15 ماه بعد از توافق ژنو بين ايران و 1+5، مذاكرات هستهاي به گفتو گو بين ايران و امريكا تقليل پيدا كرده و جزئيات اختلافاتي كه دو طرف كماكان از لاينحل ماندن آنها سخن ميگويند، همان اختلافات بين تهران- واشنگتن است. رئيسجمهور امريكا در تازهترين موضعگيري خود گفته كه مسائل مذاكراتي به اندازهاي روشن شده كه ديگر به تمديد مذاكرات نيازي نباشد و ايران بايد براي دستيابي به يك «چارچوب كلي» دست به تصميمگيري سياسي بزند. تهران نيز تأييد ميكند كه اختلافات بين ايران و امريكا طي 15 ماه مذاكره هستهاي روشن و صريح شده ولي تأكيد دارد كه امريكا بايد به جاي توافق كلي، براي دستيابي به توافق جزيي و جامع دست به تصميمگيري سياسي بزند. مرضيه افخم ديروز گفت: «اين طرف امريكايي است كه بايد تصميم نهايي را گرفته و زمينه را براي شكلگيري توافق جامع فراهم آورد.»
به گزارش «جوان»، به نقل از بخش مطبوعاتي كاخ سفيد، باراك اوباما رئيسجمهور امريكا دوشنبه شب در كنفرانس مطبوعاتي با انجلا مركل صدر اعظم آلمان گفت مدت زماني كه ايران و امريكا مذاكره كردهاند، به اندازهاي كافي بوده كه «مسائل روشن شده، شكافها به حداقل رسيده و(البته) ايرانيها نيز به توافق پايبند بودهاند. » رئيسجمهور امريكا معتقد است كه بعد از اين مدت 15 ماهه، الان مذاكرات به «نقطهاي رسيده كه آنها (ايران) بايد تصميم بگيرند.» رئيسجمهور امريكا ميگويد: «همانطور كه به اعضاي كنگره هم گفته ام، ديدگاه من اين است كه ما الان ديگر به اندازه كافي ميدانيم كه مسائل، ديگر فني نيستند. مسئله الان اين است كه آيا ايران اراده سياسي و تمايل براي انجام توافق دارد يا نه؟»مقامهاي ايراني از جمله عباس عراقچي پيشتر اين ديدگاه را تأييد كرده بودند كه نقاط اختلافي بين طرفين مشخص شده ولي به نظر ميرسد اكنون اختلاف اصلي بين تهران و واشنگتن، تمايل طرف امريكايي براي دستيابي به يك توافق كلي سياسي و تأكيد ايران براي دستيابي به توافقي جامع بر سر همه جزئيات است. مرضيه افخم سخنگوي وزارت امور خارجه روز گذشته در واكنش به سخنان رئيسجمهور امريكا گفت: «اكنون اين طرف امريكايي است كه بايد سياست زياده خواهي را كنار گذارده و با فائق آمدن بر مسائل داخلي خود، تصميم نهايي را گرفته و زمينه را براي شكلگيري توافق جامع فراهم آورد.»
مذاكرات در نقطه شكست يا فروپاشي
ديويد ايگناتوس خبرنگار مشهور واشنگتنپست روز سه شنبه با فاصلهاي چند روزه بعد از گفتوگويي كه با محمد جواد ظريف وزير خارجه ايران در مونيخ داشت، در گزارشي در واشنگتن پست نوشت اين احتمال كه مذاكرات ايران به نقطه «توافق يا فروپاشي» رسيده، با سخنان روز دوشنبه رئيسجمهور امريكا تقويت شد كه به خبرنگاران گفت: «من تمديد بيشتر را مفيد نميدانم.»
