انوار ابا عبدالله الحسين، نور ميدهد، تاريكيها را در مينوردد و در قلوب همه انسانهاي آزاده جاي دارد. به فرموده پيامبر اكرم (ص): انّ لقتل الحُسين حراره في قلوب المومنين لاتبرد ابدا: «شهادت امام حسين(ع) در دل هاي افراد باايمان آتش و حرارتي ايجاد ميكند كه هرگز خاموش نخواهد شد.» براي شناخت قيام كربلا لازم است ريشهها و عوامل نهضت او را بررسي كرد، چراكه بدون شناخت ريشهها، شناخت ما يك شناخت سطحي و ناقص خواهد بود. در گفت و شنود با سيد محمد كاظم سجادي، مدير دفتر مطالعات و پژوهشهاي فرهنگي رويش و كارشناس مسائل فرهنگي و ديني نگاهي اجمالي به ريشههاي قيام حضرت اباعبدالله الحسين(ع) داشتهايم.
حضرت رسول (ص) مردم را به حق دعوت كردهنگامي كه محمد امين (ص) اعلام نبوت كرد بسياري از جاهطلبان و زراندوزان كه موقعيت خويش را در خطر ميديدند به مخالفت با او پرداختند. پيامبر اكرم (ص) با سعه صدر بينظير و با استعانت از حضرت حق در مقابل بتپرستان و جاهلان ايستادگي كرده و مردم را به سوي دعوت حق فرا خواندند و حضرت در اين مسير تمام هجمهها را به جان خريدند.
... اما نهايت خوشباوري و ساده لوحي است اگر بگوييم همه نو مسلمانان با گفتن كلمه شهادتين توانستند همه عادات جاهلي را از خود دور كنند. البته عده زيادي از اصحاب پيامبر در اندك زماني چنان تربيت شدند كه آيينه تمام نماي خصلتهاي اسلامي شدند.
مأموريت پيامبر (ص) در غدير خم كامل شدمأموريت پيامبر اسلام به فرمان پروردگار در غديرخم با معرفي علي (ع) به جانشيني پس از خود كامل شد تا اسلام پس از رسول خدا (ص) بدون رهبر و هدايتگر نباشد اما اين انتخاب با خواست عدهاي كه از اسلام براي خويش كيسهاي دوخته بودند سازگار نبود. در كمتر از چهار ماه پيامبر (ص) دعوت حق را لبيك گفت و به ديار باقي شتافت در اين هنگام همان جاهلمسلكان در سقيفه بنيساعده گرد آمدند و بياعتنا به واقعه غدير و سفارشات پيامبر (ص) خليفهاي از ميان خويش برگزيدند. سرانجام زمامداري از قريش به مداخله تيره اموي و زمامداري اموي به سلطنت موروثي و سلطنت موروثي به استبداد مطلق كشيده شد و همان عادات و سنتهاي جاهليت را كه در زمان قدرت اسلام پنهان نگاه داشته بودند بروز دادند.
تخم فتنهاي كه در عاشورا به بار نشست... تخم فتنه و نفاق كاشته شده و رشد كرد تا اينكه سرانجام در عاشورا به بار نشست. زاهدان رياكار در چهره خوارج، عمربن سعد و ابنزياد نمايان شدند. بانيان سقيفه با حربه جواني و رأي اجماع، علي (ع) را كنار گذاشتند و هم اينان با حربه خروج از دين، حسين (ع) را به شهادت رساندند.
آنان براي توجيه خلافت خويش مخالفان را به اجبار وادار به بيعت با خليفه منتخب سقيفه كردند و براي تحقق اين انديشه از هيچ عملي رو گردان نبودند، تا اينكه هيچ كس جرئت مخالفت با حكومت را نيابد، بنابراين از سياست مشت آهنين! سياستي كه هيچ حريمي نميشناسد بهره جستند.
امام علي (ع) پرورش يافته مكتب پيامبر(ص) و جانشين بحق او راهي جز عمل كردن به سنت رسول خدا (ص) و اجراي حق و عدالت نداشتند. پس بايد خود را آماج فشارها، تهديدها و توطئههاي دنيا باختگان، خود فروختگان و كج انديشان قرار ميداد. از اين زمان توطئهها آغاز شد. آنان كه عثمان را به قتل رساندند، پرچم خون خواهي علَم كردند و علي (ع) را متهم به قتل خليفه كردند.
تعدادي از اصحاب خاص پيامبر (ص) كه عدالت علي (ع) موقعيتهاي اجتماعي آنان را به خطر انداخته بود، با بر افروختن جنگ، همسر رسول خدا(ص) را پرچمدار جنگ بر ضد خليفه منتخب مردم كردند و سرانجام جنگ جمل در گرفت. بسياري تا پيش از جنگ جمل اگر از خانهاي فرزندي در ميدان جهاد كشته ميشد كسان او گردن را فرازتر ميگرفتند و به خود ميباليدند، اما پس از آن نه تنها آن را فخر نميدانستند، بلكه علي(ع) را آتشافروز ميدانستند.
