ضربالمثل قديمي براي ايجاد اختلاف در دشمن و تثبيت قدرت در داخل جبهه خودي يكي از راهبردهاي قديمي براي بازي در شرايط حساس و به خصوص بازيهاي سياسي محسوب ميشود.
گرچه فينفسه اختلافنظر و داشتن دو نظر متفاوت درباره يك مسئله امري مطلوب و در ذات فعاليتهاي سياسي است، اما در چارچوب عملكرد حزبي و تشكيلاتي مسئلهاي مذموم محسوب ميشود كه ميتواند در جريان رقابتها به تفرقه و ريزش آرا به نفع طرف مقابل منجر شود. به همين دليل است كه بحث ايجاد يك وحدت رويه در فعاليت انتخاباتي مسئلهاي شناخته شده در فعاليتهاي متعارف سياسي است. در اين ميان انتخابات مجلس شوراي اسلامي كه اسفندماه سال جاري برگزار خواهد شد نيز از اين چارچوب خارج نيست. تحرك اصلاحطلبان براي ايجاد اجماع در بين شاخههاي مختلف احزاب اصلاحطلب كه با ديدارهاي مداوم هفتگي و حتي تشكيل شوراي عالي اصلاح طلبان دنبال ميشود، در راستاي همين موضوع است. گرچه به نظر ميرسد با توجه به اختلافات موجود، اصلاحطلبان راه درازي تا يك اتحاد واقعي براي حضور در انتخابات داشته باشند و ممکن است برخي كينههاي قديمي كه با كنارگذاشتن عارف از جريان انتخابات رياست جمهوري حاصل شده هر آن سر باز كند.
در اين ميان تكليف اصلاحطلبان روشن است، اما اصولگرايان كه طعم شكست با اختلاف در انتخابات رياست جمهوري را چشيدهاند، به دنبال اين هستند تا با يك فهرست مشترك پا به جريان رقابتها بگذارند.
اختلافي كه از مجلس نهم آغاز شدبحث ايجاد يك فهرست مشترك براي حضور در جريان انتخابات از مدتها پيش در جبهه اصولگرايان آغاز شده است و در اين ميان حجتالاسلام تقوي، رئيس شوراي سياستگذاري ائمه جمعه اولين تلاشها را براي حضور يكپارچه در جريان انتخاب آغاز كرد.
البته بحث اختلاف در جريان انتخابات مجلس بين اصولگرايان ريشههاي عميقتري داشت كه شايد به انتخابات سال 90 مجلس شوراي اسلامي بازميگشت و بعد خود را به صورت جديتري در انتخابات سال 92 نشان داد. در حقيقت اختلافات در ميان اصولگرايان از انتخابات مجلس نهم آغاز شده بود که در آن برخي جريانهاي اصولگرا خواهان سهم بيشتري «در 8+7» شدند و بعد از اينکه به مطالبات آنها پاسخ داده نشد راه خود را از اکثريت اصولگرايان جدا کردند. هرچند که در ميان تشکيل گروههاي ديگر اصولگرا همچون «جبهه ايستادگي» يا «صداي ملت» ساز اختلافات را در ميان اصولگرايان بيش از پيش تشديد کرد اما در نهايت به واسطه پيروزي اصولگرايان در انتخابات مجلس اين اختلافات شايد چندان نزد علماي اصولگرا مهم و قابلتوجه به نظر نرسيد.
اما در انتخابات سال 92 و با به ميان آمدن رقباي جدي، ناگهان شكافهاي قبلي بيش از پيش خود را نشان داد و حتي تلاشهاي آيتالله مهدويكني براي اتحاد بين اصولگرايان نيز ناكام ماند و تمام كانديداهاي اصولگرايان در عرصه رقابتها حضور يافتند.
اتحاد با لاريجاني، آرزوي پنهان اصلاح طلبانحالا با گذشت نزديك به دو سال بار ديگر تلاشها بر وحدت در جريان انتخابات متمركز شده است، اما در اين ميان برخي اختلافها نگرانيهايي را براي اتحاد اصولگرايان برانگيخته است كه نشريات وابسته به اصلاحطلبان نيز به شدت روي آن مانور ميدهند.
