روند نزولي قيمت نفت كه از ماه ژوئن 2014 آغاز شده، طي ژانويه 2015 ادامه يافت. اگرچه متوسط هفتگي قيمتها در هفته منتهي به 23 ژانويه نسبت به هفته ماقبل براي اولين بار افزايش يافت اما متوسط قيمت نفت برنت موعددار در ژانويه 2015 (متوسط دوم تا 23 ژانويه) با 41/14 دلار كاهش به 09/48 دلار در بشكه رسيد و طي همين دوره زماني قيمت سبد اوپك با 90/14 دلار كاهش به 56/44 دلار در بشكه رسيد و به طور كلي قيمت برنت و سبد اوپك بهترتيب 1/23و 1/25 درصد نسبت به متوسط دسامبر 2014 كمتر بود.
مهمترين عوامل تأثيرگذار بر قيمت نفت در ماه ژانويه به تفكيك عوامل تقويتكننده و تضعيفكننده عبارت بودند از:
18عامل تضعيفكننده* افزايش توليد اوپك و غيراوپك در ماه دسامبر.
* تقويت دلار، نرخ برابري دلار در 23 ژانويه به 12/1 دلار در مقابل يك يورو رسيد.
* افزايش توليد عراق در ماه دسامبر و رسيدن به سطح 655/3 ميليون بشكه در روز، علاوه بر اين وزير نفت عراق اعلام كرد توليد اين كشور در ماه ژانويه به 4ميليون بشكه در روز رسيده و صادرات در سال 2015 به طور متوسط 3/3 ميليون بشكه در روز خواهد بود.
* افزايش هفتگي ذخيرهسازيهاي نفتخام امريكا.
* صندوق بينالمللي پول در گزارش جديد خود نسبت به رشد اقتصاد جهاني در سال 2015 به مقدار 3/0 درصد تجديدنظر نزولي كرد و آن را 5/3 درصد اعلام نمود.
* مؤسسات Societe Generale و Goldman Sachs در پيشبينيهاي خود از قيمت نفت در سال 2015 تجديدنظر نزولي كردند.
* افزايش صادرات نفتخام از منطقه كركوك عراق.
* افزايش توليد نفتخام امريكا و رسيدن به 192/9 ميليون بشكه در روز در هفته منتهي به 9 ژانويه 2015.
* اوپك در ماهنامه جديد خود (ژانويه 2015)حدود 100 هزار بشكه در روز براي تقاضاي نفت اوپك در سال 2015 تجديد نظر نزولي كرد.
* بانك جهاني در پيشبيني خود براي رشد اقتصاد جهان در سال 2015 تجديدنظر نزولي كرد.
* افزايش توليد روسيه در ماه دسامبر و رسيدن به 31/10 ميليون بشكه در روز!
* افزايش نگراني نسبت به خروج يونان از اتحاديه اروپا.
* مجلس نمايندگان امريكا احداث خط لوله كياستون را تصويب كرد و سنا در اواخر ژانويه در مورد آن تصميمگيري خواهد كرد.
* سيتيگروپ اعلام كرد در سال 2015 رشد خالص واردات نفت چين كاهش خواهد يافت، اين ميزان در سال 2014 حدود 9/8 درصد بود كه در سال 2015 به 3/3 درصد خواهد رسيد.
* اماراتمتحدهعربي اعلام كرد طرحي براي كاهش توليد در پي كاهش قيمتها ندارد.
* وودمكنزي در گزارشي اعلام كرد در قيمتهاي 40دلار در بشكه، كمتر از 2 درصد از توليد جهاني در معرض ريسك قرار ميگيرد.
* وزير نفت عراق اعلام كرد: ما از سياست عربستان در اوپك حمايت ميكنيم.
* كاهش شاخصPMI چين و رسيدن به 6/49 كه پايينترين سطح در هفت ماه گذشته است.
