جوانآنلاين: اصغر زارعي در گفتوگو با «جوانآنلاين» اظهارداشت: آنچه كه در لوزان پس از يك ماراتن 9 روزه اتفاق افتاد، و منجر به صدور يك بيانيه مطبوعاتي شد، كه در واقع راه حل هايي را براي برون رفت از مشكلاتي كه ضمن توافق در آينده در نظر گرفته تبيين شد.
وي تصريح كرد: در اين بيانيه مطبوعاتي عموما مي توان دو بخش از مسائل را مطرح كرد، در واقع آنچه كه تكاليف و تعهدات جمهوري اسلامي ايران و آنچه كه تكاليف و تعهدات 1+5 و عموما امريكا را در بر مي گيرد. با توجه به اينكه جمهوري اسلامي ايران در تفاهم نامه اقدام مشترك هم در ژنو تعهداتي را پذيرفته بود و بخشي از اين تعهدات را هم داوطلبانه انجام داده بود، انتظار اين بود كه طرف هاي مقابل در اين نشست طولاني و اين مذاكرات چند روزه بسيار گسترده به يك تفاهم و توافقي دست پيدا كنند كه اصرار طرف هاي غربي خصوصا امريكا در پافشاري بر حفظ تحريم ها و همين طور اعمال فشار و زياده خواهي ها باعث شد كه نتيجه اين دور از مذاكرات هم منتج به يك توافق جامع نشود و صرفا به يك روند بسيار بسيار طولاني و فشرده در سطوح مختلف كارشناسي، معاونين وزراي امور خارجه و همين طور وزراي خارجه منتج به صدور بيانيه شد.
زارعي افزود: البته بعد از صدور بيانيه مطبوعاتي ما شاهد آن هستيم كه كاخ سفيد هم اقدام به يك كار غير اخلاقي كرد و آن هم صدور يك فكت شيت بود كه در آن تفسير و برداشت يك سوئه خودشان را از توافقات انجام شده به نفع خودشان مصادره كردند بحث تعليق تحريم ها را مطرح كردند و در واقع زياده خواهي هايي را كه نتوانسته بودند در صدور بيانيه صراحتا تصريح بكنند در اين فكت شيت روي آن اصرار دارند كه قاعدتا وزارت خارجه جمهوري اسلامي ايران با استفاده از ظرفيت هاي ديپلماتيك و خانم موگريني و ساير وزراي خارجه در نشست لوزان بايد اين موضوع را متذكر شوند كه دولت امريكا نسبت به تعهدات خودش پايبند باشد و بي اخلاقي و عدم صداقتي كه از اين دولت شاهد بوديم در آينده شاهد نباشيم چرا كه مي تواند اثرات غير سازنده اي را در روند مذاكراتي كه طي روزهاي آينده شروع خواهد و تا تيرماه قرار است به توافق جامع منجر شود، مشكل ساز نشود.
اين كارشناس مسائل هسته اي با اشاره به آنچه كه در اين بيانيه براي جمهوري اسلامي ايران تكليف و تعهد شده است، ادامه داد: جمهوري اسلامي ايران پيش از اين هم پذيرفته بود كه مانند باز طراحي آب سنگين اراك كه در عين حال در اين بيانيه هم جمهوري اسلامي ايران آن را پذيرفته است كه ضمن حفظ ساختار راكتور آب سنگين اراك به عنوان يك مركز هسته اي اما بنا شده است كه سوخت حاصل از فعاليت اين راكتور به خارج صادر شود و در ايران نگهداري نشود بخاطر نگراني از اينكه اين سوخت تبديل به پلوتونيوم شود.
زارعي اضافه كرد: درباره فردو هم بايد گفت كه از يك مركز توليدي و غني سازي اورانيوم به يك مركز مطالعاتي و تحقيقاتي تنزل پيدا كرده و صرفا تعداد محدودي سانتريفيوژ در حدود هزار سانتريفيوژ به عنوان يك مركز مطالعاتي و تحقيق و توسعه به كار خودش ادامه خواهد داد و دانشمندان و پژوهشگران هسته اي ما مي توانند در موضوع پيشرفت مكانيزم ها و سيستم هاي فناوري جديد توليد دستگاه هاي مدرن و پيشرفته سانتريفيوژها مانند آي آر 8 و قبلي ها آي آر 6 و آي آر 5 دستگاه سانتريفيوژ كه در سطوح پايين تر قرار دارد مطالعات خودشان را ادامه دهند كه باز با توجه به هزينه سنگيني كه جمهوري اسلامي ايران در ايجاد و زيرساخت هاي بسيار ارزشمندي كه در فردو انجام داده انتظار است كه ما بتوانيم بهره برداري لازم را از اين مركز داشته باشيم هر چند كه بازده زماني 10 تا 15 ساله فعاليت هاي جمهوري اسلامي ايران را در اين مركز محدود مي كند و زير نظر نظارت هاي سنگين آژانس و سازمان هاي بين المللي بايد فعاليت هاي خودش را محدود كند.
وي تصريح كرد: درباره نطنز هم بايد گفت آنچه كه اتفاق افتاد چندان مطلوب نبوده چرا كه در حدود 20 هزار دستگاه سانتريفيوژ تا قبل از مذاكرات ما در اين مركز ايجاد كرده بوديم و فعاليت مي كرد و در حال توليد و غني سازي بود كه متاسفانه در اين بيانيه روي سقف 5 هزار دستگاه توافق شده كه بتوانند روند غني سازي را در مقياس 60 يعني زير 5 درصد دنبال كنند كه باز اين هم نوعي محدود سازي بسيار بسيار نامطلوبي است كه اتفاق افتاده و آن چيزي كه مقام معظم رهبري اشاره فرموده بودند كه 190 هزار سو احتياج داريم تا بتوانيم غني سازي انجام دهيم و نيازمندي هاي خودمان را برطرف كنيم، فاصله بسيار زيادي تا آن مطالبه ايجاد شده است.
