اواخر سال گذشته بود كه مقام معظم رهبري در ديدار مسئولان و دستاندركاران منابع طبيعي و حفظ محيط زيست، حل مسائل و مشكلات زيست محيطي همچون آلودگي هوا، پديده ريزگردها و دستاندازي به جنگلها و مراتع و فضاهاي سبز را نيازمند برنامهريزي، تدبير، پيگيري مستمر و جدي و قاطعيت دستگاههاي مرتبط دانستند و تأكيد كردند: «حفظ محيط زيست يك وظيفه حاكميتي است كه بايد با تهيه سند ملي محيطزيست و پيوست زيست محيطي براي همه طرحهاي عمراني و صنعتي و همچنين جرم انگاري تخريب محيط زيست، به اين وظيفه بسيار مهم، عمل شود.»
حضرت آيتالله خامنهاي با اشاره به ديدگاه اسلام در خصوص اهميت حفظ زمين و ثروتهاي عمومي كره خاكي فرمودند: «اسلام و اديان الهي همواره بر لزوم احساس مسئوليت انسان در قبال طبيعت و حفظ تعادل ميان انسان و طبيعت تأكيد كردهاند زيرا عامل اصلي بروز مشكلات زيست محيطي بر هم خوردن اين تعادل است.»
بعد از حدود يك ماه از اين بيانات و با اينكه رهبر انقلاب حفظ محيط زيست را وظيفه حاكميتي عنوان كرده بودند، مردم بايد دل به طبيعت ميزدند تا روز طبيعت را گرامي بدارند اما اين بار با يك توجه ويژه به محيط زيست.
هر سال بعد از حضور مردم در دل طبيعت و بهرهمندي آنان از اين موهبت الهي، اخبار زيادي مبني بر ورود صدمات جبرانناپذير به محيط زيست و بيتوجهي شهروندان به منابع طبيعي منتشر ميشد كه به هيچ عنوان خوشايند نبود. اما گويي بعد از اينكه مقام معظم انقلاب تأكيد كردند: «مسئله محيط زيست، مسئله اين دولت يا آن دولت، مسئله اين شخص يا آن شخص و مسئله اين جريان يا آن جريان نيست بلكه موضوعي كشوري و ملي است كه بايد براي حل مشكلات مرتبط با آن، همه دست به دست يكديگر دهند.» مردم دست به دست هم دادند تا در كنار حركتي كه مسئولان، سازمانها و نهادهاي گوناگون براي محافظت از محيط زيست آغاز كرده بودند، نگهبان كوه و دشت و آب و رودخانهاي باشند كه بدون آنها بقايشان غير ممكن است.
تهران در روز طبيعت آتشسوزي نداشتدر همين راستا سخنگوي سازمان آتشنشاني با اشاره به وقايع سيزدهمين روز فروردين و با عنوان كردن اين مطلب كه خدا را شكر با همكاري مردم آماري از آتشسوزي پاركها، جنگلها و فضاهاي سبز نداشتهايم، گفت: «مهمترين عامل در حفظ فضاهاي سبز از خطر آتشسوزي نهادينه شدن فرهنگ توجه و مراقبت به طبيعت است تا وقتي مردم ميخواهند كه شهري ايمن و تفريح و سفري بدون حادثه داشته باشند ميتوان شاهد چنين آمارهايي بود.»
جلال ملكي با ابراز خشنودي از عدم آتشسوزي پاركها و جنگلها در ايام تعطيلات نوروزي به ويژه روز طبيعت، ادامه داد: «بخش ديگري از اين اتفاق نيز حاصل تلاش اصحاب رسانه و اطلاعرساني و آموزش توسط آنها است كه نبايد از آن غافل شد. رسانههاي تصويري، مكتوب و خبرگزاريها در حد توان خود همكاري شايستهاي با سازمان آتشنشاني داشتهاند كه اين مهم موجب حفظ پاركها، جنگلها و فضاهاي سبز از خطر آتشسوزي شده است.»
البته وي خاطرنشان كرد: «اميدواريم اين روند در تمام سال ادامه يابد و علاوه بر آن شاهد كاهش آتشسوزي در منازل مسكوني، اماكن عمومي و كارگاهها نيز باشيم.»
