نيروهاي طرفدار دولت سوريه محاصره شورشيان عليه
دو شهرك واقع در شمال غربي حلب را شكستند و به صورت موثري خطوط كمك رساني تركيه به
گروه هاي اپوزيسيون را قطع كردند، گروههاي كه در داخل و اطراف بزرگترين شهر سوريه
فعال هستند.
ارتش سوريه با همراهي نيروهاي شيعي تحت حمايت
ايران و نيروهاي حزبالله و تحت حمايت حملات هوايي سنگين روسيه روز چهارشنبه به
شهرك هاي نبل و الزهرا رسيدند. مخالفان از سال 2012 اين شهركها را تحت محاصره خود
قرار داده بودند.
حملات هوايي روسيه در سرتاسر شمال سوريه از اوايل
نوامبر به صورت مستمري روند جنگ در شمال حلب را تغيير دادهاند. اين اقدام روسها
در واكنش به تصميم تركيه براي ساقط كردن يك هواپيماي نظامي روسيه صورت ميگيرد كه بنابر
گفته آنكارا حريم هوايي تركيه را نقض كرده بود.
حملات هوايي تشديد شده روسيه در منطقه بايربوكاك
واقع در شمال غرب سوريه كه در نزديكي شهر استراتژيك عزاز قرار دارد، شورشيان تركمن
تحت حمايت تركيه را هدف قرار ميدهد.
در نتيجه سياست تركيه درباره سوريه مبني بر
تقويت شورشياني كه عليه دولت بشار اسد ميجنگند و ايجاد منطقه امن كه ميتواند مانع
تلاشهاي دمشق براي تسلط بر حلب شود، به نظر ميرسد هم اكنون به صورت كامل با شكست
مواجه شده است. ارون استين، كارشناس مسايل تركيه و محقق ارشد در «شوراي آتلانتيك» با
اشاره به رسيدن نيروهاي دولتي به نبل و الزهرا گفت: « اين [پيشروي] مسير ارتباطي
تركيه به حلب از طريق عزاز را قطع ميكند.» وي افزود: « آنكارا هنوز ميتواند به
حلب از طريق ريحانلي و ادلب دسترسي داشته باشد. اما دست هاي تركيه هم اكنون در
سوريه بسته است و روسيه مانع انجام عمليات هاي هوايي تركيه ميشود.»
علاوه بر اين، با منطقه پرواز ممنوعي كه روسيه
به صورت غيررسمي، متعاقب ساقط شدن جت خود در اين منطقه ايجاد كرده، توانايي
تركيه براي واكنش نشان دادن به بمباران روسيه در شمال سوريه به صورت قابل توجهاي
محدود شده است.
ديويد كانر، خبرنگار فارن پالسي در تويتر نوشت:
« اين بايد ضعيفترين موقعيت تركيه در سوريه طي چند سال گذشته باشد، ساقط كردن جت
روسي نقطه عطفي بود كه به صورت گستردهاي نتيجه معكوس داشت.» پس از اين حادثه،
گزارش شده كه روسيه جتهاي خود را در سوريه به موشكهاي هوا به هوا مجهز و سامانه
موشكي پيشرفته اس 400 را به پايگاه هوايي حميم واقع در نزديكي بندر لاذقيه مستقر
كرده است كه در حدود 40 كيلومتر با مرز تركيه فاصله دارد.
متين گوركان، متخصص مسايل نظامي تركيه گفت: «
تركيه به عنوان بازيگر مستقل، ظرفيت خود را براي تغيير اين موقعيت استراتژيك هم در
زمين و هم در حريم هوايي سوريه را از دست داده است.» پل سترونسكي، محقق ارشد در «برنامه
روسيه و اروسياي موسسه كارنگي» موافق است كه حملات هوايي روسيه، شرايط را براي
تركيه جهت حفظ حريم هوايي شمال غربي سوريه به مثابه منطقه نفوذ خود مشكل كرده است.
استين همچنين در تويتر نوشت كه يك بعد ديگر
سياست تركيه درباره سوريه در آستانه فروپاشي كامل قرار گرفته است. يعني سياست
محدود كردن تحركات نيروهاي كردي (يگان هاي مدافع خلق)، كساني كه تركيه با آنها در شرق
شهر سوري مارع درگير شده است. استين خاطر نشان كرد: « تسليحات و كمكها هم اكنون
بايد از گذرگاه مرزي باب الحوا و از طريق ادلب ارسال شود، تلاش تركيه براي امن
كردن خط مارع با مشكل جدي مواجه است.»
ولاديمير پوتين رئيس جمهور روسيه براي افزودن به
مشكلات تركيه، در ماه سپتامبر به كردها پيشنهاد داد از طريق وصل كردن كوباني با
عفرين، تسلط خود را بر مناطقي در شمال سوريه تقويت كنند. به نظر ميرسد پس از
اينكه تركيه يك هواپيماي نظامي روسيه را ساقط كرد، پوتين در حال عمل كردن به وعده
خود به كردها است و به آنها كمك و حمايت تسليحاتي داده تا خط كمك رساني تركيه به
حلب را قطع كنند.
فابريك بالنچه تحليلگر در موسسه واشنگتن طي
تحليلي درباره اهميت راهبردي مسير عزاز نوشت: « در ماه دسامبر، مسكو به 5 هزار
نيروي كرد در عفرين تسليحات تحويل داد در حالي كه جنگندهاي روسي به كاروان كاميونهاي
كه از گذرگاه مرزي باب السلام عبور كرده بودند، حمله كردند.»
همانطور كه استين در تويتر نوشته است، « يك مسير
قابل دسترسي براي كردها جهت وصل كردن عفرين به مناطق شرقي رود فرات هم اكنون امكان
پذير است، مسيري كه خارج از برد توپخانهاي تركيه است.» اركان ادمير، محقق ارشد در
«بنياد دفاع از دموكراسي» و عضو سابق پارلمان تركيه در ماه دستامبر گفت كه تركيه تلاش ميكند براي متوقف كردن پيشروي
كردها به سمت غرب، دخالت كند كه بدون شك مشكلات جدي با خود به همراه دارد.» ادمير
خاطر نشان كرد كه دخالت آنكارا ميتواند بحران روسيه و تركيه را بيش از پيش تشديد
كند و تحريمهاي سنگينتري را اعمال كند و حتي منجر به درگيري بين ارتش دو كشور
شود.
منبع: بيزنس اسنايدر
ترجمه: محمد بابايي
