صندلي عقب ماشين نشسته بود و دو عروسك بتمن و لاكپشتهاي نينجايش را به هم ميكوبيد، ناگهان گفت: پدر، بتمن از همه قويتر است... كمي مكث كرد، انگار كه چيزي به يادش آمده باشد و از من ترسيده باشد، گفت: اون كه گفته بودي از همه قويتر بود چي بود اسمش، پسر عمه جون...
گفتم: شهيد، پسر عمه جون شهيد بود اسمش (شهيد بهروز لايقي، عمليات كربلاي 5) اون از همه اينها از كاپيتان امريكايي(كه عروسكش رو دوستش با خودش به مهدكودك ميآورد) از بتمن از همه اينها و آدمهايي كه ميشناسي، قويتر است و شروع كردم براي پسرك چهار سالهام توضيح دادن كه شهيد چطور دشمنها رو بيچاره كرده و با تفنگش همه رو اسير كرده و آخرش يكي از دشمنها از پشت بهش شليك كرده و شهيد شده و رفته پيش خدا. اما سؤال بعدي دشوارتر بود، گفت: «شهيد چه شكليه؟» اين پرسش، مهمترين گمشده اين روزهاي انتقال ارزشهاي فرهنگيمان به نسل جديد و كودكان و نوجوانان است، پرسشي كه براي پاسخش نميتوان از مفاهيم انتزاعي استفاده كرد، واقعيت اين است كه تمام مفاهيم ارزشمندي همچون ايثار، شهادت، از خودگذشتگي، ايمان، دلاوري و... براي كودك غيرقابل لمس است، او در كارتونها و انيميشنها كاپيتان امريكايي را ميبيند كه با پسرش يا بتمن با ماشين خاصش و ديگر شخصيتهاي غربي با حركات محيرالعقول و لباسهاي ويژه خودشان دشمنان را مغلوب ميكنند، اما حالا من بخواهم براي اين كودك تصويرسازي كنم از چه چيزي ميتوانم كمك بگيرم، كدام تصوير ملموس و قهرمانانه و پرافتخار را براي كودكانمان چه در سينما و چه تلويزيون توليد كردهايم كه من برايش روايت كنم، باز خدا رحم كرد كه چند كيلومتر جلوتر انتهاي بزرگراه نيايش تصويري از شهيد آبشناسان روي ديواري بلند نقش بسته بود، گفتم اين شهيد است، نگاهي كرد و اولين واكنشش اين بود: «كلاه جنگي هم داره، لباسش هم جنگي ست، براي من هم لباس جنگي بخر» تا برسيم به خانه چند تصوير ديگر شهيد هم بود اما هيچ كدام به قول پسركم تفنگ نداشتند، تفنگي كه او آن را نماد قهرمانش بداند، قدرتش را باور كند و بتواند بپذيرد كه قهرمان واقعي ملي او چيزي كمتر از شخصيتها و قهرمانهاي خيالي و افسانههاي خارجي ندارد، اتفاقاً واقعيت تلخ هم همينجاست كه آنها قهرماني را كه وجود خارجي ندارد، آنچنان به تصوير ميكشند كه اين طرف دنيا كودكان ما او را باور ميكنند ولي نميتوانيم حتي با كمي چاشني اغراق قهرمانان واقعيمان را به درستي معرفي كنيم. فراموش نكنيم كودك تصوير ميخواهد و تا زماني كه تصويري نباشد هزاران بار هم كه از قهرمانيها و رشادتهاي مردان بزرگ اين سرزمين بگوييم در ذهن كودك باورپذير نمينمايد.
