هيئتهاي خارجي پشت سر هم به ايران گسيل ميشوند و همه نيز در رأسشان يك سياستمدار است. با اين حال رصد هيئتهاي سرازير شده به ايران نشان ميدهد اين آمدنها بدون رفتنهاي هيئتهاي ايراني به دنبال پروژههايي هستند كه ظاهراً طرفهايشان نه بخش خصوصي كه اقتصاد دولتي است.
گويي در كنار توافق برجام حاشيه نانوشته يا پيوست اقتصادي محرمانهاي است كه كشورهاي تحريم كننده قرار است سهم خود را از اين توافق بگيرند و همزمان بابررسي واعلام نهايي در روز پنجشنبه به منابع كشور چنگ بيندازند و لحظهاي هم فرصت را از دست نميدهند.
در واقع اين هجمه ورود اگر چه در نگاه مثبت حداقل شرايط را به سمتي خواهد برد كه عدم اجراي برجام را براي غرب دشوار خواهد كرد اما اگر غائله هستهاي را تمام شده بدانيم، علامت سؤالهاي بسياري را براي ما ايجاد خواهد كرد كه ميتوان برخي از آنها را به ترتيب زير برشمرد:
الف: چرا تاكنون نتايج ملموسي از اين ديدارها انعكاس نيافته و هر چه ديدارها افزايش مييابد، محتواي توافقات انجام شده كمرنگتر و غيررسانهايتر است، البته بر اساس ديدارهاي هيئتهاي خارجي ميتوان حدس زد كه هر يك از هيئتها بيشتر به دنبال چه بخشهايي است، به عنوان مثال هيئتهاي اتريشي بر بازار پولي و بانك متمركز بودند، هيئت آلماني بيشتر معطوف به فعاليتهاي نيروگاهي و پتروشيمي علاقه نشان داد، ايتالياييها بيشتر متمايل به فعاليتهاي نفتي بالادستي بودند و...
با اين حال هيچكدام از اين هيئتها يك توافقنامه مشخص در اقتصاد را علني نكردهاند.
ب: اگر چه هيئتهاي اعزامي به ايران ديدارهايي با اتاق بازرگاني ايران و تهران داشتهاند اما ظواهر امر نشان ميدهد اين ديدارها بيشتر ظاهري بوده و اظهار نظرهاي رئيس اتاق ايران نيز ناظر بر روابط ديپلماتيك سياسي است يا تمايل به گسترش روابط اقتصادي به شكل كلي است تا مذاكرات رودررو و مورد به مورد.
ج: آنچه تاكنون در ميان هيئتهاي خارجي كمتر به آن توجه شده ورود به صنايع متوسط به پايين است و علاقه وافر آنها به اقتصاد دولتي كاملاً مشهود است، آنچنان كه تاكنون در ميان مذاكرات علني شده و انعكاس يافته در مطبوعات خبري مبني بر ورود به صنايع متوسط و خرد نيست، حال آنكه دولتمردان بهتر از هر كارشناسي ميدانند ورود به اين عرصه دردي از اشتغال را دوا نميكند.
د: چرا تاكنون نتيجه نشست هيئتهاي خارجي به شكل آمار كه مهمترين آن در قالب ميزان سرمايه گذاري نمود پيدا ميكند، انعكاس نيافته است؟ در واقع به دليل عدم شفافيت در ديدارها و ارائه حرفهاي كلي ديپلماتيك اين مسئله به ذهن متبادر ميشود كه هيئتهاي خارجي بيشتر خواستههاي خود را مطرح يا خداي ناكرده تحميل ميكنند و ميروند و از اين رو دولت جرئت انعكاس نتيجهها را ندارد!
هـ : تاكنون آنچه دولت بر روابط اقتصادي تأكيد داشته پرهيز از در اختيار قرار دادن بازار مصرف به هر بهايي بوده و گسترش روابط اقتصادي بين كشورها را منوط به انتقال تكنولوژي كرده است، بنابراين اين سؤال نيز مطرح ميشود كه خروجي اين ديدارها در چارچوب سياستهاي تعيين شده چيست و چرا در اين باره تاكنون اطلاعرساني نشده است.
و: يكي از نگراني هايي كه همواره در باز تعريف ياگسترش روابط اقتصادي در فضاي اقتصادي كشور ميتوان از آن نام برد، وجود روابط ناسالم و اخذ امتيازهاي خاص و حق امتيازهاي انحصاري براي دلالاني است كه لابد با اين هيئتها رابطه نزديكتري دارند، لذا برنامه دولت براي جلوگيري از اين رانتها در فضاي كدر و غير شفاف چيست و در واقع آيا برنامهاي براي مقابله با دلالان پساتحريم و ممانعت از ايجاد خلل و دريافت امتيازهاي ويژه وجود دارد يانه!
به عبارت ديگر هيچ يك از شرايط توسعه روابط تجاري خوب از جمله شفافيت، امنيت سرمايهگذاري و فضاي رقابتي كه بايد سرمايهگذاران خارجي آن را در مقابل سرمايهگذاران داخلي رعايت كنند، ديده نميشود؛ شرايطي كه اتفاقاً مورد تأييد رئيس اتاق بازرگاني به عنوان نماينده بخش خصوصي نيز است، لذا نگارنده اميدوار است برنامهريزان ضمن پاسخگويي و ارائه ادله مستدل و منطقي براي اين موارد ديدارهاي اقتصادي را با رعايت اصول حفظ منافع ملي، اصل هزينه – فايده و احترام متقابل ختم به خير كنند و نمود آن نه فقط براي بالابردن درآمدهاي دولتي به بهاي خام فروشي و در اختيار قرار دادن بازارهاي مصرف بلكه با لحاظ كردن توسعه پايدار و قدرت گرفتن بخش خصوصي عينيت يابد.
ما نیز براساس الگوهای رسانه ای شما میگوئیم ،اینقدر سیاه نمایی نکنید یعنی همه خوابند وفقط شما بیدارید؟!یعنی فقطشماها مصلحت ومنافع نطام راتشخیص میدهید؟!چرا در منافع وآثارمثبت ورود این هیئت ها چیزی قلم نمی زنید؟؟!حتما فکر میکنید اتتریش هم یک کشور استکباری است ؟!؟
