روز گذشته پزشكي قانوني كشور گزارشي از مراجعين نزاعهاي خياباني تهران ارائه كرد كه آمار و ارقام آن نشان ميدهد وضعيت تعامل در مراودات روزمره شهروندان چندان مناسب نيست.
بر اساس اين گزارش در مهرماه امسال تعداد مراجعين نزاع مراكز پزشكي قانوني 8 هزار و 258 نفر اعلام شده است؛ رقمي كه هشدار ميدهد روزانه از كل دعواهايي كه در سطح شهر رخ ميدهد، حدود 275 نزاع كارشان براي پيگيري ميزان صدمات و احتمالاً دريافت ديههاي ناشي از آن به پزشكي قانوني كشيده ميشود.
متأسفانه در حال حاضر وضعيت تعاملات اجتماعي مناسب نيست و شهروندان با كمترين بهانه و اصطكاك به زد و خورد ميپردازند.
كارشناسان معتقدند استفاده از قدرت بدني به جاي منطق براي حل مسائل و مجادلات ويژه جوامعي است كه هنوز شهرنشيني و مدنيت در آنها رشد نكرده و شهروندانش باور ندارند كه قانون بهترين تصميمگيرنده در ميان آنان است. تاريخ جامعهشناسي و علوم اجتماعي نشان ميدهد رشد و گسترش شهرنشيني و پيدايش جوامع ارگانيكي، استفاده از تعقل و انديشه براي حل مسائل را نيز به دنبال دارد. بنابراين زور بازو و استفاده از آن براي به كرسي نشاندن و اثبات نظر خود، ويژه جوامع مكانيكي و قبيله محور است.
از طرف ديگر نبود آموزش نيز از عوامل مؤثر در نزاعهاي خياباني است زيرا هر انساني قادر است بسياري از مسائل را ياد بگيرد.
در همين رابطه روانشناسان ميگويند خانواده مهمترين مركز آموزش مهارتهاي زندگي است. يادگيري مسائلي مانند خونسردي، متانت، تأمل، تفكر و چارهجويي براي حل مشكلات در سرنوشت انسان و نحوه زندگي او در تمام دوران زندگي مؤثر خواهد بود.
در بخش ديگري از گزارش پزشكي قانوني تهران آمده: در هفت ماه نخست امسال 63 هزار و 746 نفر به دليل آسيبهاي ناشي از نزاع به مراكز پزشكي قانوني استان مراجعه كردهاند كه اين رقم نيز به نوبه خود بيانگر مسائل زيادي است.
تأثير مشكلات اقتصادي و فقر ناشي از ركود در بازار كه به خانوادهها تحميل ميشود از ديگر عوامل بروز درگيريها در سطح شهر است.
گاهي مشكلات مالي بر توان و حوصله افراد غلبه ميكند و باعث ميشود افراد بر سر مسائل كوچك و كم اهميت با يكديگر درگير شوند.
آمارها نشان ميدهند در محلات و مناطقي كه افراد از سطح فرهنگي بالايي برخوردارند در مقايسه با محلههاي شلوغ و پرجمعيت، درگيريها و نزاعهاي خياباني كمتري ديده ميشود.
در همين راستا افرادي كه از موقعيت شغلي و اجتماعي بالاتري برخوردارند، در كنش و واكنشهاي روزمره بيشتر ميتوانند خود را كنترل كنند و به اعصابشان مسلط باشند. همچنين افرادي كه داراي برنامهريزي در زندگي هستند، بسياري از مشكلات را پيشبيني ميكنند و با آمادگي قبلي براي هر موردي اقدام ميكنند به طوري كه كمتر باعث درگيري، ضرب و جرح و منازعه ميشوند.
در نقطه مقابل، افرادي هستند كه بدون برنامه و باري به هرجهت، روزگار را ميگذرانند و بيشتر دچار مشكل ميشوند.
از طرف ديگر آمارهاي پزشكي قانوني نشان ميدهد بيشترين موارد درگيريها بين افراد جوان صورت ميگيرد و از آنجايي كه درصد بالايي از جمعيت ايران را افراد جوان و نوجوان تشكيل ميدهند، يكي از ويژگيهاي اين قشر، ناپختگي، بيتجربگي، انرژي زياد و تحريكپذيري آنهاست كه اين گروه را مستعد درگيري و زد و خورد و پيامدهاي آن ميكند. به هرحال نزاعهاي خياباني به هر دليل و علتي كه رخ ميدهند، زيبنده پايتخت كشور نيستند و آمارهاي پزشكي قانوني ميتواند هشداري باشد تا مسئولان امر براي آرام كردن جامعه تصميمات درستي اتخاذ كنند.
