حالا ديگر به جرئت ميتوان گفت كه نظام آموزشي كشور به يك آزمايشگاه تبديل شده و دانشآموزان و دانشجويان هم موشهاي آن هستند. فقط طي دو دهه اخير بارها و بارها شيوههاي آموزشي در مدارس تغيير كرده. از نظام قديم و ديپلمش گرفته تا نظام جديد و پنجره باز و 6- 3 – 3 و....
امروزه اگر متولدين دهه 60 و 70 در كنار هم باشند و از نظامي كه در آن تحصيل كردهاند، صحبت كنند به چند گروه متفاوت تبديل ميشوند؛ گروههايي كه زبان هم را نميفهمند و بيشتر ميگويند «ما اينو نداشتيم...»
اما در اين نظامهاي آشفته، دانشآموزان قربانيان اصلي به شمار ميآيند زيرا اصلاً نميدانند چه چيزي آموختهاند و چرا بايد اينقدر از عمرشان را در مدارسي صرف ميكردند كه سالها بعد مسئولان به بياثر بودن آن آموزشهايش پی بردهاند.
امروزه در تمام دنيا نه تنها به شيوههاي آموزش اهميت ويژهاي ميدهند بلكه آنها توجه ميكنند كه دانشآموزان در چه شرايطي از سطح يادگيري بالاتري برخورداند. به عنوان مثال اكثر كارشناسان آموزشي معتقدند فنلاند بزرگترين نظام آموزشي جهان را داراست. كودكان از هفت سالگي به مدرسه ميروند و زمان زيادي براي بازي به آنها اختصاص داده ميشود، تعداد كمي از آنها آزمون گرفته ميشود و تكليفهاي زيادي به آنها داده نميشود و معلمان، هم حقوق خوبي ميگيرند، هم خوب تمرين ميبينند و هم به دقت انتخاب ميشوند. اين سيستم به شكلي شگفتانگيز است كه بسياري از مربيان به اين كشور ميروند تا راز آموزش اين كشور را ياد بگيرند.
از اهميت دادن فنلانديها به سيستم آموزششان همين بس كه اخيراً تحقيقي انجام دادهاند و متوجه شدهاند كه «بزرگترين شكاف جنسيتي آموزش در اين كشور ديده ميشود.» اين در شرايطي است كه آنها معتقدند طبق آزمونهاي مختلفي كه از دانشآموزان گرفته ميشود، بهترين سيستم آموزشي جهان را دارند.
از مدتها پيش و تقريباً در هر كشوري و در هر سني، در تستهاي خواندن و نوشتن و با اندك اختلافي، دخترها نمره بيشتري از پسرها ميگيرند اما در آخرين آمار در فنلاند، نتايج نه چندان خوبي مشاهده شد؛ در آزمون خواندن و نوشتن دخترها، 62 امتياز اختلاف با پسرها داشتند، اين يعني بيشترين اختلاف ميان دختر و پسر در ميان كشورها، به اين نحو كه در اين كشور دخترها 556 و پسرها 494 امتياز گرفتند.
شايد اين آمار و ارقام خيلي مورد توجه مسئولان نظام آموزشي كشور ما قرار نگيرد زيرا فنلانديها در شرايطي نگران عقب ماندن پسرهايشان در نسبت به دخترها در زمينه يادگيريها هستند كه در كشور ما به راحتي از بيسواد ماندن كودكان و نوجوانان زير 20سال صحبت ميكنند.
فنلانديها فكر ميكنند با اين آمار و ارقام، تمام رتبههايشان به دخترانشان ميرسد. البته اين در شرايطي است كه پسرها در فنلاند حدوداً همان آماري را به دست آوردهاند كه پسران در امريكا به دست آوردهاند.
با اين حال مسئولان آن كشور در نگراني به سر ميبرند و در اينجا بهرغم تأكيدات مكرر مقام معظم رهبري بر توجه به آموزش و پرورش كودكان و نوجوانان ايراني، تصميمگيرندگان، يك روز از حذف رشته علوم انساني ميگويند و يك روز از بيهوده درس خواندن بسياري از دانشجويان در برخي رشتههاي دانشگاه آزاد.
به هرحال هنوز معلوم نيست اين سيستم آموزشي بر اساس كدام سياستها چيده شده است و به كجا ميرود. اي كاش روزي برسد كه در اينجا هم بعضيها نگران دانشآموزان و دانشجويان شوند.
