
همانطور كه پيشبيني ميشد، مذاكرات هستهاي ايران با 1+5 به توافق جامع ختم نشد و دو طرف فقط براي دومين بار توافق ژنو را وين تمديد كردند. طرفين به توافق سياسي كه چند روز است در وين درباره آن بحث ميشود نيز دست نيافتند و آن را به مذاكرات آتي طي ماههاي آينده موكول كردند.
به گزارش «جوان»، محمد جواد ظريف و جان كري تا عصر ديروز طي پنج روز، 9 دور مذاكره رو در رو انجام دادند كه پنج دور آن با حضور كاترين اشتون و چهار دور ديگر آن به صورت دوجانبه و بدون حضور اشتون، پشت درهاي بسته برگزار شد. با اين حال، اين 9 دور مذاكره باعث نشد كه طرفين بتوانند شكافهاي گستردهاي را كه بين طرفين وجود داشت، پر كرده و بعد از 365 روز رايزني و مذاكره نهان و آشكار، به توافق جامع پيشبيني شده در توافق ژنو دست پيدا كنند. دو طرف نه فقط به «توافق جامع» دست پيدا نكردند، بلكه حتي به توافق كلي سياسي هم كه از چند روز قبل در محافل ديپلماتيك در وين زبان به زبان ميچرخيد، دست پيدا نكردند. طرفين ترجيح دادند كه توافق ژنو را براي دومين مرتبه به مدت هفت ماه ديگر، يعني تا تيرماه 1394(جولاي 2015) تجديد كنند. طرفين توافق كردهاند طي هفتههاي آينده مذاكرات را ادامه داده و تا 15 مارس 2015 (25 اسفندماه 1393) به يك توافق اوليه دست پيدا كنند.
منظور از توافق اوليه، همان چيزي است كه طي روزهاي اخير از آن با عنوان «توافق كلي» يا «توافق سياسي» ياد شده است. طبق توافق انجام شده در وين طي هفت ماه آينده، به طور ماهانه 700 ميليون دلار (مجموعاً 9/4 ميليارد دلار) از داراييهاي بلوكه شده ايران آزاد خواهد شد. بنيامين نتانياهو، نخستوزير رژيم صهيونيستي در پايان مذاكرات وين، از اينكه ايران و گروه 1+5 به توافق جامع هستهاي نرسيدند، استقبال كرد و در گفتوگو با بيبيسي ادعا كرد توافقي كه ايران بر آن اصرار دارد، توافق وحشتناكي است. كاترين اشتون به نمايندگي از 1+5 و محمدجواد ظريف از طرف ايران، يك بيانيه صادر كردند.
كري:جزئيات مذاكرات را نخواهم گفتبه رغم اينكه طرفين در پايان يك سال مذاكره به توافق جامع يا حتي توافق كلي سياسي دست پيدا نكردند، ولي وزراي خارجه 1+5 سعي كردند تصويري رو به پيشرفت از مذاكرات ارائه كنند. سرگئي لاوروف، وزير خارجه روسيه اعلام كرد مذاكرات هستهاي وين پيشرفتهاي چشمگيري داشت و اميدواريم تا سه الي چهار ماه ديگر توافقي جامع بر سر موارد اصلي انجام شود. فيليپ هاموند وزير خارجه انگليس ضمن تأييد اينكه طرفين براي تمديد هفت ماهه توافق ژنو توافق كردهاند، گفت كه كشورهاي غربي و ايران پيشرفتهاي چشمگيري در دور جديد مذاكرات هستهاي داشتهاند. وزير خارجه آلمان نيز مذاكرات هستهاي وين را بسيار سازنده خواند. فرانك اشتاين ماير، وزير خارجه آلمان در پايان مذاكرات وين و هنگام خروج از هتل كوبورگ در جمع خبرنگاران گفت: مذاكرات بسيار سازنده بود و دو طرف در چند ماه آينده سعي ميكنند به يك تفاهم براي چارچوب همكاري برسند و سپس جزئياتي را به آن اضافه كنند. او ادامه داد: از نظر ما پيشرفت در مذاكرات حاصل شده است. ديروز همچنين بعد از اعلام خبر تمديد مذاكرات، ظريف براي نهمين بار با جان كري ملاقات كرد و حوالي ساعت 20، جان كري در بين خبرنگاران در يك كنفرانس مطبوعاتي شركت كرد. جان كري از محمدجواد ظريف به خاطر