آنچه پيش روي داريد، واپسين گفتوشنود «جوان» با فقيه مجاهد، مرحوم آيتالله حاج شيخ ابوالقاسم خزعلي است كه هم اينك در آغاز اين بخش به شما تقديم ميشود. به باور ما مفاد اين مصاحبه به اندازه كافي گوياست و ميتواند نمادي از بصيرت و دورانديشي آن فقيه سعيد قلمداد شود. او به هنگام اين گفت و شنود، به جد بر اين باور بود كه برنامههاي فتنهگران براي تسخير مجلس خبرگان، هرگز عملي نخواهد شد. رحمت و رضوان الهي بر روان آن مبارز ديرين نهضت اسلامي باد.
به نظر جنابعالي چرا حضور در مجلس خبرگان، براي برخي از افراد و جريانات سياسي فعال در فتنه سال 88، تا این حد اهميت پيدا كرده است؟ وانگهي آيا اين جماعت درتلاشهاي خود، راه به جايي خواهند برد؟بسم الله الرحمن الرحيم. لا حول و لا قوه الا بالله العلي العظيم. مجلس خبرگان به لحاظ ارتباط مستقيم با رهبري انقلاب، كانون اصلي نظام اسلامي است و در آن شخصيتهاي ارجمند و وزيني چون آيتالله مصباح يزدي، آيتالله جنتي، آيتالله يزدي و ديگران هستند كه دائماً نقاط قوت و ضعفهاي احتمالي رهبر را زير نظر دارند. البته بحمدالله تاكنون، ضعفي در مديريت و شيوه رهبري ايشان مشاهده نكردهايم، بلكه برعكس همواره شاهد ارتقاي درايت و دورانديشي ايشان بودهايم. اين موضوعي است كه حتي دشمنان هم بدان معترفند.
مسلماً مجلس خبرگان به دليل وظيفه خطيري كه به عهده دارد، دائماً در معرض هجوم دشمنان نظام است، لذا طبيعي است آنان براي انتخابات مجلس خبرگان تحركاتي داشته و درصدد فتنهانگيزي باشند، منتها آنها متوجه اين موضوع نيستند كه متوليان انتخابات خبرگان، كاملاً هوشيارند و اجازه نخواهند داد آنان اهداف خود را پيش ببرند و خلاف مصلحت نظام عمل كنند.
بنابراين به نظر شما، تحركات اين افراد تأثيري در انتخابات ندارد؟بنده گمان نميكنم بتوانند كاري كنند، با اين همه انسان هرگز نبايد از كيد دشمنان غافل شود. اينها اولاً:در فاصلهاي كه تا پايان اين دوره مجلس خبرگان باقي مانده بود، نتوانستند درباره رياست خبرگان نيت خودشان را عملي كنند و ثانياً: در انتخابات هم، همان مردمي كه آنها را در فتنه 88 سر جايشان نشاندند، باز هم اين كار را خواهند كرد. البته بعضيها خيالهايي براي خودشان بافتهاند و ممكن است تصور كنند كاري از دستشان برميآيد. اينها همواره در پي براندازي نظام بوده و غائلههاي متعددي را به راه انداخته و با امريكا و غرب تماس گرفتهاند تا انقلاب اسلامي را از مسير اصيل خود منحرف كنند، اما هرگز به نتيجه نرسيدند. آنها هزينههاي سنگيني را صرف تبليغات عليه نظام ميكنند، شبكههاي اينترنتي و حتي ماهوارهاي متعددي را در اختيار دارند، اما تاكنون در برابر هوشياري مردم و نهادهاي نظامي و امنيتي، كاري از پيش نبردهاند. خود من يك بار، درباره بعضي از اين اشخاصِ منحرف، حرف زدم و افرادي به من گفتند: چرا فقط شما حرف ميزني و كس ديگري صحبتي نميكند؟ اگر زدن اين حرفها وظيفه است، چرا ديگران به وظيفه خود عمل نميكنند؟ اين گذشت تا اينكه پس از مدت كوتاهي، ديگران از جمله وزير سابق اطلاعات هم در مدرسه فيضيه صحبت كرد و گفت: آن فرد ِمنحرف چنين پروندهاي دارد و در فتنه دست به چنين كارهايي زده است! اين روشنگريها و هوشياري جوانان و نهادهاي نظام، از جمله سپاه پاسداران انقلاب اسلامي نعمت بزرگي است.
