رئيسجمهور امريكا در خصوص روند مذاكرات هستهاي ايران و 1+5 گفت كه آنچه در لوزان توافق شد يك چارچوب سياسي است و اين چارچوب مسير ايران براي رسيدن به بمب را ميبندد و در مقابل تحريمها به صورت مرحله به مرحله برداشته ميشود.
در شرايطي كه تيم مذاكره كننده ايراني بر لزوم لغو يكجانبه همه تحريمها تأكيد دارد اما مقامات امريكايي اصرار دارند تحريمها به مرور زمان و در راستاي اعتمادسازي ايران درباره صلحآميز بودن برنامه هستهاي و عمل به تعهداتش برداشته ميشوند. باراك اوباما، رئيسجمهور امريكا بار ديگر اعلام كرد كه در صورت عدم توافق نهايي با ايران بر سر برنامه هستهاي و عمل نكردن ايران به تعهداتش مسير بازگشت وجود دارد. به گزارش فارس، خبرگزاري رويترز گزارش داد، اوباما در سخناني در پاناما در ارتباط با لغو تمامي تحريمها بعد از توافق نهايي گفت: «حتي رهبر ايران نيز بايد نگرانيهايي درباره ملت خود داشته باشد. ممكن است راههايي براي تنظيم يك توافق نهايي كه غرور آنها (ايران)، سياست و نگاه جامعه آنها را ادا كند و در عين حال اهداف عملي مهم ما را تحقق بخشد، وجود داشته باشد.» رئيسجمهور امريكا ضمن اشاره به اينكه توافق نهايي نيازمند مذاكرات سخت و جدي است و ممكن است به نتيجه نرسد، گفت: «آنچه هميشه گفتهام اين است كه احتمال پسرفت وجود دارد.» با اين حال اوباما برخي از سناتورهاي جمهوريخواه كه عليه توافق هستهاي تلاش ميكنند از جمله «جان مككين» سناتور ايالت «آريزونا» دولت امريكا را مورد انتقاد قرار داده و گفت: «صرفنظر از اينكه رئيسجمهور يا وزير خارجه امريكا چه كسي است، اين نوع برخورد با سياست خارجي صحيح نيست.» اوباما ادامه داد: «آنچه از آن نگرانم اين است كه اطمينان حاصل كنم ما (درباره توافق) پيشداوري نميكنيم يا اينكه مخالفان با توافق هستهاي از هر تلاشي براي استفاده از يك بحث روال براي تخريب احتمال توافق استفاده نميكنند.»
هنوز كاري صورت نگرفته است
اوباما همچنين در خصوص لغو فوري تحريمها بعد از توافق هستهاي گفت كه اجازه لغو فوري و كامل تحريمهاي ايران را ندارد و تصريح كرد: «هنوز كاري صورت نگرفته است. آنچه ما توانستيم به آن برسيم، يك چارچوب سياسي بين 1+5 و ايران بود كه براي مدت دو دهه اجازه بيسابقه راستيآزمايي را از آنچه در ايران رخ ميدهد ارائه ميدهد و همچنين شامل كاهش چشمگير تعداد سانتريفيوژهاي ايران و مسدود كردن مسيرها براي رسيدن ايران به سلاح هستهاي ميشود و در عوض تحريمها را به صورت مرحلهاي به عقب بازميگرداند و به ما اجازه ميدهد كه اگر ايران توافق را نقض كرد، آن تحريمها را بازگردانيم.»
موضوع برداشته شدن تحريمها از موارد اساسي اختلاف بين ايران و امريكاست و تاكنون نيز توافقي بر سر نحوه و زمان برداشته شدن آنها صورت نگرفته است. محمد جواد ظريف وزير خارجه ايران نيز در سخنان هفته گذشته خود اعلام كرد كه اگر گروه 1+5 به توافقات خود درباره برنامه هستهاي پايبند نباشند، ايران ميتواند ظرف مدت دو ماه مسير بازگشت را در پيش بگيرد و غنيسازي را ادامه دهد.
اوباما در ادامه سخنان خود تصريح كرد: «من هميشه گفتهام كه احتمال پسرفت وجود دارد. ممكن است امور به شيوهاي كه ما را راضي كند، پيش نرود و ما نتوانيم تأييد كنيم كه ايران به سلاح هستهاي دست پيدا ميكند و البته ما قابليت بازگرداندن تحريمها در شرايطي كه آنها (ايران) توافق را زير پا بگذارند، در اختيار داريم.» وي با اشاره به اينكه امريكا ظرفيت بازگشت سريع تحريمها را در صورت شكسته شدن هرگونه توافق، حفظ ميكند، ابراز داشت كه احتمال موفقيت مسير ديپلماتيك بيشتر از احتمال موفقيت حفظ تحريمهاي كنوني يا اعمال تحريمهاي اضافي است و حتي از رويكرد نظامي نيز موفقتر است.» اوباما درباره مواضع مقامات ايران درباره تفاهم لوزان گفت: «ايران سياستهاي مربوط به خود را درباره اين موضوع دارد. آنها انگيزههاي متضاد خود درباره پيش بردن يا نبردن امور را دارند؛ همانطور كه ما انگيزههاي متضاد در كشور خود داريم.»
فابيوس: تحريمها بايد قابل بازگشت باشد
وزير خارجه فرانسه نيز كه به عربستان سفر كرده اعلام كرد كه در طول مذاكرات هستهاي اصرار داشته رفع تحريمها از ايران به صورت تدريجي صورت بگيرد. «لوران فابيوس» وزير خارجه فرانسه اعلام كرد كه رسيدن به چارچوب توافق با ايران پيشرفت به شمار ميآيد اما هنوز كار زيادي پيش روي مذاكره كنندگان قرار دارد. وي در گفتوگو با روزنامه عربستاني «الرياض»، اعلام كرد در صورتي كه ايران تعهدات خود را اجرايي كند، تحريمها رفع خواهد شد. وزير خارجه فرانسه گفت كه از نگراني كشورهاي عربي نسبت به توافق حاصل شده ميان ايران و 1+5 آگاه است به همين دليل فرانسه به دنبال امضاي توافقي مستحكم و قابل اجراست كه مانع از انتشار سلاح اتمي شود و امنيت منطقه را حفظ كند. وي افزود كه در هفتههاي گذشته در لوزان به توافقي مرحلهاي رسيديم اما همچنان براي رسيدن به توافق جامع در ۳۰ ژوئن كار زيادي پيش رو داريم و در صورت عمل كردن ايران به تعهداتش تحريمها رفع خواهد شد.
