هنوز زمستان نرسيده مهمان ناخوانده و بد قدم اين فصل، يعني پديده اينورژن يا همان وارونگي دما، پيش پيش از راه رسيده و بر آن است كه مثال سالهاي گذشته، دامن سياه و آلوده خود را بر سر پايتختنشينان هوار و زندگي و آسودگي را بر مردم حرام كند! اين در حالي است كه مردم پايتخت و اهالي ابرشهرها بر اين باور بودند كه امسال به واسطه ورود بنزين وارداتي، دستكم امسال نفس راحت و بيدم و دودي خواهند كشيد. اما آن گونه كه از ظواهر امر پيداست، حكايت هيولاي دود و دم پايتخت به اين سادگيها دستبردار شهرها و شهر نشينان اين كشور نخواهد بود، به حكم تمثيل «اين رشته سر دراز دارد!»
در اين آشفته بازاري كه مردم آسمان آبي را گم كردهاند و «هوا» براي «نفس» ندارند، قرار و قاعده اين است بزرگان و سياستمداران كه امروزه در كسوت مدير و مسئول شناخته ميشوند، قدم به ميدان بگذارند و «درد» را « درمان » كنند. اما دريغ و درد كه قاطبه مسئولان و مديران با عملكردهاي سليقهاي تنها به منفعت خود و دستگاه تحت مديريت خود ميانديشند و حكايت آلودگي هوا را تشديد و به اين واسطه، آگاه يا ناآگاه حيات جامعه را به شدت به مخاطره انداختهاند.
چه كسي بايد پاسخگو باشد؟رئيس كميسيون سلامت، محيط زيست و خدمات شهري شوراي شهر تهران، در برنامه تلويزيوني نبض، در خصوص معضل آلودگي هوا گفت: اگر به اقداماتي كه براي بهبود وضعيت كيفيت هوا صورت گرفته، اشارهاي نشود از انصاف به دور است؛ چراكه تعداد روزهاي پاك شهر تهران در سال جاري در مقايسه با سال گذشته بهبود يافته به طوري كه از سه روز به هشت روز افزايش داشته است.
وي ميافزايد: من نميخواهم بگويم كه همه اين سرطانها ناشي از آلودگي هوا بود اما بر اساس گزارش و مستندات علمي آلودگي هوا سرطانزا است و در رتبه يك عوامل سرطانزا در دنيا قرار دارد. بنزن و گوگرد سرطانزا است. سؤال اينجاست چرا گوگرد موجود در سوخت ما به جاي ppm 50 بر حسب گفته مسئولان امر 8 هزار ppm است. چه كسي بايد به مردم پاسخ دهد؟
وي ادامه داد: آيا توليدات خودرو ما استاندارد است وقتي كه يك وانت در هر 100 كيلومتر 20 تا 30 ليتر بنزين مصرف ميكند؟ بارها خودروسازان قول دادهاند كه توليدات خود را استاندارد كنند اما هر بار با تخلف به قول خود عمل نكردهاند. چه كسي پاسخگوست. مجلس بايد قويتر در اين زمينه برخورد كند. اگر خودروساز داخلي توان رقابت ندارد، اجازه ندهند مردم بيش از اين آسيب ببينند.
وي با اشاره به مطالعه شركت كنترل كيفيت هواي تهران با همكاري دانشگاه شريف و دو مجموعه بينالمللي درباره كيفيت هوا از زمستان سال 90 تا پايان زمستان 92 گفت: بر اساس نمونهبرداريهاي موجود در مجموع كيفيت سوخت از منظر بنزن و عدد اكتان و گوگرد بهبود يافته است. سوخت پاك موجود يورو 4 نيست، اما نسبت به سوخت پتروشيميها بهتر است. گوگرد اين سوخت پاك بين 21 تا 270 ppm است متوسط آن ppm 100 و ميانگين آن ppm 77/5 است در حقيقت در ميانگين هشت برابر استاندارد است.
رئيس كميسيون سلامت شوراي شهر تهران با اشاره به اينكه از اواخر سال 88 و اوايل سال 89 ميزان ذرات معلق كمتر از 5/2 ميكرون رشد شديدي يافت، افزود: متأسفانه در اين زمان قانون الزام معاينه فني خودروها از دو سال به پنج سال توسط نمايندگان مجلس افزايش يافت. سؤال اينجاست كه چرا نمايندگان اين تصميم را گرفتند، اگر استاندارد موجود استاندارد نبود بهتر نبود سازمان استاندارد ملاكهاي استاندارد را ارتقا ميداد و اگر مراكز معاينه فني به تعداد كافي وجود نداشت، بهتر نبود تعداد آنها را در مدت زمان كمتر از يكسال افزايش ميدادند و اگر برگه معاينه فني خريد و فروش ميشد بهتر نبود برخورد قانوني صورت ميگرفت، در مجموع اين اقدام مجلس خطاي فاحشي بود.
