استاد حميد سبزواري ملقب
به «پدر شعر انقلاب» و چهره ماندگار شعر و ادبيات كشور بامداد امروز و در آغازین
روزهای ماه مبارك رمضان به میهمانی خدا رفت و قرار است صبح روز دوشنبه هفته جاري
پيكر اين شاعر انقلابي از مقابل حوزه هنري تشييع گردد. شايد قدم زدن در دوران
زندگي پر از تلاطم و فراز و فرود «حميد» و لمس برخي وقايع و اتفاقات زندگي و حيات
91 ساله اين شاعر انقلابي آن هم به لطف خاطرات و كلمات، خالي از تحسين و تلمذ
نباشد.
حمید سبزواری يا همان حسین ممتحنی ، متخلص
به «حمید» ؛ كه با عنوان يقيني «پدر شعر انقلاب» شناخته مي شود همان
شاعري است که شعر «خمینی ای امام»را سرود. «حميد» متولد 1304 در سبزوار بود به
همین دلیل و نیز به دلیل برخی فعالیت های سیاسی در بزرگسالی به «حمید سبزواری»
شهرت پیدا کرد. پدرش عبدالوهاب و پدر بزرگش ملا محمد صادق ممتحنی هر دو شاعر بودند.
از صلب و اشتهار اجدادش به خوبي پيداست كه خاندان ممتحني قريحه شعر و شاعري را از
پدرانشان به ارث برده اند.
پدرش از دوران کودکی
متوجه طبع شاعرانه حمید شد و در ایام ماه محرم یکی از سالهای کودکی حمید جریان
شهادت حضرت علی اصغر را برای پسرش تعریف کرد و حمید به صورت خودجوش برای این قضیه
شعری سرود و پدرش به اصلاح آن پرداخت و از آن پس شعر گفتن را به صورت جدی تری
دنبال کرد. سبزواری در دوران قبل از کودتای 28 مرداد 1332، در سبزوار ازدواج کرد.
«فرياد نامه» اولين
دفتر شعر «پدر شعر انقلاب»
به طور دقيق تر «پدر شعر
انقلاب» و چهره ماندگار شعر و ادبیات کشور از 14 سالگی شروع به سرودن شعر کرد و
شعرهایش را در دفتری به نام «فریادنامه» می نوشت. از همان ابتدا طبع شعر و علاقه و
استعداد موسیقی در وجود حمید عجین شده بود، به همین خاطردر دوران مدرسه گاهی،
شعرهای موجود در کتاب ها را برای خودش و سایر هم کلاسی ها بصورت آهنگین زمزمه می
کرد.
«پدر شعر انقلاب» چند
دهه ابتدایی عمر را در شهر زادگاه خود سپری کرد و در آن سالها به انجمن های شعر سبزوار
می رفت و با برخی شاعران قدیمی و معلمان بازنشسته ادبیات سبزوار آشنایی نزدیکی
برقرار کرد. آقایان شاهرخی، مروجی، مجمع الصنایع، فاضل و... از دوستان دوران جوانی حمید در سبزوار
بودند. همچنین دکتر علی شریعتی نویسنده و اندیشمند بزرگ معاصر نیز از مرتبطین با
حمید سبزواری بوده است و مهمتر از همه اینکه شروع آشنایی و دوستی استاد سبزواری با
مقام معظم رهبری مربوط به همان سالهایی است که آیت الله خامنه ای که در آن زمان
طلبه جوان و مبارزی بود.
تعقيب و گريزهاي
سياسي «پدر شعر انقلاب»
در نتیجه تعقیب و
گریزهای سیاسی با مأموران رژیم پهلوی مدتی در سبزوار و نزد دوستان انقلابی خود
پنهان شده بود و نخستین دیدارهای نزدیک حمید و مقام معظم رهبری در آن سالها و در
شهر سبزوار رقم خورد. حمید سبزواری«پدر شعر انقلاب»، به دلیل روحیه آزادگی و ظلم
ستیزی که داشت، فساد سیاسی و اوضاع بد اجتماعی دوران طاغوت را بر نمی تابید و به
ناچار از همان ابتدای جوانی، خود را مجبور به مبارزات سیاسی دید. وی در آن سالها
به دنبال پیدا کردن بهترین راه رهایی به گروه ها و حزب های مختلفی که علیه رژیم
شاه مبارزه می کردند، سرک کشید اما در نهایت از چند سال قبل از پیروزی انقلاب ، به
مسیر مقدس خط امام و انقلاب اسلامی جذب شد. به خاطر همین فعالیت های انقلابی
اش، در چند مرحله تاوان های سنگینی را تحمل کرد و پس از کودتای 28 مرداد از آموزش
و پرورش اخراج شد اما مدتی بعد به استخدام بانک تجارت سبزوار درآمد و سپس زندگیش
را به تهران انتقال داد و بدین ترتیب خود را به کانون فعالیتهای انقلابی و سیاسی
آن زمان رساند.
