استمرار اشتباهات سياست خارجي اردوغان

شاخص‌هاي موجود نشان مي‌دهد سرنگوني هواپيماي بمب افكن سوخوي24 روسيه با شليك جنگنده‌هاي اف16 تركيه آثار و پيامدهاي منفي در زمينه‌هاي مختلف سياسي، نظامي و اقتصادي براي دولت آنكارا به همراه داشته و گستره اين پيامدها به حدي است كه هيچ توجيه منطقي نمي‌توان براي اين اقدام تركيه در نظر گرفت. در پي اين حمله غافلگيركننده كه ولاديمير پوتين رئيس جمهور روسيه از آن به خنجر زدن از پشت تعبير كرده، دولت روسيه طيف مختلفي از تدابير تنبيهي را عليه دولت آنكارا به مرحله اجرا گذاشته است كه ازجمله آنها مي‌توان به ممانعت از سفر گردشگران روسي به تركيه و تحريم واردات كالاهاي كشاورزي و مواد غذايي از اين كشور و همچنين بررسي توقف صدور گاز به تركيه اشاره كرد.  همچنين روسيه حق تلافي را براي خود محفوظ دانسته و با استقرار سامانه دفاع موشكي اس ـ 400 و افزايش هواپيماهاي جنگي خود در سوريه كماكان به بمباران مراكز استقرار گروه‌هاي وابسته به تركيه در مناطق مرزي اين كشور با سوريه شدت بخشيده و تركيه ديگر نتوانسته است به اين حملات پاسخ دهد. بر اين اساس مي‌توان گفت اگر هدف تركيه از سرنگوني هواپيماي روسيه در نزديكي مرز خود ايجاد بازدارندگي در برابر بمباران مراكز استقرار گروه‌هاي تحت حمايت خود بوده است، دراين صورت ترديدي باقي نمي‌ماند كه اين هدف كاملاً به شكست انجاميده است. باز به همين ترتيب مي‌توان گفت اگر هدف اين حمله ايجاد روحيه در گروه‌هاي مسلح ضد دولت سوريه يا كشاندن پاي ناتو به رويارويي با روسيه بوده است باز مشاهده مي‌شود كه هيچ يك از اين اهداف تحقق نيافته است.  اما درست برعكس، سرنگوني هواپيماي روسي از سوي جنگنده تركيه موجب شده است كه روسيه بيش از پيش به تقويت نيروهاي نظامي و هوايي خود در سوريه بپردازد و در عين حال بمباران مراكز استقرار گروه‌هاي مسلح و تكفيري را شدت بخشد و با قطع خطوط مواصلاتي و پشتيباني آنها از مرزهاي تركيه زمينه را براي پيروزي‌هاي بزرگ در جبهه شمالي از جمله آزادسازي شهر حلب فراهم سازد. از همه مهم‌تر اينكه سرنگوني هواپيماي روسيه دولت مسكو را بر آن داشته است كه بيش از پيش به افشاگري و روشنگري در خصوص روابط ميان تركيه و گروه‌هاي تكفيري از جمله داعش اقدام كندكه اين مسئله در شرايطي كه بعد از حملات تروريستي پاريس لزوم مبارزه با تروريسم تكفيري و در رأس آن داعش در كانون توجه و اولويت جامعه جهاني قرار گرفته است، خدشه جبران ناپذيري بر اعتبار و وجهه تركيه وارد مي‌كند و ازآن تصويري از يك حامي و پشتيبان داعش ارائه مي‌دهد. از طرف ديگر در حالي كه حزب حاكم عدالت و توسعه تركيه بعد از توقف روند آشتي با كردها و پ. ك. ك دوباره به سياست مشت آهنين در برخورد با كردها متوسل شده است، بنابراين رويارويي نظامي با روسيه در سوريه باب حمايت از مخالفان كرد داخلي خود را براي روسيه مي‌گشايد و از اين ديد نيز مخاطرات امنيتي جديدي را متوجه خود مي‌كند. گذشته از اينها، از آنجا كه پيش از اين نشست‌هاي سياسي مهمي در باره حل سياسي بحران سوريه در وين برگزار شده بود و نتايج اميدوار كننده‌اي نيز به همراه داشت، بنابراين سرنگوني هواپيماي روسي از سوي تركيه از اين كشور تصويري ارائه مي‌دهد كه گويا اين كشور با حل سياسي بحران مخالف است و حزب حاكم بعد از عبور از سد انتخابات دوباره به ماجراجويي نظامي در سوريه روي آورده است. بر اين اساس مشخص مي‌شود كه بستر زماني و شرايط حاكم بر سرنگوني هواپيماي روسي تصويري حامي تروريسم تكفيري و ضد صلح از تركيه ارائه مي‌دهد، ضمن آنكه هزينه‌هاي اقتصادي و تجاري اين اقدام براي تركيه نيز بسيار سنگين تمام خواهد شد وامكان دارد اميدهاي ايجاد شده بعد از پيروزي حزب عدالت و توسعه در انتخابات براي رونق اقتصادي را در اين كشور از بين ببرد،  از اين رو از هر منظركه به اين اقدام نگاه شود، هيچ نفعي براي دولت تركيه تصور نمي‌شود كه بشود با اتكا به آن اين حمله را توجيه كرد. از اين ديد اقدام تركيه در سرنگوني هواپيماي روسي در سوريه استمرار اشتباهي تلقي مي‌شود كه حزب حاكم عدالت و توسعه با كنار گذاشتن سياست تنش مرزي با همسايگان تركيه وارد تونل سوريه كرد كه در حال حاضر با سياست‌هايي كه دولت آنكارا اتخاذ كرده، روزنه‌اي براي برون‌رفت سالم از آن مشاهده نمي‌شود.