اين كارشناس مسائل هسته اي بيان داشت: ما انتظارمان آن است كه بر اساس آنچه كه در اين توافق يا بيانيه آمده است، طرف هاي مقابل هم به تعهدات شان عمل كنند چرا كه جاي نگراني جدي وجود دارد زيرا لغو تحريم ها منوط شده به صدور قطعنامه جديد در شوراي امنيت كه در اين قطعنامه جديد بايد قطعنامه شش گانه قبلي منتفي و لغو شود و تمام تحريم هايي كه مرتبط با پرونده هسته اي جمهوري اسلامي ايران بوده و تحريم هاي يك جانبه اي كه خارج از چارچوب قطعنامه از طرف دولت امريكا و اتحاديه اروپا عليه ايران صادر شده، آنها هم لغو شود كه متاسفانه اينجا هم يك شيطنت سياسي صورت گرفته كه در بيانيه صادره زمان لغو تحريم ها منوط به اجراي توافقنامه شده است و نه امضاي توافقنامه كه تفسير از اجراي توافقنامه كار را مشكل مي كند و لغو تحريم ها مستلزم آن است كه طرف هاي مقابل به اين درك و اين برداشت اجماعي برسند كه در واقع توافق نامه دارد اجرايي مي شود و لغو تحريم ها اگر چه حتي امريكايي ها لغو آن را به تعليق تحريم ها تفسير مي كنند، جاي نگراني دارد.
زارعي ادامه داد: در مجموع ما اميدواريم كه قدمي كه برداشته شده، حداقل طي دو سه ماهه آينده اي كه در پيش روست هيات مذاكره كننده جمهوري اسلامي ايران بتواند بر اين حداقل هايي كه در اين بيانيه اتفاق افتاده اصرار كند و زياده خواهي هاي همه طرف هاي مقابل خصوصا امريكا بر روند مذاكرات تاثير نگذارد و جمهوري اسلامي ايران بتواند از اين فرصت براي پيشبرد فعاليت خارجي خودش و حضور در عرصه هاي بين المللي استفاده كند و با فضايي كه ايجاد شده حداقل در حوزه هاي اقتصادي، پولي و تجاري در عرصه نظام بين الملل اين خلا و عدم حضور را بتواند جبران كند با لغو سوئيپ كه اقدامي بسيار زشت و غير انساني بر عليه ايران بود كه همه صنايع نفتي ما، پتروشيمي ما، كشتيراني ما و همه تحريم هايي كه درحوزه هاي توليد ارائه قطعات و فروش نيازمندي هاي فراوري هاي مورد نياز ما صورت گرفته بود، جمهوري اسلامي ايران بتواند بعد از اجرايي شدن حداقل بندهاي مربوط به بيانيه كه مي تواند الزام آور باشد براي كشورهاي طرف هاي مذاكره ما بتوانيم در يك فضاي جديد روابط بسيار پربار و گسترده اي را در عرصه نظام بين الملل ايجاد كنيم.
وي تصريح كرد: متاسفانه همان طور كه اشاره شد امريكايي ها با صدور يك فكت شيت، به قول آقاي عراقچي روايت خودشان را از صدور بيانيه بيان كردند و آنها قائل به لغو تحريم ها نيستند و به لغو مرحله اي تحريم ها قائل هستند كه حتي آن را منوط به اجراي بندهاي بيانيه و در نهايت توافق نامه اي كه قرار است در 11 تيرماه ميان كشورهاي 1+5 و جمهوري اسلامي ايران امضا شود، منوط به آن كردند هر چند كه در مورد تعهدات جمهوري اسلامي ايران عرض شد، از قبل هم ايران به صورت داوطلبانه بخش هايي از اين تعهدات را عملي كرده ولي طرف هاي مقابل اين صداقت و نيت سالم را نداشتند و همچنان بر زياده خواهي خودشان اصرار دارند و احساس مي شود نه تنها لغو تحريم ها را يك جا لغو نخواهند كرد و دنبال نخواهند كرد بلكه حتي تحريم ها سطح بندي شده و در بيانيه هم آورده شده است كه صرفا تحريم هايي قابل بحث و مذاكره است كه مربوط به پروژه هسته اي باشد و مسائلي مانند نقض حقوق بشر، تروريسم يا صنايع دفاعي و موشكي ايران قابل لغو نيست.
اين كارشناس مسائل هسته اي يادآور شد: من فكر مي كنم طرف هاي مقابل از يك نيت صاف و شفافي برخوردار نيستند و مذاكره كنندگان ايراني، خيلي بايد مراقب باشد كه روي اصلي كه بايد خيلي اصرار كنند، برگشت پذير بودن همه ي تعهدات است؛ آنان اعلام كرده اند كه اگر چنانچه ايران به تعهدات خودش عمل نكند، اين فشارها و تحريم ها برگشت پذير است بنابراين جمهوري اسلامي ايران هم بايد شرايط را طوري طراحي كند كه چنانچه طرف مقابل به تعهدات خودش عمل نكرد، بلافاصله بتوان آن اقدامات را براي اجرايي شدن آن موانعي كه داوطلبانه شده يا كنار گذاشته شده، بتوانيم احيا كنيم و روند را به مانند گذشته برگردانيم.
