امسال «هفته كتاب» با هفتههاي «كتاب» سالهاي اخير يك فرق اساسي دارد و آن هم به ناكاميهاي كتاب و حوزه نشر و انتشار اخباري نظير كاهش 12 درصدي آمار تيراژ كتاب باز ميگردد. در اين بين تذكر جديد رهبر انقلاب به دولت درباره توجه ويژه به فرهنگ و مسائل اجتماعي در بودجه 95 و برنامه ششم توسعه تا چه حد ميتواند به معناي تكان خوردن بودجه مربوط به بخش حمايت از نشر، كتاب و مطبوعات كشور باشد؟
يكي از مسائلي كه در صحبتهاي اخير مقام معظم رهبري بارها مورد تأكيد قرار گرفته بحث فرهنگ و شاخههاي مختلف آن است. حالا به گفته محمدباقر نوبخت در جلسهاي كه هفته گذشته برگزار شده رهبر انقلاب به دولت متذكر شدند در بودجه ٩٥ و برنامه ششم توسعه هرچه بيشتر به فرهنگ و مسائل اجتماعي توجه ويژه داشته باشد. اين در حالي است كه در پايان اين هفته بودجه سال 95 به فرجام ميرسد و پس از آن لايحه بودجه در سازمان مديريت و برنامهريزي نهايي ميشود.
در سال جاري بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي كه متولي فرهنگ كشور محسوب ميشود رقمي برابر با 7 ميليون و 693 هزار و 207 میلیون ريال بوده است كه اين رقم به حوزههاي مختلف فرهنگي كشور تزريق ميشود. يكي از اين حوزهها حوزه نشر، كتاب و مطبوعات است. حوزه نشر، كتاب و مطبوعات با بودجه يك ميليون و 500 هزار میلیون ريالي خود هرچند در ميان بودجههاي فرهنگي وزارت ارشاد بيشترين سهم را به خود اختصاص داده، اما اعتبارات اين حوزه در مقايسه با ميزان اعتباراتي كه در سال 93 به آن اختصاص يافته بود هيچ تغييري را در بودجه سال 94 به خود نديد.
از سوي ديگر سال 94 در ادامه ركود اقبال عمومي از كتاب و فرهنگ كتابخواني در كشور با آمارهاي نااميدكننده مواجه شده است. كاهش 12 درصدي آمار تيراژ كتاب در شش ماهه نخست سال جاري نسبت به مدت مشابه سال قبل يكي از اخبار يأسآلود حوزه نشر سال جاري است. در واقع متوسط تيراژ در شش ماهه نخست سال جاري معادل يك هزار و 831 نسخه بوده و اما اين ميزان در سال گذشته 2 هزار و 17 نسخه بوده است. وضعيت نگرانكننده ديگر حوزه نشر در سال جاري كمكاري فعالان حوزه نشر است، چنانكه گفته ميشود كه از بين 4 هزار ناشر فعال تنها 3 هزار نفر آنها در حوزه چاپ فعاليت داشتهاند و از بين اين 3 هزار ناشر نيز تنها 2 هزار و 500 ناشر زير 10 عنوان چاپ داشته و 766 نفر آنها نيز تنها يك عنوان كتاب به چاپ رساندهاند. اين آمار حكايتگر بحراني بودن حوزه نشر و كتاب است.
حالا اين روزها، روزهاي ابتدايي هفته «كتاب» از سالي محسوب ميشود كه اولين روزهايش با انتشار اخباري دال بر مرگ كتابفروشيهاي قديمي تهران آغاز شده است. حوزه نشر و كتاب امسال روزهاي چندان خوبي را پشت سر نگذاشته و حالا تذكر جديد رهبري به دولت مبني بر توجه ويژه به بودجه فرهنگي سال 95 ميتواند يك اميدواري براي افزايش بودجه فرهنگي كشور و به دنبال آن در آمدن بودجه فرهنگي حوزه نشر و كتاب از يك سكون و ركود يك ساله باشد. مگر اينكه افزايش بودجه در كنار مديريت و سياستهاي بهتر دولت بر حوزه نشر بتواند آن را از بحراني كه گريبانش را گرفته، نجات دهد.
