سفر رئيسجمهور افغانستان به ايران آن هم در مدت كوتاهي بعد از ورود به ارگ رياست جمهوري يك رسم معمول است و حامد كرزي در پيش از اين رعايت ميكرد. انتظار ميرفت محمد اشرف غني با ورودش به ارگ رياست جمهوري به كرزي اقتدا كرده و در مدت كوتاهي بعد راهي تهران بشود كه اين كار را نكرد؛ غائلهاي كه رقيب انتخاباتي از زمان برگزاري انتخابات رياست جمهوري به راه انداخته بود، مسير دشوار براي تشكيل دولت وحدت ملي را پيش پاي اشرف غني گذاشته بود و همين هم مانع اصلي و اوليه براي سفر او به تهران بود. اشرف غني بعد از تشكيل دولت وحدت ملي بيشتر از هر چيز به فكر باز كردن باب مذاكره با دولت پاكستان و نخست وزير تازه به قدرت رسيده آن، محمد نوازشريف را داشت تا آنكه بتواند فرآيند گفتوگو با طالبان را زنده كند. سفر به چين و عربستان سعودي، به عنوان يكي از حاميان مهم طالبان و سفر به پاكستان، مجموعهاي از رفت و آمدهاي اشرفغني حول اين محور بود. او يك بار هم برنامه تعيين شدهاي براي سفر به تهران داشت كه وقوع حوادث طبيعي بهمن و سيلاب برنامه او را به هم زد چراكه اين حوادث منجر به كشته شدن و زخمي شدن صدها شهروند افغان شد و او مجبور به ماندن در وطن شد تا به اوضاع رسيدگي كند.
حالا اشرف غني مصمم به اين سفر شده و نكته جالب توجه در انتخاب زمان سفر در موقعيت فعلي است كه از لحاظ وضعيت داخلي افغانستان و خارجي قابل توجه است. او زماني عازم تهران ميشود كه مجلس افغانستان در يك روز قبل از آن به وزراي پيشنهادي رأي اعتماد داده و از اين جهت، خيال اشرف غني را براي تكميل پستهاي خاليمانده در دولت راحت كرده است. اين رأي اعتماد به معناي پايان گرفتن كش و قوسهاي سياسي است كه از ابتداي رياست جمهوري اشرف غني در جريان بوده، او به همين جهت بود كه پيش از اين توانسته بود موافقت مجلس را تنها براي هشت پست دولتش كسب كند. پس، اشرف غني ميخواسته بعد از تعيين تكليف پستهاي خالي در كابينه راهي تهران بشود كه حالا و با رأي اعتماد مجلس، فرصت اين سفر براي او فراهم شده است. نكته ديگر در حمله تروريستي جلالآباد اين است كه اين اتفاق هم يك روز قبل از سفر او پيش آمده و بيش از 30 كشته و 100زخمي بر جا گذاشته است. گروه طالبان به دليل شدت بالاي تلفات غيرنظامي در اين حمله مسئوليت اين حمله را قبول نكرده و حتي آن را محكوم كرده است. انگشت اتهام اين حمله با كنار رفتن طالبان به سوي ديگر تروريستها نشانه گرفته شده به خصوص آن دسته كه خود را وابسته به داعش ميدانند. به عبارت ديگر، اين حمله دلالت بر موج تازهاي از خشونت در افغانستان است كه در حدود معلوم قبل از سوي طالبان نميگنجد و گمانهها در مورد تقويت داعش در افغانستان را تأييد ميكند.
از لحاظ خارجي، اشرف غني موقعي راهي تهران ميشود كه اخبار مربوط به تجاوز نظامي عربستان به يمن در صدر رسانههاست و همين چند روز قبل بود كه پاكستان دست رد به سينه آل سعود زد تا در اين تجاوز شريك جرمش نباشد. معلوم است كه آل سعود چندان خشنود از سفر اشرف غني به تهران نباشد چراكه ميداند اين سفر به معناي تقويت محور ديپلماسي ايران در منطقه و به خصوص وضعيت يمن است. تا قبل از اين، كشورهاي تركيه، الجزاير، لبنان و همين پاكستان از اين محور استقبال كرده بودند و حالا اضافه شدن افغانستان بيش از پيش محور جنگافروز آلسعود را تضعيف ميكند، البته دفتر رياست جمهوري افغانستان و رسانههاي اين كشور سعي كردهاند اين سفر بيشتر در يك سكوت خبري انجام شود تا حساسيت زيادي نسبت به آن ايجاد نشود اما آمدن رئيسجمهور افغانستان به ايران در اين شرايط معناي روشني از توجه به محور ديپلماسي ايران دارد. در هر صورت، مسئله مهم در برنامه اشرف غني طي دو روز اقامتش در تهران است كه به صورت مشخص دو محور امنيتي و اقتصادي از ديگر محورها اهميت بسيار بيشتري دارند. تهران همواره حاضر به همكاري با كابل در هر دو محور و در سطحي بالا بوده كه اين دو روز فرصت خوبي براي همكاريهاي بيشتر در هر دو زمينه است. اين همكاري با توجه به تغيير روايت تروريستي در افغانستان از قرائت طالباني به داعشي و نقش كشورهاي خارجي و به خصوص عربي اهميت خاصي دارد كه افغانستان ميتواند از همكاري ايران براي مبارزه با پديده شوم تروريسم آن هم با اين قرائت تكفيري- سلفي برخوردار شود.