الان شخص آقاي هاشمي به مياندار جريان موسوم به اصلاحات براي تسخير مجلس خبرگان تبديل شده است. به نظر شما شانس ايشان و اطرافيانش در انتخابات پيش روي خبرگان چقدر است؟به نظر من نهادهاي نظارتي و مردم، اين فرصت را براي آنها فراهم نخواهند كرد. فرد مورد نظر فتنهگران، اگر هم در شرايط فعلي بيايد، قادر نيست مجلس خبرگان آينده را اداره كند! چراكه اگر خود او هم به اين مجلس راه پيدا كند، اطرافيان او اين امكان را ندارند و نهايتاً شرايطي مثل دوره كنوني خواهد داشت. در حال حاضر و به احتمال قوي در دوره بعد، افراد مجرب و پختهاي در مجلس خبرگان حضور دارند كه نظر مثبتي به اين فرد ندارند. بعيد ميدانم آنها در دوره بعد درباره ايشان تغيير نظر بدهند! البته باز هم تأكيد ميكنم از دشمن نبايد غافل بود، اما با توكل به خدا و حضور مردمي كه همواره براي پاسداري از نظام در صحنه بودهاند، دشمن نميتواند كاري از پيش ببرد.
يكي از محورهايي كه معاندان انقلاب همواره بر آن پافشاري ميكنند اين است كه مجلس خبرگان يك نهاد صرفاً تشريفاتي است و هيچ نظارتي بر رهبري و دستگاههاي زير نظر ايشان ندارد! جنابعالي از نخستين دوره مجلس خبرگان رهبري تاكنون، در اين نهاد حضور داشتهايد و دقيقاً بر عملكرد اين مجلس اشراف داريد. ارزيابيتان از اين ادعا چيست؟وظيفه مجلس خبرگان تقويت نهاد رهبري است كه هم از طريق انتقاد و هم بهوسيله تأييد صورت ميگيرد. مجلس خبرگان نه در گذشته چنين قصدي داشته است و نه حالا دارد كه صرفاً از عملكرد رهبري تمجيد كند! و خداي ناكرده اگر نقصي ببيند، قطعاً تذكر ميدهد. اين اساساً وظيفه اسلامي يك مجتهد است كه اگر در جايي نقطه ضعفي ديد، صراحتاً مطرح كند، منتها موضوع اين است كه ما تاكنون در نحوه رهبري ايشان نقطه ضعفي نديدهايم. خود ايشان به حدي حتي مراقب جزئيات هم هستند كه نميگذارند كار به عيبجويي مجلس خبرگان برسد. احتياط ايشان در مسائل فردي و اجتماعي خود و خانوادهشان كمنظير است، برخلاف خيليها كه ادعاهاي بزرگي هم دارند، اما دست فرزندان و اقوام خود را براي انجام هر خلافي باز ميگذارند و حتي راضي نميشوند قوه قضائيه به خلافهاي آنها رسيدگي كند، اما ايشان با اين سابقه و جايگاه، يك خانه ملكي از خودش ندارد و فرزندانش هم اجارهنشين هستند و به آنها هشدار داده است: اگر ميخواهيد وارد كارهاي اقتصادي شويد، نام «خامنهاي» را از روي خودتان برداريد! در واقع راه هر نوع سوءاستفادهاي را بسته است.
بنده خدا را به داشتن چنين رهبري، بينهايت شاكر هستم. با اين همه، ما نمايندگان مجلس خبرگان كاملاً بيدار و مواظبيم. بنده به نوبه خودم بارها نقايص و اشكالات حكومتي را خدمت ايشان عرض كردهام. بنده در تمام عمر روشم همين بوده كه حرفم را صريح بزنم. در دوره اوج قدرت شاه هم همينطور رفتار ميكردم، در نظام اسلامي هم همينطور بودهام و در اين باره فرقي نكرده است كه عضو شوراي نگهبان يا مجلس خبرگان باشم يا يك طلبه عادي! با امام حرفم را بيپرده و صريح ميزدم و با رهبري هم همينطور هستم و هر جا ايرادي ديده، به آنان منتقل كردهام.
