از وقتي بدليها وارد زندگيمان شدهاند، چالشهايمان جديتر شده است. فعاليت مشاوران و روانشناسان فاقد تخصص و صلاحيت لازم نيز به يك معضل جدي در حوزه خانواده و مشاوره ازدواج بدل شده است، به گونهاي كه بنا به تأكيد مديركل دفتر برنامهريزي ازدواج و تعالي خانواده در وزارت ورزش و جوانان، روانشناسان بدون تخصص عامل بسياري از طلاقهاي موجود در كشور هستند.
بحران مشاوره از سوي افراد فاقد صلاحيت موضوعي است كه در حوزه آسيبهاي اجتماعي افراد را با چالشهاي متعددي مواجه ميكند. چندي پيش نيز مصطفي اقليما، رئيس انجمن علمي مددكاري ايران با انتقاد از تكيه زدن مددكارنماها بر جايگاه مشاور و مددكار گفته بود: 90 درصد افرادي كه در جايگاه مددكار فعاليت ميكنند، مددكار واقعي نيستند و از تحصيلات مرتبط برخوردار نبوده به همين دليل نميتوانند خانوادهها و افراد داراي مشكل را به درستي راهنمايي كنند. حالا نوبت به بهمن بهمني، مديركل دفتر برنامهريزي ازدواج و تعالي خانواده در وزارت ورزش و جوانان رسيده تا با صراحت از اين موضوع صحبت كند. هرچند معاون ساماندهي امور جوانان نيز چندي پيش درباره مشاوران فاقد صلاحيت در حوزه مشاوره ازدواج هشدار داده بود.
وقتي كار به دست بيصلاحيتها ميافتدمحمود گلزاري در مراسم صدور مجوز مراكز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده با بيان اينكه لازم است در تمام بحرانهاي خانواده روانشناسان با تجربه و بومي دخالت كنند، افزود: در حوزه مشاوره پيش از ازدواج با دو گروه مواجه هستيم، برخي از آنها از نظر علمي و تخصصي بيصلاحيت هستند و بعضي ديگر فاقد مجوز محسوب ميشوند. بنابراين لازم است بين روانشناسان هماهنگي وجود داشته باشد. عباسعلي اللهياري، رئيس سازمان نظام روانشناسي و مشاوره در همين مراسم با اشاره به فعاليت 3 هزار مركز مشاوره خانواده با مجوز سازمان نظام روانشناسي و مشاوره كشور افزود: بايد همه مراكز مشاوره بر اساس قانون از سازمان متولي روانشناسي مجوز بگيرد. وي با تأكيد بر اينكه صدور مجوز و نظارت بر نحوه فعاليت مراكز مشاوره برعهده سازمان نظام روانشناسي است، گفت: بعد از سازماندهي فعاليت مراكز مشاوره، با همكاري پليس امنيت، مراكز مشاوره روانشناسي بدون مجوز پلمب ميشود.
واقعيتهايي تلخ از يك بحران هميشه واقعيت تلخ است اما براي اصلاح همين واقعيتهاي تلخ و گزنده نخستين گام پذيرش و مرحله بعدي برنامهريزي است. يكي از اين واقعيتهاي تلخ در كشورمان وضعيت اصليترين نهاد جامعه يعني خانواده است كه به باور معاونت ساماندهي امور جوانان وزارت ورزش و جوانان به يك بحران جدي تبديل شده است. اين موضوع را ميتوان از آمارهايي كه گلزاري درباره طلاق ارائه ميدهد، متوجه شد. به گفته وي 22 درصد از ازدواجها در كمتر از پنج سال به طلاق ميانجامند. 35درصد از ازدواجها در شهر تهران منجر به طلاق ميشود كه اين آمار در شمال پايتخت 50 تا 60 درصد است. يك سوم ازدواجها نيز در استان البرز به جدايي ميانجامد. همچنين رتبه طلاق در استانهاي يزد و چهارمحال و بختياري يكونيم برابر سالهاي قبل است. بنا به تصريح معاونت ساماندهي امور جوانان وزارت ورزش و جوانان با وجود چنين شرايطي هنوز يك كتاب درست و حسابي درباره طلاق و پيامدهاي آن نداريم.
