روز جهاني و هفته كاهش اثرات بلاياي طبيعي از اواخر هفته جاري در كشور ايران كه در آن بيش از 30 نوع حادثه گوناگون رخ ميدهد و خسارتهاي فراوان جاني و مالي را بر جاي ميگذارند، آغاز ميشود. روزجهاني و هفته كاهش بلاياي طبيعي در كشور ما با توجه به حوادث و خسارتهاي فراوان بر جا مانده به گونهاي است كه اگر به جاي روز و هفته، سال بلاياي طبيعي نامگذاري كنند باز هم حق مطلب ادا نخواهد شد؛ چراكه هزينههاي بالاي خسارتهاي طبيعي و حوادث غيرمترقبه به دليل نبود زيرساختها و بيتوجهي به مؤلفههاي پيشگيري سبب شده است تا كشور ما در بالاي جدول كشورهاي بحرانزده در اين حوزه قرار گيرد.
سالهاست در كشور ما، دستگاههاي متولي در تلاش هستند تا ميزان خسارتهاي جاني و مالي را كاهش دهند ولي با كوچكترين حادثهاي كشور به دليل نبود چشمانداز و مديريت صحيح بحران، بحرانزده شده و چيزي جز خسارت جاني و مالي بر زمين باقي نميماند كه اگر اين حوادث به درستي مديريت و برنامهريزي شود خود ميتواند به عاملي براي بازدارندگي تبديل شود.
از سوي ديگر نگاه نمادين به روز و هفته كاهش بلاي طبيعي سبب شده است تا با نزديكتر شدن به اين هفته بسياري از دستگاهها از خواب غفلت بيدار شده و فقط با انتشار اخبار دهان پر كن خودي نشان دهند!
گويا به دليل تكرار حوادث و خسارتهاي جاني و مالي ديگر اين قضيه هم نخنما شده است كه بدان توجه ويژهاي صورت نميگيرد.
بارها از سوي رسانهها اعلام شده است كه مديريت بحران كشور خود دچار بحرانزدگي شده است و ديگر قادر نيست بتواند برنامه جامعي براي مقابله و كاهش خسارتهاي حوادث ارائه دهد.
گويا پاسخگو نبودن مديران به مردم سبب شده است تا مديران و دستاندركاران حوزه دخيل در بحران فقط به خبررساني اكتفا كنند و همه چيز را به آينده بسپارند.
در اين زمينه بايد تأمل كرد كه انجام مانور و عمليات به شكل كنوني در حوزه مديريت بحران چه نتايجي به همراه داشته است. آيا اقدامات صورت گرفته نتيجهبخش بوده است، آيا روند كشور چه از لحاظ علمي و چه تخصصي و تربيت نيروهاي انساني در مسير صحيح قرار گرفته است و آيا زمان به عنوان كليديترين فاكتور مديريت بحران به صورت كاربردي زمانسنجي شده است؟
سؤالهاي بسياري در حوزه مديريت بحران همچنان بيپاسخ مانده است و كسي يا دستگاهي هم وجود ندارد كه به آنها پاسخ دهد؟
در برخي شهرهاي بزرگ و كوچك، آموزش مقابله با حوادث طبيعي و غيرمترقبه به اشكال مختلف در حال ارائه است و گروههاي واكنش سريع محلات نيز در شهر تهران به شكل منظم شكل گرفته است اما انسجام اين بخشها و لايهها هنوز براي شكل گرفتن كامل و عملياتي شدن زمان بسيار لازم دارد؛ چراكه مديريت بحران در كشور ما نيازمند بازتعريف مجدد است تا در اين بخش فعاليتها جدي صورت گيرد.
از سوي ديگر جبران عقبافتادگيها در حوزه مديريت بحران در تمامي بخشها اولين گام و سرآغاز حركتي خواهد بود كه نتايج آن را بايد در آينده نزديك مشاهده كرد؛ چراكه در كشور ما حادثه خبر ميكند ولي بسياري از مسئولان از مسئوليت و وظايف خود بيخبر هستند كه چه كنند.
از سوي ديگر اين انتظار ميرود كه مسئولان حداقل به وعدههاي خود در حوزههاي مديريت بحران عمل كنند تا مشكلات و معضلات حوزه مديريت بحران روي هم انباشته نشود و بايد به اين موضوع اهتمام ويژهاي داشت كه در حوزه مديريت بحران علاوه بر آنكه براي هر مسئولي وظيفهاي تعريف شده است، هر فردي هم سهمي را بايد به عنوان يك انسان بر عهده بگيرد و مسئوليتپذيري خويش را ارتقا دهد؛ چراكه حادثه فقط براي ديگران پيش نميآيد و هر لحظه در كشور ما بايد منتظر حادثهاي بود و بايد دانست كه مديريت بحران در كشور، همچون چتري است كه بايد همه افراد را زير پوشش قرار دهد و تا زماني كه احساس نياز در تكتك افراد بيدار نشود نبايد انتظار داشت كه گامهاي محكمي در اين زمينه برداشته شود.
احساس آرامش و امنيت در حوزه مديريت بحران قله دستيافتني است كه نيازمند تلاش مضاعف است تا عقب افتادگيها جبران شود و با پرهيز از خط و نقطهاي عمل كردن و دوري از نگاه آزمون و خطا بايد گامها بلند برداشته شود تا بتوانيم از نقطه صفر مديريت بحرانها عبور كنيم و همچنان درجا نزنيم.