از تخريب علي (ع) تا شهادت در محراب پس از جنگ جمل، جنگ صفين را به راه انداختند بار ديگر مسلمانان را در مقابل هم قرار دادند و سپس پايههاي نفاق و تفرقه را ميان آنان گستراندند و خوارج، تفرقه در دين و عقايد را پايهگذاري كردند و بدعت بنا نهاده شد اما به اين نيز بسنده نكردند. بنابراين كوشيدند تا شخصيت نوراني و برجسته علي (ع) را تخريب كنند، آن چنان كه وقتي در محراب مسجد به شهادت رسيد، با تعجب گفتند: علي مگر نماز ميخوانده است؟ و اين سب و لعن تا يكصد سال ادامه يافت.
وظيفه مسلمان آزادانديش چه بود؟
در چنين شرايطي حكومت غاصبان با نيرنگ و فريب پيش ميرفت. اسلامدوستي، عدالت، ظلمستيزي، پاكي و صداقت حاكمان وقت، جاي خود را به تجملپرستي، بيعدالتي، زور، شكنجه، جنايت، گناه و فحشا، ربا خواري، زراندوزي و... داد.
زماني كه يزيد هوسباز، عياش و كوتهبين در كنار مشاوراني مسيحي، بيدين و فرماندهاني فاسد و ناپاك خود را جانشين پيامبر (ص) و خليفه مسلمانان ميخواند، تكليف و وظيفه مسلمان آزادانديش و حقجو در برابر انحراف آشكار در دين چه ميتوانست باشد؟ حسين (ع) در برابر چنين موقعيت تاريخي قرار گرفته بود. آيا كسي جز حسين (ع) سزاوارتر بر دفاع از دين جدش است تا مردم را از كج رويها و انحرافات خلفاي غاصب آگاه سازد و اسلام ناب محمدي (ص) را به مردم بشناساند؟ حسين (ع) راهي جز مبارزه با انحرافات نداشت كه عاشورا پاي ميگيرد و ريشه ميدواند.
كساني حسين (ع) را كشتند كه ادعاي مسلماني داشتند!آنچه واقعه عاشورا را از ساير رويدادها متمايز ميسازد ريشه بنيادي آن است. اگر پيامبر(ص) در روز مبعث ريشه بتپرستي و فساد را بركندند و حق را جايگزين آن كردند و دين پاكي، صداقت و دوستي را حاكم كردند و مردم را از گمراهي و ضلالت نجات دادند و عدالت را اساس حكومت قرار دادند، امام حسين (ع) نيز در عاشورا اسلام دروغين و انحرافي خلفاي غاصب را آشكار ساختند و با خون خود دين پيامبر اكرم(ص) را آبياري كردند و آن را از مرگ حتمي نجات دادند. در حقيقت همانگونه كه جامعه دوران پيامبر (ص) نياز به يك انقلاب اعتقادي و فكري داشت و خداوند حضرت محمد (ص) را براي اين حركت عظيم الهي مبعوث كرد زمان امام حسين (ع) نيز جامعه نياز به يك دگرگوني بنيادي داشت تا از چهره پاك و نوراني اسلام انحرافات ساختگي خلفاي وقت زدوده شود اما جاي بسي تأسف است كساني حسين (ع) را كشتند كه به ظاهر مسلمان بودند و در هر نماز به پيغمبري جدش محمد (ص) شهادت ميدادند و جمعي از آنان نيز چند روز پيش از عاشورا به امامت آن حضرت نماز خواندند و او را لايق امامت ميدانستند.
حسين (ع) چه كرده بود؟به راستي حسين (ع) چه كرده بود كه بعد از كشتن او و ياران با وفايش سرهايشان را بر نيزه كردند. با اسبهايشان چهار نعل روي اجساد آنان تاختند و خانوادههايشان را به اسارت گرفتند و در كوچه و بازار گرداندند؟
با كمال تأسف بايد اعتراف كنيم با اينكه قرنها نام حسين (ع) و كربلا ذهن و زبان هر عارف و عامي را به خود مشغول كرده و حتي بيگانگان را به خود مجذوب ساخته است، اهداف عالي نهضت الهي آن حضرت بر بسياري از مسلمانان به ويژه نسل جوان پوشيده و پنهان مانده است و سوگمندانه از سر درد و دريغ بايد گفت افسوس كه ما شيعيان در طي قرنها بيشتر بر مصائب حضرت ابي عبدالله (ع) گريستيم و كمتر به انگيزهها و آرمانهاي مقدس، آموزنده و سازنده آن امام همام، در قيام الهي عاشورا آنگونه كه شايسته و بايسته است، انديشه كردهايم. اي كاش اشكهايمان آغشته به معرفت باشد...
