شرمنده‌ايم از اين همه بيسواد

نزديك به 9 ميليون و 500 هزار نفر در گروه سني بالاي 10 سال در كشور خود را بيسواد و حدود 11 ميليون نفر خود را كم‌سواد ثبت كردند. اين آماري است كه معاون وزير آموزش و پرورش اعلام كرده است؛ رقم 9 ميليون و 500 هزار نفر از 77 ميليون جمعيت ايران كه بيش از 12درصد كل جمعيت را در بر مي‌گيرد. حال اگر بخواهيم فقط گروه سني بالاي 10 سال را در نظر داشته باشيم حتماً به رقمي بيش از 15درصد مي‌رسيم.
به گزارش مركز آمار كشور، نحوه شمارش افراد باسواد و بيسواد در ايران از سال 35 تاكنون از طريق سرشماري عمومي نفوس و مسكن بوده كه براساس آن در سال 35 حدود 15 درصد از مردم كشور باسواد، سال 55 حدود 50 درصد و سال 90 حدود 85 درصد افراد بالاي شش سال در كشور باسواد بودند و با يك ضرب و تقسيم بايد گفت بيش از 85درصد جمعيت ايران در حال حاضر باسواد هستند.
با اينكه در آمارهاي وزارت آموزش و پرورش حدود 3 ميليون و 400 هزار نفر در گروه سني 10 تا 50 سال هستند و اين عدد نشان مي‌دهد كه عمده افراد بيسواد در گروه سني بالاي 50 سال قرار دارند، اما باز هم رقم بيش از 10درصد بيسواد نمي‌تواند برازنده كشوري باشد كه سال‌هاست منتظر جشن ريشه‌كني بيسوادي در كشور است.
گزارش‌‌هاي جهاني نشان مي‌دهد با‌سواد شدن افراد در حد دوره ابتدايي در كاهش فقر، سلامت فرد و جامعه، مشاركت و آستانه تحمل افراد بسيار تأثيرگذار است، به طوري كه حتي هزينه‌هاي ناشي از درمان و ابتلا به بيماري‌ها نيز كاهش مي‌يابد.
با اينكه سازمان نهضت سوادآموزي كشور آمارهاي خوبي از تعداد بيسوادان و حتي نمودار شهرها و استان‌هايي كه آنان را در خود جاي داده‌اند، دارد اما مشخص نيست چرا اقدامي مؤثر براي باسواد كردن آنها - در حد خواندن و نوشتن - نمي‌كند و ترجيح مي‌دهد با طرح‌ها و برنامه‌هايي كه به ندرت به نتيجه مي‌رسند، پيش برود.
بر اساس گزارش‌هاي همين سازمان، وضعيت استان‌ها در خصوص درصد باسوادي به اين صورت است كه استان‌هاي مازندران، تهران، البرز، سمنان و اصفهان به ترتيب بالاترين درصد باسوادي را در كشور دارا هستند و استان‌هاي سيستان و بلوچستان، آذربايجان غربي، كردستان، كرمان، لرستان و خراسان شمالي به ترتيب بالاترين درصد بيسوادي را در كشور به خود اختصاص داده‌اند.
هرچند مسئولان سازمان نهضت سوادآموزي مهم‌ترين اقدام‌شان براي ريشه كني بيسوادي را شناسايي افراد بيسواد با مشخصات كامل عنوان و اعلام كرده‌اند كه در حال حاضر بيش از 90 درصد اين افراد در كشور شناسايي شده‌اند اما هنوز معلوم نيست براي اجرايي كردن سه وظيفه اصلي اين سازمان كه سوادآموزي پايه، تحكيم سواد و آموزش پس از سواد و توسعه سواد است كي و چطور اقدام خواهند كرد.
توجه به اين نكته حائز اهميت است كه سواد بايد بتواند زندگي فرد را بهبود ببخشد و اگر اين امر با ميل و رغبت انجام نگيرد، يادگيري‌ها پايدار نخواهد بود. متأسفانه با اينكه امروزه اكثر شهروندان خوب مي‌دانند سواد مي‌تواند در بسياري از موارد راهگشاي آنان باشد اما اين حس نيز وجود دارد كه براي موفق شدن در بازار كار گزينه‌هاي ديگري هم هستند كه همين امر ميزان علاقه‌مندي براي تحصيل را در آنها پايين مي‌آ ورد. به‌هرحال ايران نياز به يك عزم ملي براي ريشه‌كني بيسوادي دارد و اگر چنين اراده‌اي در مسئولان وجود دارد حتماً بايد طرح‌ها و برنامه‌هايي ارائه كنند كه براي مردم ملموس و قابل قبول باشد وگرنه با آمار و ارقام كاري پيش نخواهد رفت.