به گفته ايگناتوس، اوباما تأكيد دارد كه ايران بايد قبل از ماه مارس (فروردين) به يك توافق چارچوب كلي رضايت بدهد. رئيسجمهور امريكا در كنفرانس مطبوعاتي با انجلا مركل گفت كه، اگر ايرانيها راست ميگويند كه «تمايلي براي دستيابي به سلاح هستهاي ندارند. . . بايد بتوانند (به توافق) بله بگويند ولي ما نميدانيم آيا چنين اتفاقي خواهد افتاد يا نه. » باراك اوباما در اين كنفرانس مطبوعاتي، تلويحا از رويكرد دو توافق كلي و جزيي حمايت كرد و گفت كه خواستار اين است كه يك چارچوب كلي براي توافق نوشته شود« اگر آنها با چارچوب اصلي و نقطه اصلي كه جهان براي اعتماد به اينكه به دنبال سلاح هستهاي نيستند، موافقت نكنند، من تمديد بيشتر (مذاكرات) را مفيد نميدانم.»
اين در حالي است كه بعد از 15 ماه مذاكره هسته اي، در تهران اين تمايل فزاينده در حال شكل گرفتن است كه يك چارچوب سياسي در نبود توافق بر سر جزئيات، كمكي به حل و فصل مسئله هستهاي و كاستن از تحريمها نخواهد كرد. محمدجواد ظريف وزير امور خارجه صبح ديروز در حاشيه راهپيمايي يومالله 22 بهمن تهران درباره توافق يك مرحلهاي به خبرنگاران گفت: «ديدگاهي كه بنده در مذاكرات دنبال ميكردم، همين بود و خوشحالم كه نظر مقام معظم رهبري نيز همين است. »وي با تأكيد بر اينكه رسيدن به توافق مستلزم اراده طرف مقابل است، گفت: «رسيدن به توافق مستلزم اراده سياسي طرف مقابل است و اگر اين اراده باشد هم اكنون ميتوان توافق كرد اما اگر طرف مقابل اراده نداشته باشد 10 سال هم مذاكره كنيم، به نتيجه نميرسيم.»
با ادامه اختلافات بين ايران و امريكا، اين ديدگاه نيز در حال شكلگيري است كه مذاكرات هستهاي بين ايران و 1+5، از يك چارچوب فراگير، به يك اختلاف بين ايران و امريكا تقليل پيدا كرده است. باب كراكر، رئيس كميته روابط خارجي سناي امريكا معتقد است كه اين مسئله روشن است كه اين مذاكرات ديگر واقعا گفتوگوهاي 1+5 با ايران نيست و ساير كشورها عملا از مذاكرات بيرون رفتهاند. اين مذاكرات واقعا بيشتر تبديل به گفتوگوهايي بين امريكا و ايران شده است.»
اوباما: رويه كاخ سفيد اجازه ملاقات با نتانياهو نميدهد
اوباما در بخش ديگري از كنفرانس مطبوعاتي دوشنبه شب خود با مركل گفت كه با نتانياهو بر سر ايران و تشديد تحريمهاي آن «اختلافات خيلي واقعي» دارد. او به تمايل نتانياهو براي سفر به واشنگتن و ملاقات با او در كاخ سفيد اشاره كرد و گفت كه بر اساس رويههاي موجود در كاخ سفيد، با هيچ يك از رهبران جهان در آستانه انتخابات ملاقات نميكند. اوباما با اشاره به مركل گفت: «هر چقدر هم كه خانم مركل را دوست داشته باشم، اگر او هم ميخواست دو هفته قبل از انتخابات در آلمان به كاخ سفيد بيايد، براي او هم دعوتنامهاي فرستاده نميشد». البته رئيسجمهور امريكا گفت كه مركل هم چنين درخواستي را مطرح نميكرد. بنيامين نتانياهو نيز در روز سه شنبه گفت: «ما امروز با دولت امريكا و ديگر اعضاي گروه پنج به علاوه يك (امريكا، روسيه، انگليس، فرانسه، چين و آلمان) در خصوص پيشنهاد ارائه شده به ايران براي حل و فصل برنامه هستهاي اين كشور اختلاف نظرات عميقي داريم. » نخست وزير رژيم صهيونيستي ادعا كرد: «پيشنهاد ارائه شده به ايران به اين كشور اجازه خواهد داد بقاي اسرائيل را تهديد كند و در عرض تنها چند سال به توان صنعتي توليد تعداد زيادي بمب اتمي به منظور نابودي اسرائيل دست پيدا كند.»