وي از ورود سوخت پتروشيميها به شبكه سوخترساني به عنوان علت ديگر ياد كرد و ادامه داد: جلساتي با كميسيون بهداشت و فراكسيون محيطزيست مجلس براي كاهش زمان معاينه فني خودروها داشتم و خواهش كردم كه اين اقدام اصلاح شود. متأسفانه با اين اقدام ساير كلانشهرها نيز دچار آلودگي هوا شدند، شهر شيراز و سنندج چه صنعتي دارند كه آلوده شوند، اين اقدامات بود كه موجب شد پروازهاي شهر سنندج در يك روز به دليل آلودگي هوا لغو شود.
حافظي در ادامه اين برنامه تلويزيوني با اشاره به اينكه بر اساس گزارش شركت كنترل كيفيت هواي تهران، سوخت گازوئيل تحويلي به شركت اتوبوسراني ppm 3640 است، تأكيد كرد: در شوراي شهر تهران مصوبهاي براي مجهز كردن اتوبوسهاي شركت واحد شهر تهران به فيلتر دوده تصويب شد نكته اينجاست كه اين فيلترها تا گوگرد ppm 250 پاسخگو است و بيش از اين كارآيي ندارد.
اين در حالي است كه معضل آلودگي هوا با افتراق و تكرويهاي مسئولان و متوليان دستگاههاي زيست محيطي، نمايندگان مجلس، مسئولان وزارت بهداشت، خودروسازان، نيروگاهها و صنايع دودزا و مشاغل آلاينده هوا و برخي از نهادهايي كه به طور غير مستقيم به اين معضل مهلك مرتبط ميشوند، به كلاف سر درگمي تبديل شده است كه در وهله نخست يافتن سرنخ اول خود كاري است كارستان!
در اين رهگذر هر دستگاهي با ارائه آمار و گزارشي از عملكرد خود - كه براي ساير دستگاهها مطرود و غير قابل قبول است - سعي دارد قصور و گناه اهمالكاري و كوتاهيهاي خود را به گردن سايرين بيندازد. اين تعصب كور تا جايي پيشرفته كه دستگاههاي موظف در امر رفع آلودگي هوا (كه حدود 26دستگاه ياد شده است) براي مبرا جلوه دادن خود از هيچ كاري فروگذار نخواهد شد. در حالي كه اگر صادقانه گناه خود را پذيرا باشند، با گردن نهادن بر كار گروهي و تلاش تيمي ميتوان نتايج درخشاني را كسب كرد.
هواي پاك از بنزين وارداتي نيست !در اين راستا، روز گذشته حجتالاسلام سيدمهدي موسوينژاد، نماينده مردم دشتستان در مجلس شوراي اسلامي در گفتوگو با فارس عنوان كرده است: اخبار و مستندات در مورد ادعاي وارد كردن بنزين يورو 4 خلاف آن را نشان ميدهد؛ چگونه مدعي هستند با ورود اين بنزين هواي تهران پاك شده است؟ ما پیشتر هم از سازمان محیط زیست پاسخگویی در این زمینه را خواسته بودیم و بحث تحقیق و تفحص درباره بنزین وارداتی در کمیسیون انرژی باز است. وی با تأکید بر اینکه بحث آلودگی هوا در کلانشهرها ارتباطی به موضوع بنزین ندارد، اظهار داشت: بنزين يورو 4 از مردادماه به كشور وارد شده است و امكان ندارد در عرض سه ماه هواي تهران را از آلودگي خارج كرده باشد. مضافاً اينكه امكان توزيع آن در همه شهرها نيز وجود ندارد.
علی اشرفیپور، مدیرکل سابق محیط زیست استان تهران هم درخصوص معضل آلودگي هوا به فارس گفته است: با اقدامات خوبی که طی سالهای گذشته صورت گرفته بود به لحاظ مهمترین آلایندههای گازی مانند نیترات، سولفات و حتی ازن شهرهای ما مخصوصا از سال 86 به بعد شرایط مطلوبی داشته و دارند. اما آنچه آسمان شهرهای پرجمعیت را به لحاظ آلایندگی بیشتر تحت تأثیر قرار میدهد ذرات معلق ریز و مخصوصا ذرات زیر 5/2 میکرون است و از سال 89 به بعد دولت وقت به دلیل اهتمامی که به سلامت شهروندان داشت، ذرات معلق زیر 5/2 میکرون را جزو پارامترهای اندازهگیری آلودگی هوای تهران و شهرها لحاظ کرد. اين در حالي است كه انگشت اتهام خيلي از دستگاهها به سياست هاي ضد محيط زيستي دولت گذشته است.