برنامه ملي براي حفاظت از خليج فارس ديگر طبيعت و محيط زيست به روز طبيعت و چند تاريخ در تقويم ختم نميشود و خبرها حكايت از آن دارند كه يك عزم ملي براي محافظت از داشتههاي طبيعي ايران جزم شده است تا نگهبان اين موهبتهاي الهي باشد.
در همين راستا معاون محيط زيست دريايي سازمان حفاظت محيط زيست از تدوين برنامه اقدام ملي براي حفاظت از محيط زيست خليج فارس و درياي عمان و درياي خزر خبر داد.
دكتر پروين فرشچي گفت: «در برنامه ششم توسعه پيشنهاداتي در خصوص ماليات سبز، جلوگيري از ورود فاضلاب و دفن زباله در سواحل ارائه شده كه در اين برنامه گنجانده شود.»
وي افزود: «تدوين و اجراي برنامه اقدام ملي براي حفاظت از محيط زيست خليجفارس، درياي عمان و درياي خزر، آمايش سواحل و برنامهريزي براي توسعه سواحل از ديگر پيشنهاداتي است كه براي گنجانده شدن در برنامه ششم توسعه ارائه شده است.»
فرشچي با اشاره به اينكه يكبار اين طرح با مشاركت بخشهاي ذيربط تهيه شد ولي به دليل نبود پشتوانه قانوني به مرحله اجرايي نرسيد ابراز اميدواري كرد كه اين بار با حمايت مجلس شوراي اسلامي اين برنامه تصويب و اجرايي شود.
مدارس جامع محيط زيستي در راهندالبته مديركل دفتر آموزش و مشاركتهاي مردمي سازمان محيط زيست از راهاندازي ۶۰ مدرسه محيط زيستي از ابتداي مهرماه ۹۴ خبر داد و با بيان اينكه مدارس «جم» كه به اختصار به معناي مدارس جامع محيط زيستي هستند در پنج منطقه آب و هوايي كشور راهاندازي ميشوند، گفت: «اين مدارس در مناطق ايران و توراني، هيركاني، ارسباراني، زاگرس، خليج فارس و عماني تشكيل ميشوند.»
دكتر محمد درويش با اشاره به اينكه در هر يك از مناطق آب و هوايي، ۱۰ مدرسه زيست محيطي شامل پنج مدرسه دخترانه و پنج مدرسه پسرانه تشكيل ميشود، تصريح كرد: «اين مدارس از مقاطع پيشدبستاني، دبستان و متوسطه تشكيل ميشود و اين مدارس در سال تحصيلي ۹۵- ۹۴ به صورت پايلوت كار خود را آغاز كرده و پس از ارزيابي و آسيب شناسي در طول ۱۰ سال سعي ميكنيم تمام مدارس كشور را به مدارس زيست محيطي يا همان مدارس جم تبديل كنيم.»
به گفته وي، مهمترين ويژگي اين مدارس اين است كه دانشآموزان اين مدارس داراي سواد زيست محيطي ميشوند و فهم اكولوژيك را ياد ميگيرند.
درويش گفت: «علاوه بر اين در ساختار اين مدارس نيز هدررفت انرژي به كمترين ميزان خود ميرسد، مصرف آب كم ميشود، كاغذ استفاده نميشود و حداكثر استفاده از انرژيهاي نو، در مدارس زيست محيطي اتفاق ميافتد. همچنين در اين مدارس كارگروه تفكيك زباله تشكيل ميشود و دانشآموزان هر هفته، نيم روز به محيطهاي باز رفته و با مظاهر طبيعي از نزديك آشنا ميشوند.»
به هر حال با استناد به اخبار همين چند روز آغازين سال 94 ميتوان نتيجه گرفت كه ديگر روز سبز به يك يا چند روز تقويمي خلاصه نخواهد شد و بعد از بيانات مقام معظم رهبري انشاءالله افقهاي جديدي روبهروي محيط زيست و منابع طبيعي كشور گشوده شده است.