بنده و امثال بنده كه چنين روحيهاي داريم، دليلي ندارد به وظايف شرعي و قانوني خود عمل نكنيم و وظيفه اصلي خود يعني امر به معروف و نهي از منكر را انجام ندهيم. اما عدهاي هستند كه انتقاد و بيان عيوب را وسيله تسويه حساب قرار ميدهند و مشكل ديگري دارند و انتقاد را «دستاويز» كردهاند. ما عالم به غيب نيستيم و نميدانيم اين افراد چه نيتي دارند، اما سوابقشان نشان ميدهد دنبال مصلحت نظام نيستند و مصالح خودشان را در نظر ميگيرند. شايد تك و توكي از اينها هم به مجلس خبرگان راه يابند، ولي در مقابل اكثريت خبرگان كه افراد متدين، آگاه و بصيري هستند، كاري از پيش نبردهاند و انشاءالله باز هم از پيش نخواهند برد. در ادوار گذشته مجلس خبرگان هم افرادي از اين قبيل بودند كه نتوانستند كاري كنند. بعضي از اينها به خيال خام خودشان ميخواهند «انقلاب در انقلاب» به راه بيندازند، ولي مطمئن باشيد كاري از پيش نميبرند.
شايد خيلي از افراد اين پرسش را داشته باشند كه وظيفه «كميسيون نظارت» در مجلس خبرگان چيست و گزارشهاي خود را به كجا ارائه ميكند؟اين كميسيون در طول سال چندين بار تشكيل ميشود و وظيفه آن بررسي عملكرد نهادهاي تحت امر رهبري است. كميسيون نظارت گزارشهاي خود را به هيئت رئيسه مجلس خبرگان ميدهد و آنها اگر ضرورت ايجاب كند، براي نظرخواهي از جمع، گزارشها را مطرح ميكنند. البته اين موارد بسيار نادرند. مقام معظم رهبري و دفتر ايشان هم همواره پاسخگوي مسائلي هستند كه از سوي مجلس خبرگان مطرح ميشوند، مضافاً بر اينكه امثال بنده اصلاً نميگذاريم كار به كميسيون نظارت بكشد و خودمان مستقيماً مسائل را با ايشان مطرح ميكنيم. گاهي كه مصلحت باشد، حتي مشكلات و كاستيها را روي منبر هم ميگويم! سوابق بنده اين را نشان ميدهد.
به نظر حضرتعالي، افرادي كه به مجلس خبرگان راه پيدا ميكنند بايد داراي چه ويژگيهايي باشند تا بتوانيم مجلس خبرگاني در شأن نظام جمهوري اسلامي داشته باشيم؟شرايط، همان شرايط ِ قانوني است كه همگان كم و بيش از آن اطلاع دارند. نظام هم چيزي بيشتر از اين نميخواهد. منتها سخن اينجاست كه افراد متدين و انقلابي، قطعاً نخواهند گذاشت افراد ضعيف و نامناسب به مجلس راه يابند. افرادي بايد به مجلس بيايند كه براي كشور «رهبر ِخوب» بخواهند كه در حال حاضر، الحمدلله رهبر معظم داراي ويژگيهاي يك رهبر خوب هستند. مجلس خبرگان جاي نظارت بر رهبري است، نه جاي عداوت با رهبري و لذا همه كساني كه در جايجاي مملكت صاحب پايگاه و نفوذ مردمي و اجتماعي هستند، بايد براي شركت در انتخابات مجلس خبرگان كانديدا شوند. الحمدلله مردم هم، بهخصوص بعد از فتنه 88 ماهيت افراد را درست تشخيص ميدهند و لذا جاي نگراني نيست، مخصوصاً كه افراد باتجربه و پخته هم كاملاً بيدار و هوشيار هستند.
