نقطه انحرافي آزادسازي سنجار

به موازات پيشروي‌هاي ارتش و نيروهاي مردمي سوريه عليه گروه‌هاي تكفيري و مسلح فعال در اين كشور، در روزهاي اخير ارتش و نيروهاي مردمي عراق نيز به پيروزي‌هاي بزرگي در برابر داعش دست يافته‌اند، به گونه‌اي كه اكنون نيمي از شهر رمادي مركز استان الانبار در كنترل ارتش و نيروهاي مردمي عراق است و تلاش براي آزادسازي و بازپس‌گيري بقيه مناطق شهر ادامه دارد و هر آن امكان دارد خبرهاي خوشحال كننده در اين زمينه مخابره شود. آزادسازي شهر سنجار از زير اشغال داعش از ديگر تحولات نظامي جديد در عرصه ميداني است كه با پشتيباني هوايي امريكا و كمك زميني پيشمرگان كرد و ايزدي‌هاي ساكن اين شهر حاصل شد. هر چند اين تحول در رسانه‌هاي غربي و كردي بزرگنمايي شد اما واقعيت اين است كه آثار و پيامدهايي كه آزادسازي اين شهر با خود به همراه آورده ارزش و اهميت پيروزي نظامي اين شهر را زير سوال برده است زيرا منطقه اقليم كردستان با اهتزاز پرچم خود بر فراز اين شهر آن را به طور يكجانبه در قلمرو اقليم خود در آورده است، حال آنكه تكليف اين منطقه با توجه به مختلط بودن آن بايد طبق اصل 140 قانون اساسي تعيين شود. اقدام يكجانبه حكومت اقليم كردستان در شهر سنجار ضمن اينكه اصطكاكي را بين اربيل و بغداد ايجاد كرده، ايزدي‌هاي ساكن اين شهر را بيش از پيش به نقش حكومت اقليم در افتادن سنجار به‌دست داعش بدبين كرده است و باب بي‌اعتمادي‌ها و سوء تفاهمات جديدي را گشوده است. از همه مهم‌تر در شرايطي كه گسترش دامنه حملات تروريستي داعش به قلب فرانسه در پاريس و امكان گسترش آن به ساير كشورهاي اروپايي لزوم همكاري و همبستگي بين نيروهاي منطقه‌اي و بين‌المللي را بيش از پيش ضرورت بخشيده است، طرح ادعاهاي ارضي در مناطق مورد اختلاف بيش از همه مي‌تواند به نفع داعش باشد كه در تضاد با رويكرد جديد حاكم بر جامعه جهاني براي تسريع و افزايش هماهنگي‌هاي منطقه‌اي و بين المللي عليه داعش و ديگر تكفيري هاست كه در نشست‌هاي اخير وين و در نشست پاياني گروه 20 در آنتالياي تركيه نيز مورد تأكيد قرار گرفته است. اين ضرورت از آنجا ناشي مي‌شود كه حكومت خودخوانده داعش در بخش‌هايي از اراضي اشغالي سوريه و عراق مستقر شده است و يكي از دلايل شكست تلاش‌ها براي مقابله با داعش در سال‌هاي گذشته همزمان نبودن مبارزه با داعش در عراق و سوريه بوده است كه اين فرصت جابه‌جايي را در اختيار نيروهاي داعش قرار مي‌داد. بر اين اساس مي‌توان گفت طرح هر گونه مسائل مورد اختلاف در هريك از جبهه‌هاي داعش در عراق و سوريه مي‌تواند آثار و پيامدهاي منطقه‌اي و جهاني در پي داشته باشد و موجبات تكرار حملات تروريستي پاريس را در ساير كشورهاي جهان فراهم كند. به‌نظر مي‌رسد هر چند استفاده از ظرفيت‌هاي همه اقوام و قوميت‌هاي عراقي و سوري در امر مبارزه با تروريسم از جمله كردها گامي به جلو در مبارزه فراگير با داعش و تكفيري‌ها محسوب مي‌شود و مانع از اين مي‌شود كه داعش از اين اقدام به عنوان سرپناه براي خود استفاده كند اما تحميل رويكردهاي يكجانبه در مناطق مورد اختلاف نيز مي‌تواند آثار و پيامدهاي مخرب در پي داشته باشد و ائتلاف مبارزه با داعش را تضعيف كند. با اين‌حال از آنجا كه امريكا مي‌خواهد از نيروهاي كرد براي پركردن خلأ ناشي از نيروهاي زميني خود در جنگ با داعش در عراق و سوريه استفاده كند و از طرف ديگر اهداف خود و رژيم صهيونيستي را در تشكيل دولت مستقل كرد در منطقه به پيش ببرد، بنابراين در برابر اقدامات يكجانبه دولت اقليم كردستان سكوت اختيار كرده است كه اين مي‌تواند بدبيني و بي اعتمادي دولت مركزي عراق را به امريكا در خصوص جنگ ضد داعش افزايش دهد. از ديگر عواملي كه در اتخاذ چنين رويكردي از سوي امريكا مؤثر است اين است كه امريكا منطقه اقليم كردستان را به پايگاه نظامي خود در منطقه تبديل كرده است و حضور نظامي خود را درآن به صورت خزنده و بي سرو صدا گسترش مي‌دهد. اين از جمله شاخص‌هايي است كه نشان مي‌دهد امريكا چگونه از تهديد داعش در راستاي اهداف و سياست‌هاي جديد خود در منطقه استفاده و بهره‌برداري مي‌كند كه همين امر امكان تغيير رويكرد ايالات‌متحده را از جنگ فرسايشي به جنگ برق آسا با داعش با ترديد همراه مي‌كند كه ادامه اين رويكرد موجب مي‌شود با گذشت زمان دولت‌هايي مثل فرانسه كه خطر داعش را بيش از پيش احساس مي‌كنند به سمت همكاري با ائتلاف روسيه تمايل نشان دهند.