ضرورت اصلاح وضعيت اخلاقي و فرهنگي در فوتبال

حرف‌هاي ديروز علي كفاشيان درباره لزوم كار فرهنگي در ورزش، دغدغه خيلي از دلسوزان ورزش است كه بارها به عناوين مختلف بيان شده و از بي‌توجهي به آن انتقاد شده است. حالا هم رئيس فدراسيون فوتبال كه به جمع فوتسالي‌ها رفته بود، در واكنش به حاشيه‌هاي ليگ فوتسال، از توجه به برنامه‌هاي فرهنگي در جهت كم كردن حاشيه‌ها و بي‌اخلاقي‌هاي رايج صحبت كرده است. اعتراف علي كفاشيان به كم‌كاري در اين حوزه‌ها، مي‌تواند اولين قدم در جهت تلاش براي بهبود فضاي فرهنگي فوتبال و فوتسال باشد. كمتر كسي است كه اين روزها از فضاي فرهنگي حاكم بر ورزشگاه‌ها و بي‌اخلاقي‌هايي كه در سطوح مختلف فوتبال و فوتسال بين مديران و مربيان گرفته تا بازيكنان صورت مي‌گيرد، انتقاد نكند. البته اين دغدغه‌اي نيست كه مربوط به امروز و ديروز باشد و سال‌هاست كه فوتبال ايران با انواع و اقسام حاشيه‌هاي مختلف كه ريشه آن كم كاري در زمينه كارهاي فرهنگي است، روبه‌رو است. گسترش فحاشي‌ها در ورزشگاه‌ها، درگيري و دعوا بين بازيكنان و مربيان و زد و خورد با داوران و افزايش مسائل غيراخلاقي خارج از زمين مسابقه و خيلي از موارد ديگر، از جمله حاشيه‌هايي است كه از بي‌توجهي به مسائل فرهنگي و اخلاقي نشئت مي‌گيرد. گسترش بي‌اخلاقي‌ها در شرايطي است كه پسوند فرهنگي قبل از نام همه باشگاه‌ها وجود دارد، اما به نظر مي‌رسد تنها موضوعي كه در سال‌هاي اخير باشگاه‌ها و البته فدراسيون فوتبال به آن توجه نمي‌كنند، همين توجه به مسائل فرهنگي و اخلاقي است.
فراموشي اين وظيفه مهم هم زمينه‌ساز آسيب‌هاي زيادي در فوتبال و فوتسال كشور شده است و همين سبب شده تا جار و جنجال‌ها و بي‌اخلاقي‌ها در فضاي فوتبال روز به روز بيشتر شود تا جايي كه برخي از مرگ اخلاق در فوتبال صحبت مي‌كنند. در اين زمينه فدراسيون فوتبال و باشگاه‌ها را بايد مقصران اصلي رواج بي‌اخلاقي‌ها و مسائل ضد فرهنگي در فوتبال كشور دانست كه با گذشتن از كنار اين وظيفه مهم راه را براي گسترش ناهنجاري‌ها در ورزش فوتبال باز كرده‌اند. البته ورود پول‌هاي بي‌حساب و كتاب به فوتبال و گردش هزار ميلياردي اين ورزش در طول يك فصل سبب شده تا مسائل مالي در اولويت قرار بگيرد و كار روي برنامه‌هاي فرهنگي فراموش شود. به همين علت، كار فرهنگي در فوتبال به برگزاري همايش‌هاي نمايشي و نصب چند بنر خلاصه شده است؛ كارهايي كه تنها براي خالي نبودن عريضه و پر كردن رزومه مديران فوتبالي انجام مي‌شود، بدون آنكه هيچ تأثيري در تلطيف فضاي فرهنگي ورزش فوتبال داشته باشد. به همين خاطر با توجه به صحبت‌هاي ديروز كفاشيان، به نظر مي‌رسد كه كاهش ناهنجاري‌ها و بهبود فضاي فرهنگي فوتبال به انجام فعاليت‌ها و برنامه‌هايي احتياج دارد كه بتواند تكاني به وضعيت فرهنگي فوتبال ايران بدهد و اين امر هم تنها اراده مسئولان را مي‌طلبد، اينكه به جاي شعار دادن، در ميدان عمل قدمي براي فضاي فرهنگي فوتبال انجام دهند. به طور قطع با توجه به وضعيت آلوده فوتبال از نظر فرهنگي و اخلاقي، رفع اين حاشيه‌ها زمانبر خواهد بود، اما با اين حال بايد هم فدراسيون هم باشگاه‌هاي ورزشي در صورتي كه واقعاً به كار فرهنگي اهميت مي‌دهند و اخلاق برايشان اولويت دارد، از جايي كار روي مسائل فرهنگي را آغاز كنند تا با اقداماتي كه در اين زمينه‌ها صورت مي‌گيرد، فضاي فوتبال از ناپاكي‌ها و بي‌اخلاقي‌ها به مرور زمان پاك‌تر شود.
با توجه به شرايطي كه فوتبال كشورمان از نظر فرهنگي بر آن حاكم است، ديگر دوران شعار دادن گذشته است و ادامه كم كاري‌ها و بي‌توجهي به‌فضاي فرهنگي فوتبال، مي‌تواند در ‌آينده ضربات جبران‌ناپذيري را به‌حيثيت فوتبال در جامعه وارد كند، هر چند اين روزها هم فوتبال در بين مردم از رواج فسادهاي مالي و اخلاقي در اين ورزش كم ضربه نخورده است. به همين خاطر هم مديران و تصميم‌گيرندگان فوتبال بايد فكري جدي براي اصلاح اين شرايط بردارند و هم انتظار مي‌رود كفاشيان كه خود معترف به وضعيت نامناسب فرهنگي فوتبال و فوتسال است، براي بهتر شدن ارتقاي فرهنگ و اخلاق در فوتبال قدم عملي بردارد و صحبت‌هايش در حد شعار باقي نماند!