تلاشهايش تشكر كرد. وزير خارجه امريكا تأكيد كرد كه چيزي درباره جزئيات توافق نخواهد گفت ولي تأكيد كرد كه طرفين در وين پيشرفت هايي اساسي و واقعي داشتهاند. او در عين حال در توجيه عدم دستيابي به توافق گفت: «اين مذاكرات مشكل بوده و مشكل باقي خواهند ماند و اگر آسان بود، سالها و ماهها قبل به توافق نهايي رسيده بوديم. » به گفته كري، طرفين توافق را براي هفت ماه تمديد كردهاند ولي از ماه دسامبر، مذاكرات بار ديگر براي دستيابي به توافق شروع خواهد شد. به گفته كري، اين مذاكرات تا حدود چهار ماه براي دستيابي به سرخطهاي يك توافق سياسي ادامه خواهد داشت: « طي اين چهار ماه، اگر ما درباره سرفصلهاي اصلي به توافق برسيم، تصميم ميگيريم كه مذاكرات را چطور ادامه بدهيم. » كري تأكيد كرد: « ما فكر ميكنيم كه يك توافق فراگير ممكن است.» كري در عين حال تأكيد كرد كه اختلافات قابلتوجهي وجود دارد. وزير خارجه امريكا همچنين به تشريح دستاوردهاي غرب در مذاكرات پرداخت و ادعا كرد: « يك سال پيش برنامه هستهاي ايران به سرعت پيش ميرفت ولي امروز ايران برنامه خود را متوقف كرده و در قسمتهايي به عقب رانده است. » كري گفت كه ايران يك سال قبل 20 كيلوگرم اورانيوم داشت ولي الان صفر است: «يك سال پيش ايران در حال پيشرفت مداوم بود كه ميتوانست پلوتونيم مورد نياز براي ساخت سلاح هستهاي به دست بياورد» ولي به گفته او، الان اراك متوقف شده و در حالي كه يكسال پيش دسترسي به تأسيسات هستهاي ايران كم بود ولي اكنون دسترسي گستردهاي وجود دارد. او مدعي شد كه دستاورد ايران در اين بين، كمتر شدن مقداري از تحريمها بوده است، تحريمهايي كه او مدعي شد « آنها (ايران) را به ميز مذاكره آورد. »كري ادعا كرد كه امروز ما به يك توافق، نزديك و نزديكتر هستيم، توافقي كه به گفته او، اسرائيل و متحدان امريكا در كشورهاي عربي را در وضعي امنتر قرار ميدهد. او گفت كه فقط به دنبال مذاكره نيست: «ما نمينشينيم بر سر ميز و بلند شويم. » وي تأكيد كرد: «الان زمان دور شدن از ميز مذاكره نيست». كري توافق را مستلزم تصميمهاي سياسي بسيار دانست ولي يك بار ديگر تأكيد كرد كه جزئيات مذاكره را بازگو نخواهد كرد. وزير خارجه امريكا يك بار ديگر ادعا كرد كه در گفتوگوها، «پيشرفت در بعضي از چالشهاي بغرنج به دست آمد» كه به گفته او تا پيش از اين پيشرفت درباره آنها ناممكن تلقي ميشد. او در عين حال مدعي شد كه جهان به ماهيت برنامه هستهاي ايران اعتماد ندارد و اعتماد را مستلزم بازرسيهاي گستردهتر دانست: «ايران براي پايان تحريمها بايد گامهاي ملموس بردارد. » كري گفت كه توافق موقت نشان داد كه ايران به توافق ژنو پايبند بوده و تأكيد كرد: «اقدامات ايران در يك سال گذشته باعث اعتماد متقابل شده است. »
او مدعي شد كه امريكا خواهان پايان تحريمها است ولي تأكيد كرد كه نميتواند درباره جزئيات اينكه امريكا چگونه حاضر است تحريمها را بردارد، صحبت كند: «من درباره جزئيات نميتوانم صحبت كنم و نميتوانم بگويم كه اختلافات زيادي داريم يا نه؟. . . قرار نيست درباره جزئيات صحبت كنيم.» او درباره توانايي دولت امريكا براي متقاعد كردن كنگره با ترديد صحبت كرد و از كنگره امريكا خواست كه يك فرصت تنفسي براي ادامه مذاكرات بدهد. او لغو تحريمها را به لغو توافق جامع منوط دانست.