فعالیت های وی در تهران به
اوج خود رسید تا آنجا که ماندگارترین سرودهای انقلاب اسلامی ایران را سرود و برای همیشه
هنر متعهد خود را در ذهن و حافظه تاریخی میلیون ها ایرانی مسلمان ثبت نمود. از جمله آثار حمید سبزواری«پدر شعر انقلاب» می توان به: دیوان اشعار، کاروان
سپیده، یاد یاران، سرود درد، گزیده ادبیات معاصر و سرود سپیده اشاره کرد.
سبزواري و ملقب شدن
به «پدر شعر انقلاب»
سرایش سرود خاطره انگیز «خمینی
ای امام» که همزمان با ورود حضرت امام (ره) به ایران در فرودگاه مهرآباد اجرا و همه
گیر شد، به همراه سرایش تعداد بسیار زیاد دیگری از اشعار خاطره انگیز و ترانه های پرمعنی
برای انقلاب اسلامی ایران، دفاع مقدس، حرکتهای مردمی و شخصیت ها و چهره های برجسته
کشور در دهه های اخیر،که بسیاری از این سرودها به ویژه در سالهای ابتدایی انقلاب ورد
زبان همه مردم ایران شده بود در كنار يكديگر باعث شد كه حميد سبزواري مفتخر و ملقب
به «پدر شعر انقلاب» گردد.
سبزواری در زمان حيات
حضرت امام خمینی(ره) مكرراً به واسطه برخی سروده هایش مورد تحسین قرار گرفت، به طوری
که امام خمینی با شنیدن ترانه «ای مجاهد شهید مطهر» که در رثای آیت الله مطهری سروده
شده بود، مي فرمايند: «انقلاب ما امروز به چنین سرودها و موسیقی هایی نیازمند است.»
تمجيد رهبر انقلاب از
جايگاه «پدر شعر انقلاب»
حضرت آیت الله خامنهای رهبر
معظم انقلاب نیز که مقدمهای بر اشعار سبزواری نوشته اند، درباره شخصیت «پدر شعر
انقلاب» و چهره ماندگار شعر و ادبیات کشور مرقوم مي دارند: «در مورد آقای حمید دو بخش
در مورد شخصیت ایشان هست که هر کدام باید جداگانه مورد توجه قرار بگیرد: یکی رتبه شعری
ایشان است. ایشان شاعر بسیار خوبی هستند، یعنی هم قریحه شعری خوبی دارند و هم مضمونساز
هستند. هم تسلط بر لفظ و گستره میدان واژگانی دارد و هم از واژگان فراوانی استفاده
میکند. ایشان در شعر هم متنوع هستند. غزل، قصیده، تصنیف و ترانههای گوناگون میگوید.این
تنوع در باب شعر و شاعری خصوصیتی است که در همه شاعران یافت نمیشود. این که یک شاعر
بتواند در انواع شعر طبع آزمایی کند یک امتیاز است و آقای حمید سبزواری از این امتیازات
برخوردار هستند،و همین مطلب ایشان را در رتبه بالای شعر معاصر ما قرار میدهد.
نکته دوم که اهمیتش از نکته
اول کمتر نیست این است که ایشان این هنر را در خدمت مردم و انقلاب و در خدمت بصیرتافزایی
قرار داده است و این خیلی مهم است. آقای حمید سبزواری در آن دورانی که یک جریانی به
عنوان روشنفکری هنر در مقابل انقلاب قرار گرفت و از معارضین و مزاحمین انقلاب حمایت
کرد و عدهای در کوچه و بازار با ادعای روشن بینی و روشن فکری مردم را کشتند، کاسب
را کشتند، روحانی را کشتند، دانشجو و رهگذر را کشتند و آن جریان مدعی روشنفکری نه تنها
حرفی نزد بلکه حمایت هم کرد، در یک چنین شرایطی آقای حمید سبزواری در میدان بود و با
همه وجود ایشان هر کار در حوزه گفتن و سرودن توانست انجام داد و این مهم است.»
... و آخرين غزلي كه «پدر
شعر انقلاب» سرود
آخرين غزل دفتر «پدر شعر
انقلاب» و چهر ماندگار شعر و ادبيات كشور يك جمله بود، استاد حمید سبزواری شاعر
پیشکسوت انقلاب بهدلیل کهولت سن و بیماری، بامداد امروز در بیمارستان آسیا دار
فانی را وداع گفت. همين و بس؛ خدايش بيامرزاد.
