
بيهوده نيست كه مسئولان عاليرتبه نظام هميشه و همهجا روي لزوم و اجراي صحيح ورزش همگاني تأكيد داشتهاند.
ورزش همگاني ورزشي است كه با كمترين و سادهترين امكانات بتواند فضاي نشاط و بالندگي را در جامعه ايجاد كند. پيادهروي، كوهپيمايي و نرمشهاي عمومي از جمله اين ورزشها هستند كه ميتواند در رسيدن به هدف رشد و تعالي جامعه مؤثر باشند اما در اين ميان جاي يك ورزش كاملاً ساده و كمهزينه خالي به نظر ميرسد؛ ورزشي كه بهرغم سادگي بسيار پرتحرك، بدنساز و پايهاي براي بسياري از رشتههاي ديگر است. ورزشي كه به طور حتم هر انساني حداقل يكبار آن را در دوران كودكي و نوجواني تجربه كرده است؛ طنابزني. در حال حاضر ميليونها نفر زن و مرد، پير و جوان در تمام دنيا به طنابزني مشغولند و از آن لذت ميبرند. طنابزني فعاليتي است كه به شكل سادهاش براي كودكان 4 تا 5 سال و به صورت پيشرفتهاش براي قهرمانان ورزشي مناسب است. اين ورزش از سال 1991 داراي فدراسيون جهاني نيز شده است.
فوايد و مزايا
طناب بازي يك فعاليت بدني كامل و مناسب است، روي قلب و عروق و دستگاه تنفس اثر مثبت گذاشته، باعث ازدياد هماهنگي بين عصب و عضله، سرعت، استقامت، چابكي و ريتم بدن ميشود. طناب بازي ضمن كمك به كنترل وزن بدن به بهبود وضعيت عمومي آن نيز مساعدت ميكند. به بدن فرم داده به ويژه موجب تقويت عضلات پشت ساق پاها ميشود. از بروز ضعفهاي موجود در پاها به خصوص از صاف شدن كف پاها جلوگيري ميكند و از همه مهمتر فشارهاي عصبي، دلواپسي و افسردگي را كم كرده و در نتيجه اعتماد به نفس را افزايش ميدهد. ضمناً به دانشآموزان امكان ميدهد تا حداكثر فعاليت بدني را در حداقل زمان و مكان و تقريباً بدون داشتن هيچگونه وسيله گران قيمتي انجام دهند.
وسايل مورد نياز
الف) يك جفت كفش ورزشي چند منظوره كه كاملاً اندازه پاها باشد.
ب) پيراهن و شلوار ورزشي كه مانع حركت آزادانه بدن و تبخير عرق نشود.
ج) طناب بازي كه جنس آن از پلاستيك شيشهاي با دستههاي كائوچويي تهيه شده باشد.
د ) براي تمرين طناب بازي فضايي به ابعاد 3*3*3 متر مناسب است. بهتر است كف محلي كه در آن طناب بازي ميشود ضربهگير باشد تا به پاها صدمهاي وارد نشود. معمولاً اماكني كه كف آنها پاركت يا تارتان است براي طناب بازي مناسبتر است. جهت تعيين مناسب اندازه طناب، هر شركتكننده با در دست گرفتن دستههاي طناب روي آن ميايستد. سپس دستههاي طناب را به طور افقي تا زير بغل بالا ميآورد. در اين حالت طناب كاملاً كشيده است. اگر دو سر طناب پايينتر از خط كمر يا بالاتر از آن باشد طناب براي اين فرد مناسب نيست بنابر اين اندازه طناب بايد تنظيم شود. در صورتي كه طناب براي شركتكننده بلند باشد براي كوتاه كردن آن ميتوان يك يا دوسر طناب را از زير دستهها گره زد و بالاخره نحوه گذاشتن دستههاي طناب به گونهاي است كه منتهياليه دسته طناب در دست گرفته شود و انگشتان شست به سمت بالا قرار گيرد تا گردش طناب به آساني انجام شود.
