتواند سیاستهای خود را نسبت به بازار این شبکه بازتعریف کند، چشمانداز خوبی در انتظارش نخواهد بود.
تحقق یک پیشبینی
پیشبینی امیرحسین علمالهدی با توجه به سیر نزولی میزان مخاطب سینمای ایران، کاهشی بیش از ۱۰ میلیون مخاطب و رسیدن تعداد تماشاگران در سال ۱۴۰۴ به حدود ۲۰ تا ۲۵ میلیون نفر بود. او این پیشبینی را با این هشدار توأمان کرده بود که در این صورت سینمای ایران به نسبت سال ۱۴۰۳ با ۳۴ میلیون مخاطب، با کاهشی ۱۰ تا ۱۴ میلیون نفری مواجه خواهد شد. پیشبینی او درست از آب درآمد؛ سینمای ایران در سال ۱۴۰۴ شاهد حضور ۲۲ میلیون و ۵۲۲ هزار و ۷۶۴ نفر در سالنهای خود بود، در حالی که در سال ۱۴۰۳، ۳۳ میلیون و ۷۱۲ هزار و ۲۳ نفر تماشاگر داشت.
در هفته گذشته فیلم جدیدی به چرخه اکران اضافه نشد و سینماها در یک هفته اخیر براساس اعلام سامانه سمفا تا ساعت ۸ صبح چهارشنبه ۱۳ خردادماه در ۱۳ هزار و ۸۰۴ سانس، ۲۵۷ هزار و ۵۰۸ مخاطب داشتند و به فروش حدوداً ۳۳ میلیارد تومانی دست یافتند که نسبت به هفته قبل خود حدود ۵ میلیارد تومان کمتر است.
براساس آخرین مصوبه شورای صنفی نمایش، دو فیلم «خوابنما» و «استخر» قرار است پس از پایان دهه اول محرم اکران شوند. دو فیلم در گونه کمدی که احتمالاً مسیر خود را در فروش پیدا خواهند کرد. «استخر» به کارگردانی سروش صحت مخاطبان خود را خواهد داشت و «خوابنما» نیز به سبب کمدی بودن و همچنین حضور بیژن بنفشهخواه، جواد رضویان و یوسف صیادی گیشه را تحت تأثیر قرار میدهد. با این اوصاف اگر قرار باشد «زندهشور» نیز پس از محرم به این ترکیب اضافه شود، شانس کمتری برای دیده شدن خواهد داشت. این روزها سینما تشنه فیلم جدید است و اگر آنطور که پخشکننده اعلام کرده بود، «زندهشور» در خردادماه روی پرده میرفت، میتوانست هم سالنها و هم مخاطبان بیشتری نسبت به پس از دهه اول محرم و در حضور دو رقیب جدی کمدی داشته باشد.
