بعد از دست دادن و گپ زدن كوتاه روز شنبه در افتتاحيه نشست رهبران قاره امريكا، رئيسجمهوري امريكا و رهبر كوبا اولين ديدار رسمي خود بعد از حدود شش دهه قطع روابط ميان دو طرف را برگزار كردند؛ ديداري كه فعلا به تعارفات و تمجيد گذشته است.
باراك اوباما رئيسجمهور امريكا درباره ملاقاتش با رائول كاسترو در حاشيه نشست سران قاره امريكا گفت اين ديدار «خالصانه و پربار» ميتواند «نقطه تحولي» در روابط دو كشور باشد. رئيسجمهوري امريكا تأكيد كرد كه اين دو كشور ميتوانند همچنان اختلاف نظر داشته باشند اما با حفظ منافع مشترك رابطه خود را گسترش دهند. اوباما گفت: آشكارا اين يك ديدار تاريخي بود. پس از 50 سالي كه سياستهاي ما در قبال كوبا عمل نكرد، زمان آن فرا رسيده كه مسير ديگري را در پيش بگيريم. ما اكنون در مسير پيشرو به سوي آينده قرار داريم. رئيسجمهور امريكا خاطر نشان كرد كه اقدام فوري در مسير احياي روابط دوجانبه بازگشايي سفارتخانههاي دو كشور است. وي افزود: به رائول كاسترو صراحتاً گفتم كه ما ميخواهيم به ارائه نظرات مان در مورد مسائلي همچون وضعيت دموكراسي، حقوق بشر يا وضعيت آزادي رسانه در كوبا ادامه دهيم.همچنين رائول كاسترو رهبر كوبا درباره اين ملاقات گفت توافق كرديم كه هر دو كشور در صورت لزوم نظراتي مخالف يكديگر داشته باشند. كاسترو كه پيشتر در سخنراني طولاني خود در نشست سران قاره امريكا، باراك اوباما را «مردي صادق» توصيف كرد، با اشاره به سابقه روابط امريكا و كوبا گفت: «وقتي از انقلاب حرف ميزنم [درباره نقشي كه امريكا داشته] احساساتي ميشوم اما بايد از آقاي اوباما عذرخواهي كنم چون او مسئول وقايعي نيست كه در دوران قبل از او روي دادهاند.»
رئيسجمهور كوبا در ادامه عنوان كرد: ما تمايل داريم در مورد همه موضوعات مهم براي دو طرف گفتوگو كنيم اما لازم است در اين مسير صبور باشيم. ما پيش از اين به برخي از دوستانمان در قاره امريكا گفته بوديم كه تمايل داريم در مورد هر موضوعي رايزني كنيم. كاسترو در ادامه از اوباما به عنوان فردي صادق ياد كرد و گفت:ما توانستيم صادقانه در مورد اختلافات و نگرانيهايمان گفتوگو كنيم. ما ديدگاههاي بسيار متفاوتي در اين راستا كه جامعه چگونه بايد سازماندهي شود، داشتهايم.
استقبال و اعتراض
ديدار رهبران كوبا و امريكا با استقبال برخي از كشورهاي امريكايلاتين و منطقه كارائيب مواجه شد. اگرچه تنش كشورهاي ونزوئلا و آرژانتين و اكوادور با امريكا لحن اعتراضي اين كشورها عليه كاخ سفيد را به دنبال داشت، ديلما روسف رئيسجمهوري برزيل اين ملاقات را اقدامي شجاعانه براي پايان دادن به آخرين بقاياي جنگ سرد در نيمكرهغربي جهان توصيف كرد. همچنين كريستينا فرناندز دي كرشنر رئيسجمهوري آرژانتين، بخش اعظم اعتبار اين كار را به كوبا داد و گفت كه اين كشور با شايستگي در برابر تحريمهاي امريكا مبارزه كرده است. اما در حالي كه امريكا يك ماه قبل گروهي از مقامات ونزوئلايي را به اتهام نقض حقوق بشر تحريم كرد و اوباما ونزوئلا را تهديدي براي امنيت ملي ايالات متحده دانست، نيكلاس مادورو، رئيسجمهوري ونزوئلا در نشست سران قاره امريكا در پاناما در حالي كه اوباما سالن را براي گفتوگو با رئيسجمهوري كلمبيا ترك ميكرد، گفت: من براي گفتوگو با اوباما با احترام و صداقت، اگر به آن تمايل داشته باشد، آمادهام. وي اوباما را خطاب قرار داد و گفت: من دستم را براي حل مشكلات به طرف شما دراز ميكنم. به گزارش خبرگزاري فرانسه، مادورو از اينكه اوباما به هيچ وجه به نامههاي وي پاسخ نداده است، ابراز تأسف كرد. با اين وجود گفته ميشود رؤساي جمهوري امريكا و ونزوئلا در حاشيه اين نشست ديدار كوتاهي داشتهاند كه «محترمانه» توصيف شده است. همچنين در نشست سران قاره امريكا، گزارشهايي از اختلاف بين رافائل كوريا رئيسجمهوري اكوادور و امريكا منتشر شده است. كوريا گفت امريكا نتوانسته آرمانهايش را به اجرا درآورد: «درباره حقوق بشر صحبت كنيم. در اكوادور ما شكنجه، اعدام يا بازداشتهاي خودسرانه نداريم.» همچنين «اوو مورالس» رئيسجمهور بوليوي از «باراك اوباما» رئيسجمهور ايالات متحده امريكا درخواست كرد كه سخنرانيهاي دوپهلوي خود را كنار بگذارد. «مورالس» در اين خصوص خطاب به «اوباما» كه در سالن برگزاري نشست حضور نداشت، خاطرنشان كرد: ملتهاي ما در حال تغيير براي هميشه هستند، امريكاي لاتين و كارائيب ديگر همچون قبل نيست، ديگر نميتوان ديكتاتوريهاي نظامي را بر آنها تحميل كرد، ما ديگر يك منطقه مطيع و سربهزير نيستيم، ما يك قاره شورشي هستيم كه ميخواهد سرنوشت خود را تعيين كند.