در اين برهه جريان فتنه تلاش ميكند عدهاي از كانديداهاي مورد نظر خود را، تحت عنوان «خبرگان جوان» يا «مجتهدين جوان» به مجلس خبرگان بفرستد. اين در حالي است كه تاكنون و عمدتاً، مجلس خبرگان محل حضور شيوخ، يعني كساني است كه با فراز و فرودهاي انقلاب آشنا و داراي سوابق روشن و طولاني در مبارزات نهضت اسلامي هستند و اين مزيتي است كه افرادي كه آن سالها را درك نكردهاند، حتي اگر مجتهد هم باشند، از آن محرومند. از سوي ديگر اين نگرش در ذات خود تداوم فتنه 88 را تداعي ميكند، چراكه تجربه نشان ميدهد كه اين به اصطلاح مجتهدين جوان، بهراحتي طعمه گروههايي قرار ميگيرند كه خوابهاي خوبي براي انقلاب نديدهاند. تحليل شما از اين جريان چيست؟به اعتقاد من، اعضاي خبرگان بايد افراد باتجربه و پختهاي باشند كه تاريخچه انقلاب و آرمانها واهداف ديني آن را بهدرستي بشناسند، و در راه تحقق اهداف نظام اسلامي تلاش كرده باشند. بنابراين چگونه كساني كه با قول يا سكوت خود به جريان براندازي كمك كردهاند، ميتوانند چنين نقشي را ايفا كنند؟ البته افرادي كه شاهد انقلاب و شكلگيري آرمانهاي امام بودهاند، قاعدتاً پيرمرد شدهاند، بنابراين خيال باطلي است كه گروهي تصور كنند ميتوان خبره را «پرورش» داد! اينها بايد مطمئن باشند كساني هستند كه چنين اجازهاي را به آنها نخواهند داد. هنوز هم كساني هستند كه مشكلات و تهديدات را با دقت ميشناسند، از جمله جناب آقاي مصباح كه در اعتقاد و آراي خود فوقالعاده محكم است. نخستين كسي كه ماهيت اين فرد را نشان داد ايشان بود كه گفت او ليبرال شده است و به درد نميخورد!
شورای نگهبان و مجلس خبرگان هم مراقب هستند و بيترديد به وظايف خود عمل ميكنند. شورای نگهبان هم كه نامزدي اين شخص را براي رياست جمهوري رد كرد و واقعاً ضربه اساسي به او زد!
شما سالها در شوراي نگهبان بودهايد. به نظر شما نقش شوراي نگهبان در ممانعت از ورود اين اشخاص به مجلس خبرگان چيست؟همان وظيفهاي را كه در انتخابات سال 92، درباره رئيس اينها داشت و بهخوبي ايفا كرد و ذرهاي كوتاه نيامد. بحمدالله تمام اعضاي شوراي نگهبان مجتهد مسلم و افراد هوشيار و بصيري هستند و حتي گاهي با شجاعت اظهارنظرهايي ميكنند كه از نظر بعضيها، شايد مصلحت هم نباشد كه گفته شود. اينها گاهي با خود بنده هم جلساتي دارند و آقاي جنتي هم گاهي از من ميخواهند بروم و با اعضاي شوراي نگهبان صحبت كنم. حرفم در آنجا خريدار دارد و الحمدلله هنوز نفوذ مختصري در آنجا دارم! (باخنده)
حضرتعالي در تمام ادوار مجلس خبرگان حضور داشتهايد،خاطره برجستهاي را كه از اين دوران در ذهن داريد، بيان بفرماييد.خاطرات كه فراوانند، اما شب رحلت امام و روز انتخاب رهبر معظم انقلاب، در ذهنم از همه خاطرات برجستهتر است. شب رحلت امام به جماران و بيمارستان رفتم. كاملاً مشخص بود ديگر امام در بين ما نخواهند ماند و اولين فكري كه به نظرم رسيد اين بود كه پس از ايشان چه بايد كرد؟ آقاي هاشمي به رهبر معظم گفته بود: شايد بهتر باشد تا 24 ساعت خبر فوت امام را اعلام نكنيم تا جانشين امام مشخص شود و بعد اعلام كنيم. آقاي خامنهاي جواب داده بودند: اين كار ممكن نيست، چون احتمالاً راديوهاي خارجي خبر رحلت امام را از طريق عواملي كه در ايران دارند، دريافت ميكنند و بسيار بد خواهد شد اگر مردم اين خبر را بهجاي راديوي خودمان، از راديوهاي خارجي بشنوند! همان جا بود كه متوجه شدم ايشان چقدر حواسش جمع است. اتفاقاً همينطور هم شد و فردا راديوهاي بيگانه خبر را اعلام كردند! من هم مثل همه دلسوزان نظام بهشدت نگران جانشين امام بودم و به ايشان پيشنهاد كردم اين مسئوليت را بپذيرند. البته هنوز از ارجاعات امام به ايشان خبر نداشتم و اين فكر خودم بود، ولي ايشان با لحن بسيار محكمي گفتند: به هيچوجه نخواهند پذيرفت! بنده با شناختي كه از ايشان داشتم ميدانستم اگر اين مسئوليت را بپذيرند، با قدرت تمام آن را انجام خواهند داد. قبلاً هم عدم تمايل ايشان را به قبول رياست جمهوري ديده بودم، ولي وقتي اين مسئوليت به عهده ايشان قرار گرفت، هر كاري كه با توجه به شرايط آن مقطع از دستشان برميآمد، انجام دادند. به هرحال در آن شب، در اين افكار بودم كه خبر رحلت امام را دادند، ديگر كسي حال خود را نميفهميد و همه مسائل تحتالشعاع اين خبر قرار گرفت! حالا ديگر انتخاب رهبري مهمترين كاري بود كه بايد انجام ميشد.