راهنماييهاي آموزشي
1- بهتر است براي جلوگيري از بروز حوادث ناگوار از دانشآموزان خواسته شود كه قبل از شروع حركات، طنابهاي خودشان را چهارلا نموده و در دست چپ نگهدارند و پس از استقرار در محلهاي مناسب با فرمان معلم شروع به طناب بازي نمايند.
2- لازم است قبل از شروع طناب بازي چند دقيقه براي گرم كردن عمومي بدن اختصاص يابد.
3- دانشآموزان مييابد در حين طناب بازي بدنشان را راست نگه داشته و به جلو نگاه كنند.
4- در هنگام فرود، روي سينه پا بوده و كمي زانوهايشان را خم كنند.
5- دانشآموزان ميبايد حركات را به آهستگي شروع كنند و پس از مدتي عضلات بدنشان را منبسط كرده و از انجام دادن طناب بازي لذت ببرند.
ارتباط و اثرات طناب زني با ورزشهاي ديگر
1- ورزشهاي راكتي
يك برنامه طنابزني براي تقويت عضلات چشم، دست و هماهنگي پاها، چالاكي دستها و پاها، براي سرويس زدن، دريافت كردن و رسيدن به موقع به توپ در رشتههايي مانند تنيس، بدمينتون، تنيس روي ميز و اصولاً ورزشهاي راكتي مؤثر بوده و براي استقامت عضلات كمر و دستها و همچنين قدرت گرفتن راكت مفيد ميباشد.
2- ورزشهاي توپي
شامل بسكتبال، فوتبال، فوتبال امريكايي، بيسبال، سافتبال و غيره ميباشد. براي پيشرفت و تقويت در موارد زير برنامه طنابزني ميتواند كمك نمايد و سطح ورزشكار را بالا ببرد.
1- ريتم و زمانبندي ورزشكار را تقويت نمايد.
2- شتاب و مقدار جهش در پريدنها را افزايش ميدهد.
3- سرعت و چابكي را در منطقههاي كوچك بالا ميبرد.
4- موجب افزايش قدرت در عضلات بزرگ ران، زانو و مچ پاها ميشود.
5- هماهنگي بهتر عضلات دست و پا و چشم را بهوجود ميآورد.
6- موجب افزايش استقامت و ثبات براي انداختن و پرتاب كردن و بلوكه كردن، شوت نمودن و نگه داشتن و حتي حمل توپ و ضربه به توپ ميشود.
7- به طور جالبي موجب افزايش قدرت دريبل، نگهداري توپ، دريافت و پرتاب كردن آن ميشود.
8- براي اينكه توپ روي پاها باقي بماند و به اصطلاح توپ بچسبد، مفيد ميباشد.
9- براي اينكه ورزشكار در سطح عالي و بينالمللي رقابت نمايد و در آن ميادين بتواند به موقع دستورات مختلف حركتي را به عضلات خود بفرستد نياز به اجراي برنامه طنابزني دارد.
3- ورزشهاي تشكي
شامل كشتي، جودو، ژيمناستيك، ورزشهاي رزمي و غيره شده كه براي تقويت در موارد زير برنامه طنابزني مفيد و مؤثر است.
1- براي تقويت مهارتهاي دست در دست و پا در پا
2- موجب افزايش چابكي در دستها و پاها ميشود.
3- موجب تقويت عضلات كف پايي ميشود.
4- سرعت عمل و عكسالعمل را افزايش داده و حركات و ضربات پرخروش و انفجاري را تقويت مينمايد.
5- براي تقويت قفل نمودن دستها دوركمر و حالت برعكس يعني گرفتن توسط حريف مفيد ميباشد.
6- مچ پاها و عضلات پاها را براي فرود از ارتفاع زياد تقويت مينمايد.
7- هماهنگي و تعادل را افزايش ميدهد.
8- موجب بالا بردن سيستم انرژي هوازي و غير هوازي ميشود.
9- براي كنترل وزن و سوزاندن كالري در مدت كوتاه مفيد ميباشد.