خندوانه برنامهاي تلويزيوني به كارگرداني رامبد جوان بازيگر سينما و تلويزيون است كه از ۲۱ خرداد ۱۳۹۳ در شبكه نسيم شروع به فعاليت كرد و مضمون اصلي آن خنده و خنداندن است. به دليل استقبال و حمايتي كه از اين تاكشو شد به سري دوم هم كشيد كه انصافاً سري دوم به نسبت از پختگي و جامعيت بهتر و بيشتري برخوردار است. به واقع بايد گفت رامبد جوان و تيم خندوانه در سري دوم به بلوغ رسيدند كه اتفاق خوبي است. البته نگارنده در ابتداي شروع سري دوم از منتقدان آن بود زيرا به نظر ميرسيد خندوانه هم مانند بسياري از برنامههاي تلويزيون كپي و تقليدي از برنامههاي ماهوارهاي باشد چه آنكه متأسفانه ميبينيم اين روزها بازار كپي داغ شده و برخي از شبكههاي رسانه ملي آشكارا به صورت ضعيف، تنها با كپيكاري برنامههاي مشهور ماهوارهاي سعي در جذب بيشتر مخاطب دارند و بس. اين درحالي است كه خندوانه در كنار خود يك گروه موفق و خلاق دارد و همين باعث متفاوت بودن آن شده است. خندوانه به شكلي نرم و شكيل، تأثير خود را ميگذارد بهخصوص اينكه در ايام ماه مبارك رمضان مباحث مذهبي را درباره امربه معروف و نهيازمنكر به تصويركشيد. گفتوگوي خلاق با روحانيون مشاور در مترو يا بانيان سفرههاي افطاري ساده درسطح شهر تهران از آن دست بود كه بايد به سازندگان اين برنامه و نگاهي بديعي كه دارند دستمريزاد گفت.
ابتكار ديگر خندوانه حضور صميمي افراد معروف در حوزههاي مختلف است كه بدون هيچ تكلف و كليشهاي مهمان برنامه هستند، زيرا هر چند در اغلب برنامههاي تلويزيوني اين افراد دعوت ميشوند ولي نوع پردازش خندوانه در ميزباني و گفتوگو همچنين خروجياش ساختارشكن و قابلتأمل است. مثلاً وقتي مجيد صالحي بازيگر طناز سينما و تلويزيون آرامش گرفتن خود را زمان اندوه و ناراحتي در خواندن نماز و ذكر صلوات بيان كرد ميدانيم فيلم نبود، بلكه نماي واقعي زندگي او بود كه ربطي به مناسبتهاي مذهبي هم نداشت. از ديگر بخشهاي خندوانه استفاده از شومنهايي است كه توانسته فضاي شاد و خوبي را در برنامه ايجاد كنند. ديالوگهاي «جنابخان» عروسك جالب و خاص بالهجه شيرين جنوبي كه دارد بين مردم اثرگذار بوده و همين باعث شده تا جاي خوبي در ميان خانوادهها براي خود باز كند. به قول حميد فرخنژاد بازيگر مهمان خندوانه، اين روزها «جناب خان» از بسياري از سوپراستارهاي سينمايي مشهورتر و اثرگذارتر شده است. البته بايد اعتراف كرد اگر از ظرفيت ايجاد شده اين عروسك استفاده درستي بشود قطعاً رقيب يكهتاز كلاهقرمزي و عروسكهاي آن خواهد شد، همانطوركه در ماه مبارك رمضان بهراحتي «ماه عسل» را پشت سر گذاشت و از آن برنامه پيشكسوت ماه رمضاني در جذب مخاطب پيشي گرفت، اين عروسك هم با حمايت توفيقات خوبي خواهد داشت.
از ديگر ابتكارات خندوانه آن هم در اين زمان كه بيشتر افراد سرگرم بازيهاي ديجيتالي و مجازي هستند، نهادينه كردن بازيهاي ساده و صميمي گذشته مانند اسم و فاميل، پانتوميم و... است تا از اين طريق شايد براي لحظهاي اعضاي خانوادهها از فضاي منفرد و سرد مجازي دورشوند. خندوانه همچنين توانسته است حركتهاي مفيد كمپيني در زمينههاي محيطزيست را شروع كند و به انجام برساند كه اين خود جاي سپاس دارد. حضور اقشاري كه كمتر در رسانه ملي مجال حضور دارند هم از نكات مثبت اين تاكشوي داخلي است، مانند تيم روبوكاپ يا «كوتاهقامتان بلندهمت» كه جاي تقدير دارد.
اما در كنار همه اين نقاط قوت، بد نيست به ضعفهاي خندوانه هم اشاراتي داشته باشيم زيرا ذكر نقاط قوت و ضعف در كنار هم ميتواند باعث رشد و ارتقاي برنامهاي باشد. هر چند خندوانه از سوي سعيد حداديان، مداح شناخته شده كشورمان مهر تأييد خورده و رامبد جوان را به خاطرخندوانه مجاهد فيسبيلالله ناميده است ولي گاه نوع نگاه رامبد جوان به مبحث شادي و خنده، نگاهي نهيليستي و بر اساس آموزههاي فرهنگ غربي است در صورتي كه اسلام، دين جامع و كاملي است كه به همه ابعاد زندگي توجه دارد. اگر در ارائه كمكاري شده دليل بر ضعف و كاستي دين؛ بهخصوص مبحث شادي نيست. پيامبر اسلام و ائمه معصومين همه متبسم و خوشخلق بودند كه اين موارد كمتر مطرح ميشود. در خندوانه اينطور متصور ميشود كه گويي مردم ايران همه افسرده و درلاك خود فرو رفتهاند و بايد با شيوههايي بر اساس فرهنگ غربي شاد باشند. از ديگر ضعفهاي برنامه، حضور و دعوت از برخي مهمانان ناشناس است كه مانع ارتباط مخاطب ميشود؛ هر چند جوان قصد دارد تا به اين وسيله چنين افرادي به جامعه معرفي شوند و چهره گردند چراكه خندوانه يك برنامه مفرح و سرگرمكننده است و بايد چنين افرادي در برنامههاي ديگر دعوت شوند. البته در نگاه كلي و نمرهدهي منصفانه به خندوانه بايد گفت اين برنامه توانسته است به نسبت ساير برنامههاي تلويزيوني بيشتر به هويت ملي و اسلامي نزديك باشد.