جلسه مجلس خبرگان فرداي رحلت امام تشكيل شد؟بله، در آن جلسه از قول حاجاحمدآقا گفته شد يك بار كه آقاي خامنهاي به كره رفته بودند، تصوير ايشان از تلويزيون پخش ميشود. حاج احمد ميگويد: رياست جمهوري بسيار برازنده ايشان است و امام فرموده بودند: رهبري هم برازنده ايشان است! اين نقل قول باعث شد اكثريت قريب به اتفاق نمايندگان خبرگان به ايشان رأي بدهند. البته خودشان رأي منفي دادند!
عدهاي اين شبهه را مطرح كردهاند كه خبرگان در يك فضاي احساسي و تحت تأثير حرف امام اين رأي را داد. ارزيابي شما از اين ادعا چيست؟ابداً اينطور نيست. اعضاي خبرگان همگي از علماي باسابقه و انقلابي بودند و به اين سادگي تحت تأثير سخني قرار نميگرفتند. خود بنده از شب قبل كه متوجه شدم امام مشرف به موت هستند، اين فكر به ذهنم رسيده بود، در حالي كه هنوز اين قول ِ امام را هم نشنيده بودم. مدت آشنايي بنده با آقاي خامنهاي، از كل زندگي اين شبههافكنان بيشتر است! و از مدتها قبل، ايشان را مجتهد مسلم و شايسته رهبري ميدانستم و به مراتب فضل و علميت ايشان واقف بودم.
بنده در قانع كردن ايشان به قبول رياست جمهوري هم نقش داشتم. در آن مقطع امام تمايل نداشتند روحانيون نامزد رياست جمهوري شوند. استدلالشان هم اين بود كه مردم فكر خواهند كرد آخوندها همه چيز را براي خود ميخواهند! بنده در جلسهاي خدمت ايشان عرض كردم:از قبل از پيروزي انقلاب زياد با مردم خوزستان سر و كار دارم و در آنجا منبر هم زياد رفتهام. آنها ميگويند اگر كسي غير از آخوند سر كار بيايد، باز خيانتي شكل خواهد گرفت، ولي آخوندها خيانت نميكنند. آقاي هاشمي هم قصد داشت در باره قبول رياست جمهوري با آقاي خامنهاي صحبت كند كه با صحبتهاي ما، موضوع حل و تمام شد.
يكي ديگر از مهمترين فرازهاي تاريخ مجلس خبرگان، انتخاب آقاي منتظري به قائم مقامي رهبري است كه از قرار اطلاع، شما به ايشان رأي نداديد. شما از قديم با آقاي منتظري دوست بوديد، چه شد به ايشان رأي نداديد؟آقاي منتظري آدم متديني بود، اما وسعت فكر و انديشه نداشت. از همه بدتر بستگان و بهخصوص دامادي داشت كه افكار صحيحي نداشتند و همانها هم گمراهش كردند! امام هم بعدها فرمود: آتش جهنم را براي خود مهيا نكن! نامه ششم فروردين امام بسياري از نكات را روشن ميسازد. انسان خوبي بود، اما فكور نبود و به همين دليل گمراهش كردند.
براي انتخابات آينده مجلس خبرگان و انتخاب اصلح چه توصيههايي داريد؟مردم بهتر از هر كسي افراد اصلح را ميشناسند و ميدانند به چه كساني رأي بدهند كه با نظام و رهبري همراه باشند و وظايف خود را بهدرستي انجام بدهند. لذا كساني را انتخاب خواهند كرد كه بر مواضع حق پايدار باشند. مردم خيلي خوب متوجه حق ولايت هستند. بنده از اين بابت ابداً نگراني ندارم. مطمئن باشيد دست حمايت خدا پشت سر خبرگان خواهد بود و قطعاً ما را ياري ميدهد.
+ + * * * * * * 
