در خانواده ما از قديم رسم بوده كه درباره همه مسائل و امورات جاري در خانه و بيرون از خانه با هم حرف بزنيم و درباره كوچكترين يا بزرگترين كارهايي كه قرار است انجام دهيم با هم مشورت كنيم. اين رسم يا عادت قشنگ مشورت كردن را پدرم در خانواده جا انداخته و البته او نيز اين خصلت را از پدرش به ارث برده است. يادم است وقتي كوچك بودم پدرم دربارهكارهاي مختلفي كه قصد داشت انجام دهد همه را دور هم جمع و درباره آن موضوع با همه صحبت ميكرد و نظر تكتك اعضاي خانواده را جويا ميشد حتي نظر من را كه كوچكترين عضو خانواده بودم. وقتي نوبت من ميشد تا نظر خودم را بگويم خيلي حس خوبي داشتم.
حس بزرگي و مهم بودن، هميشه پيش خودم فكر ميكردم اگر من بگويم نه، پدر به حرف من گوش ميدهد و آن كار را انجام نميدهد. يك روز وقتي مادر، خواهر و برادر بزرگترم موافق انجام كاري بودند من تمام شجاعت خودم را جمع كردم و گفتم من مخالفم. پدر با مهرباني گفت: «چرا مخالفي؟» حالا من مانده بودم چه بگويم. اصلاً درباره دليل مخالفتم فكر نكرده بودم؟ هرچه در ذهنم گشتم، دليلي براي مخالفتم پيدا نكردم كه به پدر بگويم چون اصلاً مخالف نبودم و فقط همينطوري نظر داده بودم. پدر وقتي ديد من هيچ حرفي براي گفتن ندارم خنديد و گفت: «ما اين كار را انجام نميديم تا راه حل بهتري كه دختركوچولوي ما هم باهاش موافق باشه پيدا كنيم.» من توي دلم خيلي خوشحال بودم كه پدر به نظر و حرفم توجه كرده است و ساعاتي بعد در مشورت با خواهر و برادرم به يك ايده خوب رسيديم آن را مطرح كرديم و البته خصلت مشورت كردن نيز براي هميشه در من دروني شد.
چرا مشورت در خانواده خوب است؟
مشورت يعني تبادل نظر دو يا چند نفر با يكديگر، به منظور يافتن راهحل يا تصميمگيري درباره موضوعي خاص. مشورت و شور فوايد و محاسن بسياري دارد. وقتي شما با دوست خود درباره موضوع خاصي مشورت ميكنيد، در ابتدا به او اين اطمينان را ميدهيد كه مورد قبول شما است و قطعاً شما نيز از افكار و نظرات او الهام ميگيريد و به نقاط ضعف افكار خود پي ميبريد. اينها تنها برخي از فوايد محسوس مشورت كردن در خانواده است. در يك خانواده وقتي زن و شوهر كه در رأس كانون خانواده قرار دارند بناي زندگي را بر شور و مشورت قرار دهند زندگي بهتر و رو به جلوتري خواهند داشت تا همسراني كه هر كدام فكر ميكنند عقل كل هستند و به تنهايي تصميمهاي درست را ميگيرند.
آسيبهاي مشورت نكردنبعضي از افراد عادت به مشورت كردن ندارند. تصور ميكنند اگر از كسي مشورت بگيرند استقلال فكري و عقليشان به خطر ميافتد. اين افراد در تمام مراحل زندگي خود به تنهايي تصميم گرفتهاند و تجارب خود را از طريق آزمون و خطا بهدست آوردهاند. معمولاً اين افراد در خانوادهاي بزرگ شدهاند كه هركدام از اعضاي آن سر در لاك كار و زندگي خود فرو برده و با يكديگر هيچ كاري نداشتهاند. متعاقباً اين افراد در زندگي مشترك خود، زنسالاري يا مردسالاري را موجب ميشوند. سيستم زنسالاري و مردسالاري غير از لجبازي، سوءتفاهم، عدم همدلي و رقابت منفي بين زن و مرد نتيجه ديگري ندارد و در بسياري از موارد كل خانواده از اين رقابت متضرر ميشود. در حالي كه اگر زن و مرد براي هم ارزش قائل باشند و با هم مشورت كنند مشكلات و موانع احتمالي در زندگي را بهتر برطرف ميكنند.
تمرين مشورت كردناگر همسر شما اهل مشورت كردن نيست علت را جويا شويد و اين مشكل را حل كنيد. در اولين قدم حس اعتماد و اطمينان را در همسر خود ايجاد كنيد. يعني در تمام امور خود نظر همسر خود را جويا شويد. منتظر نباشيد همسرتان با شما مشورت كند بلكه در موقعيتهاي مختلف شما پيشنهادات خود را بدهيد. اگر پيشنهادات شما درست باشد و او هم به اين نتيجه مثبت برسد، كمكم عادت ميكند نظر و پيشنهاد شما را بشنود. البته اين تصور را كه هركسي از شما نظر خواست حتماً نظرتان را بايد عملي كند از خود دور كنيد. وقتي همسرتان از شما نظري خواست هرگز اين جمله را نگوييد: «تو كه هر كاري بخواهي ميكني چرا از من ميپرسي؟» اگر در دفعات قبلي با جويا شدن از نظر شما باز هم كار خودش را انجام داده است ولي به حرف شما رسيده باشد، حتماً اينبار با در نظر گرفتن نظر شما كار خود را انجام ميدهد پس اين فرصت را از او نگيريد.
فرزنداني اهل مشورت انسان در مراحل زندگي خود با مشكلات و موانع بسياري روبهرو ميشود كه سخت نيازمند نظر ديگران است. بدون استفاده از تجارب ديگران، پيمودن مسير زندگي و گذر از گردنههاي آن سخت و دشوار است. معمولاً جوانان شكست خود در مراحل مختلف زندگي را به گردن اين و آن مياندازند اما نميدانند كه اين شكستها ناشي از «خودرأيي و خودمحوري و عدم مشورت با بزرگان» در مسائل مهم زندگي هستند. جوانان و نوجوانان دوست دارند احساس كنند كه افراد مستقل و آزادي هستند. آنها سعي ميكنند خودشان به تنهايي از عهده حل مسائل برآيند، لذا كوششهايي كه از سوي والدين و معلمان براي كمك به آنها در انتخاب راه آينده ارائه ميشود را نميپذيرند. حس غرور و استقلالطلبي در جوانان و نوجوانان، آنها را وادار ميكند كه خود به تنهايي تصميم بگيرند. بهتر است از كودكي فرزندان خود را به شنيدن نظرات يكديگر عادت بدهيم. مشورت با فرزندان در مسائل گوناگون زندگي و خانوادگي و نظرخواهي از آنان در مباحث علمي و اجتماعي به تدريج تواناييهاي بالقوهشان را آشكار و آنان را در اداره زندگي خود در آينده آگاه و توانمند ميكند. بگذاريد فرزندانتان در هواي مطلوب دوستي و همكاري نفس كشيده و بزرگ شوند.
فراموش نكنيم خانه كشور كوچكي است كه كارهايش بايد با مشورت اعضاي ساكن در آن انجام شود و مشكلات اين كشور كوچك را بايد با اهلش درميان بگذارند.