يكي از مهمترين دلايل اين اختلاف را ميتوان مربوط به صفبنديهاي مربوط دانست كه هماكنون در مجلس شوراي اسلامي در جريان است و بر مخالفت نمايندگان با رويه رياستي لاريجاني بر مجلس شورای اسلامی استوار است.
اين اختلافات طي چند وقت اخير و به خصوص با بررسي برجام و رأيگيري بر سر كليات آن به شدت تشديد شد، به گونهاي كه برخي حتي از حذف لاريجاني از جبهه اصولگرايي سخن گفتند.
اين اظهار نظرهاي تند زمينهاي را فراهم كرد تا نشريات اصلاح طلب روي محور اين اختلاف سوار شده و بحث حضور مستقل لاريجاني در انتخابات يا اتحاد انتخاباتي او را با اعتدالگرايان مطرح كنند. اتحادي كه يك سر آن لاريجاني و يك سر ديگر آن حسن روحاني و اصلاح طلبان قرار دارند تا به كمك اين اتحاد بر تندروها غلبه شود.
دشمناني كه احتمالا براي لاريجاني خطرناكتر از اصلاح طلباني محسوب ميشوند كه زماني لاريجاني را به خاطر عملكرد وي در صدا و سيما مورد انتقاد قرار ميدادند. البته اين دعوت انتخاباتي از لاريجاني نيز چندان براي طرف مقابل بي هزينه نخواهد بود. محمد قوچاني نايب رئيس كميته سياسي حزب كارگزاران طي مقالهاي كه در هفته نامه صدا منتشر كرد، به صراحت به اين نكته اشاره كرد كه در صورت اتحاد اصلاح طلبان با لاريجاني حداقل انتظار از وي اين است كه مشكل 88 را با ريش سفيدي با حاكميت حل كرده و به هيچ عنوان اجازه ندهد تا فشار عذرخواهي به خاطر برخي اقدامات فراقانوني اصلاح طلبان در كف خيابانها بيش از پيش تشديد شود. با اين حال براي ايجاد چنين اتحادي يك دشمن خيالي هم لازم است و آن هم چيزي نيست جز جبهه پايداري كه شاه بيت اصلي نشريات اصلاح طلب است.
در همين رابطه نشريه صدا در مطلبي كه در صفحه اول آن درج شده بود، از خط قرمز پايداري براي حضور لاريجاني و هاشمي رفسنجاني در جريان انتخابات سخن گفته است.
نگاهي كوتاه به اين مطلب نشان ميدهد كه اين راهبرد را ميتوان به دشمنسازي تصنعي براي لاريجاني و صد البته دشمني در جريان اصولگرايان نسبت داد. دشمني كه قرار است راهبرد اصلاح طلبان براي اختلاف در جبهه طرف مقابل را عملي كند.
البته نميتوان منكر اختلافات مبنايي تفكر هاشمي رفسنجاني و برخي جريانهاي انقلابي شد كه به خوبي خود را در رقابتهاي انتخاباتي نشان داده است، اما گذاشتن لاريجاني در اين منظومه فكري بسيار دور از انتظار است. هيچ كس به اين نكته شك ندارد كه جايگاه رئيس فعلي مجلس شوراي اسلامي در داخل جريان فكري اصولگرايان بسيار بالاتر از هاشمي رفسنجاني است. سؤال جدي اين است كه با وجود اين راهبرد آشكار و روشن براي ايجاد اختلاف بين اصولگرايان ادامه برخي مجادلههاي بي حاصل ضروري است. بارها و بارها اخبار اميدواركنندهاي منتشر شده است كه حاکی از تلاش براي رفع اين اختلافات و نزديك كردن ديدگاهها در عرصه انتخابات است. اصولگرايان که تجربه انتخابات سال 92 را در پيش چشم خود دارند، ميتوانند به اين دشمن سازي مجازي تن دهند و يا بر اتحاد و انسجام دروني تكيه كنند. اين مطلبي است كه طي ماههاي آينده روشن خواهد شد.
