سفر ژنرال راحيل شريف، فرمانده ارتش پاكستان به چين در روز دوشنبه 16 مي نميتواند يك سفر معمولي براي ديدار مقامات ارشد نظامي دو كشور پاكستان و چين باشد. بنابر بيانيه صادر شده از سوي روابط عمومي ارتش پاكستان، چنان كه سطح ديدارهاي شريف تنها محدود به همتاي نظامي او در پكن نبود و علاوه بر اين، او ديدارهايي با مقامات سياسي چين داشت تا با آنها در مورد «طيف وسيعي از موضوعات» گفتوگو كند. اين بيانيه با آب و تاب از سفر شريف خبر داده به خصوص اينكه بر راههاي تقويت امنيت در مورد طرح راهروي اقتصادي چين-پاكستان انگشت گذاشته تا بر پيوندهاي اقتصادي، نظامي و امنيتي بين دو كشور تأكيد كرده باشد. ميتوان بيانيه ارتش پاكستان را پاسخي به دو طرف امريكايي و هندي دانست چرا كه پاكستانيها احساس ميكنند اين دو كشور در روزها و هفتههاي اخير تحركاتي عليه منافع ملي اسلامآباد داشتهاند.
از جهت هند، بايد به آزمايش موشكي اين كشور توجه كرد كه درست يك روز قبل از سفر فرمانده ارتش پاكستان به چين انجام شد و هند موشك بالستيك مافوق صوت خود را در سواحل جزيره عبدالكلام آزمايش كرد. اين موشك برخوردار از يك رايانه با تكنولوژي بسيار پيشرفته، يك فعالساز الكترونيكي- مكانيكي، يك سيستم ردياب مستقل و سكوي پرتاب متحرك با محور انتقال اطلاعات امن است كه به گفته يكي از دانشمندان سازمان تحقيق و توسعه دفاعي هند، به واسطه تحليل دادههاي دريافتي از چندين منبع ردياب داراي كاركردي مرگبار است. پاكستان انجام اين آزمايش را از منظر نزديكي سالهاي اخير در روابط هند با امريكا ميبيند. سرتاج عزيز، مشاور امور خارجي نخست وزير پاكستان، آزمايش موشكي هند را از اين منظر مورد توجه قرار داده و با اشاره به پيگيري اين موضوع در سطح جهاني از حمايت امريكا گفته و اينكه «واشنگتن بر اين باور است كه وجود هندي قدرتمند در منطقه ميتواند به رويارويي امريكا با چين در منطقه كمك كند.» حالا پاسخ پاكستان به اين حمايت امريكا از هند براي رويارويي با چين در فرستادن فرمانده ارتش خود به چين است تا اين پيام را به واشنگتن بدهد كه در اين رويارويي اسلامآباد را ناديده گرفته است. ژئوپلتيك پاكستان به اين كشور اجازه ميدهد تا با روابط نزديك و گرم خود با چين مبدل به پاشنه آشيل امريكا براي رويارويي با چين و حساب واشنگتن روي نقش هند در اين رويارويي بشود. اين موضوع به خصوص در وضعيت فعلي از تنش جديد بين اسلامآباد و واشنگتن اهميت قابل توجهي دارد. قرارداد نظامي در مورد خريد هشت جنگنده افـ16 نقطه مركزي اين تنش شده چرا كه طبق توافق قبلي، پاكستان تنها 270ميليون دلار از كل 700 ميليون دلار مبلغ قرارداد را ميپرداخت و مابقي 430 ميليون دلار هم به عهده امريكا بود. هر چند كاخ سفيد اين قرارداد و نحوه پرداخت هزينههاي آن را تأييد كرده بود اما به دليل مخالفت جدي كنگره با اين نحوه پرداخت، دولت امريكا به اسلامآباد اعلام كرد كه بايد كل هزينه قرارداد را بپردازد. سرتاج عزيز در مقابل اين عهدشكني امريكا گفت كه اگر واشنگتن نتواند تسهيلات لازم اين قرارداد را فراهم كند، پاكستان آنها را از جايي ديگر تهيه خواهد كرد. او اشارهاي به كشور جايگزين نكرد اما ميخواست تا به طرف امريكايي هشدار بدهد كه گزينههاي پاكستان تنها محدود به همين هشت اف ـ16 نيست. به نظر ميرسد اين هشدار تأثيري در واشنگتن نگذاشته و همين هم باعث شده كه پاكستانيها نسبت به تعهد طرف امريكايي در قبال منافع ملي و مسائل امنيتي خود احساس ترديد جدي بكنند، چنان كه رضا رباني، رئيس مجلس سناي پاكستان، روابط كشورش با امريكا را نامتعادل خوانده و ميگويد كه روابط اسلامآباد با واشنگتن نشان ميدهد منافع امنيت ملي امريكا براي اين كشور از اهميت بيشتري برخوردار است اما منافع پاكستان در نظر گرفته نميشود و نسبت به گرايش واشنگتن به سمت دهلينو ابراز نگراني ميكند. حالا پاكستان با فرستادن فرمانده ارتش خود به چين سعي ميكند تا چرخشي در نگاه خود از واشنگتن به پكن ايجاد كند هر چند نميتوان گفت هنوز هم نيمنگاهي به واشنگتن ندارد به اين اميد كه واشنگتن پيام اين چرخش و تبعات آن را براي رويارويي خود با چين دريافت كند و نسبت به تعهدات خود در برابر درخواستهاي اسلامآباد تجديد نظر بكند. در هر حال، امريكا در طرح كلان خود از رويارويي با چين چندان حسابي روي نقش پاكستان نكرده و توجه خود را بيشتر معطوف به هند و امكانات اقتصادي و تكنولوژيك آن كرده است. پاكستان در اين معادله بايد به جاي منافع ملي واشنگتن به منافع ملي خود توجه كند و اينكه نميتواند از عامل واشنگتن براي تقويت منافع ملي خود استفاده بكند.