17عامل تقويتكننده* افزايش قيمت سهام در بازارهاي اروپايي در پي اعلام طرح بانك مركزي اروپا تحت عنوان تسهيل كمي كه يك برنامه ماهانه خريد اوراق قرضه دولتي و خصوصي است. بدين ترتيب بانك مركزي اروپا با خريد ماهانه اوراق قرضه دولتي و خصوصي با سررسيد هفت تا ۱۰ ساله تا سقف ۶۰ميليارد يورو، حجم پول در گردش در حوزه پولي يورو را بالا ميبرد كه اين فرآيند تا دسامبر 2016 ادامه خواهد يافت. پيشبيني ميشود تا 18 ماه آينده حدود 1140ميليارد يورو وارد چرخه اقتصادي حوزه پولي يورو شود.
* مرگ پادشاه عربستان و به قدرت رسيدن ملك سلمان، اگرچه او وزير نفت را در سمت خود ابقا كرد و اعلام كرد تمامي سياستهاي دولت پيشين را پيگيري ميكند اما اينكه آيا اين مسئله تغييري در سياست نفتي عربستان ايجاد خواهد كرد يا نه؟ هنوز در هالهاي از ابهام قرار دارد.
* كاهش دكلهاي حفاري فعال در بخش نفت امريكا.
* انتشار اخباري مبني بر كاهش هزينههاي سرمايهگذاري شركتهاي بزرگ نفتي و اخراج كاركنان آنها و همينطور كاهش قيمت سهام آنها.
* معاون نخستوزير روسيه گفت، اگرچه روسيه تصميمي براي كاهش توليد نفت خود در راستاي هماهنگي با اوپك ندارد اما احتمال دارد در صورت ادامه سطح كنوني قيمتها، توليد اين كشور حدود يكميليون بشكه در روز كاهش يابد.
* افزايش تقاضاي چين در ماه دسامبر و رسيدن به 6/10 ميليون بشكه در روز و افزايش واردات نفت چين و رسيدن به 19/7 ميليون بشكه در روز كه يك ركورد در واردات نفتخام اين كشور است.
* بعد از آنكه عربستان قيمت نفت صادراتي خود را به آسيا براي تحويل در ماه فوريه افزايش داد عراق نيز 30سنت قيمت فروش نفت صادراتي خود را به آسيا افزايش داد.
* آژانس بينالمللي انرژي در پيشبيني توليد غيراوپك براي سال 2015 به مقدار 350 هزار بشكه در روز تجديدنظر نزولي كرد و تقاضا براي نفت اوپك را 300هزار بشكه در روز افزايش داد.
* تعطيلي سه پايانه صادراتي نفت در مكزيك به دليل بدي آب و هوا. توقف صادرات نفت روسيه از سه پايانه نووروسيسك، تاپس و تامان به دليل شرايط نامساعد جوي.
* توقف صادرات نفت كردستان عراق به تركيه به دليل نقص فني.
* حمله به يك نفتكش يوناني توسط مخالفان دولت ليبي در پايانه درنه در ليبي.
* كاهش نرخ بيكاري امريكا در ماه دسامبر و رسيدن به سطح 6/5 درصد.
* واردات نفتخام كرهجنوبي در ماه دسامبر سال ٢٠١٤ ميلادي در مقايسه با مدت مشابه سال ٢٠١٣ ميلادي 8/6درصد افزايش يافت.
* كاهش رتبه اعتباري روسيه توسط مؤسسه مودي.
* افزايش شاخص اطمينان مصرفكننده در امريكا و رسيدن به بالاترين سطح در 11 سال گذشته.
* ادامه ناآراميها در ليبي و قطع بخش زيادي از توليد اين كشور.
* و بالاخره ايجاد اين تلقي در بازار كه روند نزولي قيمتها متوقف شده و قيمتها در سطح كنوني به ثبات رسيده است.
*كارشناس مؤسسه مطالعات بينالمللي انرژي