هفت خوان بحران خانواده در يك نگاه گلزاري با اشاره به جدي بودن بحران خانواده در كشور افزود: اين بحران به هفت مرحله تقسيم ميشود كه از پيش از ازدواج تا پس از طلاق ديده ميشود. معاون ساماندهي امور جوانان وزارت ورزش و جوانان با تقسيم خانوادهها به سه دسته آشفته، بالنده يا گسسته تصريح كرد: 20 درصد از خانوادههاي كشور گسسته هستند، از سوي ديگر نيز ميزان اضطراب و افسردگي در بين افراد متأهل بيش از مجردهاست.
گلزاري بحران سوم و چهارم را فقدان مشاوره قبل از ازدواج و آموزش پس از ازدواج دانست و افزود: در برخي موارد شاهد هستيم كه در زمينه آموزش جنسي از روشهاي غيرعلمي در برخي كلينيكها استفاده ميشود و اين روشها صحيح نيست.
بنا به تأكيد وي مشاورههاي پس از ازدواج و فرآيند طلاق بحران پنجم و ششم را تشكيل ميدهند. معاونت ساماندهي امور جوانان وزارت ورزش و جوانان ضمن انتقاد از قوانين موجود تصريح كرد: متأسفانه قوانين دست و پاگيري در حوزه طلاق داريم به عنوان مثال يك فردي كه دچار اختلالات جدي رواني است طي شش سال اخير نتوانسته از همسر خود جدا شود، از سوي ديگر در شهريار طي دو ماه 150 طلاق توافقي ثبت شده است.
بنا به تأكيد معاون ساماندهي امور جوانان وزارت ورزش و جوانان براي مديريت مطلقهها بايد تلاش كنيم كه افراد تا حد امكان پس از طلاق به سوي همسر خود بازگردند و توصيه ميشود كه مطلقهها پس از سال اول جدايي با كسي ارتباط دوستي برقرار نكرده يا ازدواج نكنند.
به گفته گلزاري لازم است مكانيزمهاي انحرافات اجتماعي را بشناسيم و با تكيه بر علم، محبت و شكيبايي در جهت اصلاح افراد تلاش كنيم. به باور بهمني اما تنها پايداري در خانواده ملاك نيست چون بسياري از خانوادههاي بزهكار نيز پايداري زيادي دارند، ملاك براي ازدواج موفق سلامت خانواده و سعادت تعالي است. بهمني با بيان اينكه ركن خانواده از هدفگذاريهاي اصلي وزارت ورزش و جوانان است، گفت: مراكز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده داراي ويژگيهاي مشخصي هستند. افراد مسئول در اين مراكز، 35 سال سن، سابقه پنج سال فعاليت روانشناسي در حوزه خانواده، تأهل و حسن شهرت را بايد دارا باشند. وي همچنين از مراحل ابتدايي ورود سازمانهاي بيمه براي در ارائه خدمات مشاورهاي در اين مراكز خبر داد.
وقتي كليد بختگشايي دست رمالها ميافتدبا تمام اين حرفها اما بسته ماندن بخت بيش از 11 ميليون جوان دم بخت هم حالا ديگر به يك چالش جدي براي جامعه تبديل شده است. اين در حالي است كه بنا به تأكيد معاون ساماندهي امور جوانان وزارت ورزش و جوانان موضوع ازدواج يك امر حاكميتي است و حالا در غياب حضور و اقدام دولت براي سر و سامان داده به جوانان مانده در پشت سد ازدواج، كار به جايي رسيد است كه بنا به تأكيد گلزاري 350 سايت همسريابي غيرقانوني و دهها مؤسسه غيرعلمي در حوزه همسريابي فعاليت ميكنند و علاوه بر آن رمالها و جادوگرها نيز وارد حوزه بختگشايي شدهاند و پليس در مقابله با آنها كار زيادي نميتواند انجام دهد.
به باور مديركل دفتر برنامهريزي ازدواج و تعالي خانواده در وزارت ورزش و جوانان هم امر ازدواج ساده نيست. بهمن بهمني در مراسم اعطاي مجوز مراكز تخصصي مشاوره ازدواج و خانواده با تأكيد كرد: جشن ازدواج ميتواند ساده باشد اما بيان اينكه ازدواج امري كه پايه خانواده سلامت بايد باشد، آسان است يعني فريب دادن مردم.
