26 سال پيش در چنين روزي، مسافران پرواز ايرباس 655 ايران اير، فكرش را هم نميكردند كه چند لحظه پس از آغاز پرواز، زماني كه هواپيما برفراز تنگه هرمز قرار ميگيرد، هدف شليك موشك ناو هواپيمابر وينسنس قرار خواهند گرفت؛ اصابتي كه در كمتر از يك ثانيه، 290 سرنشين اين پرواز را به شهادت رساند تا پيكرهايشان تا ابد مهمان اعماق خليج تا ابد فارس باشند.
اين روزها اما با گذشت 26 سال از شهادت 290 سرنشين ايرباس، هنوز هم اولين ماه تابستان، انگار با خود بوي پيكرهاي سوخته شهدايي را ميآورد كه با شليك يك موشك براي هميشه به خاطرهها سپرده شدند و در آستانه 12 تيرماه، خانوادههايشان به عزاداري ازدسترفتههايشان به خليجفارس ميآيند. با آنكه امريكاييها شهادت 290 سرنشين پرواز ايرباس را ناشي از اشتباه ميدانند اما هيچ كس از خاطرش نرفته است كه فرمانده اين ناو هواپيمابر ويل راجرز به خاطر فرمان شليك به هواپيماي ايراني، مدال شجاعت گرفت؛ فاجعهاي كه در چند سال اخير، هنرمندان در آستانه سالگردش، به محل سقوط هواپيما در آبهاي نيلگون خليجفارس ميروند تا با گلباران محل حادثه ياد و خاطره شهدا را سبز نگه دارند. در سالهاي گذشته از اين فاجعه، چند فيلم مستند و انيميشن در خصوص تراژدي ايرباس توليد شده است كه در اين ميان ميتوان به فيلمهاي انيميشن «جنايت وينسنس در آسمان» و «درياي سرخ» و مستندهاي «موج زنده» ساخته حبيب احمدزاده، «آتش در دريا» ساخته ماكان آشوري و احسان راطبي و «فانوس خون» اشاره كرد. سينماگران اما در تمام طول 26 سال گذشته از فاجعه، هنوز دست به دوربين نبردهاند با اينكه حاتميكيا در حاشيه فيلم «موج مرده» ماجراي سردار مرتضي راشد از فرماندهان نيروي دريايي را روايت ميكند كه قصد انتقام از ناو امريكايي وينسنس ميكند اما اين موضوع تا به حال محور هيچ كدام از ساختههاي بلند سينمايي كشور ما قرار نگرفته است. اين در حالي است كه در سالهاي گذشته از واقعه 11 سپتامبر ما با هجمهاي از فيلمهايي امريكايي روبهرو شدهايم كه هر كدام مستقيم يا غيرمستقيم روايتگر حادثه 11 سپتامبر و انفجار برجهاي دوقلوي تجارت جهاني هستند.
در اين ميان اما 16 ارديبهشت ماه سال 92 بود كه خبر ساخت فيلم سينمايي ايرباس به كارگرداني نادر طالبزاده و با بازي شان استون بر خروجي خبرگزاريها قرار گرفت.
مؤسسه رسانههاي تصويري و شركت كانادايي- امريكايي«Reel knights Production – INC» مشتركاً ساخت ايرباس را بر عهده گرفته بودند و پكستون وينترز و نادر طالبزاده كارگردان و بهرام حيدري و نادر طالبزاده تهيهكننده اين فيلم بودند. در نهايت پس از اما و اگرهاي 14 ماهه بر سر ساخت اين فيلم، 10 تيرماه، بهرام حيدري تهيهكننده اين فيلم با اعلام خبر از توقف ساخت ايرباس اظهار داشته است كه «نگارش فيلمنامه اين فيلم به كارگرداني نادر طالبزاده به پايان رسيده و براي صدور پروانه ساخت به سازمان سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد درخواست خود را ارائه دادهايم اما تا به امروز پاسخي نگرفتهايم.»
حيدري همچنين با بيان اينكه دولت اقدامي جدي در خصوص ارائه مجوز به ساخت اين پروژه انجام نداده، تأكيد كرده است: «عدهاي در رأس فعاليتهاي سينمايي وجود دارند كه نميخواهند پروژه ملي و فراملي «ايرباس» به توليد برسد و به نوعي با نادر طالبزاده مشكل دارند.» تهيهكننده «ايرباس» با اشاره به اينكه براي توليد و ساخت پروژههاي سنگين حدود 8ميليوندلار سرمايه آوردهام، اضافه كرد: «سعي داشتيم تا بدون هيچگونه مشكلات مالي كار به توليد برسد اما اجازه چنين كاري را نيز ندادند.» توقف ساخت ايرباس طالبزاده در حالي است كه فيلم سينمايي «يو اس اس وينسنس...» با فيلمنامهاي از قاسم قليپور و سعيد اسدي قرار است با محوريت فاجعه ايرباس 655 ساخته شود و در 12 تيرماه سال 94 به پرده نقرهاي سينماها برسد. به گفته فيلمنامهنويس پروژه، «يو اس اس وينسنس... »، عوامل توانستهاند پروانه ساخت فيلم را از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي دريافت كنند و اين روزها فيلم در آستانه آغاز فيلمبرداري قرار دارد، البته ماجراي جذب سرمايهگذار از مسائل اين روزهاي قليپور و همكارانش است و اين طور كه از گفتههاي عوامل برميآيد، بنياد سينمايي فارابي يكي از حاميان پروژه است و حرف و حديثهايي از حضور بازيگران چندمليتي هم به گوش ميرسد. توقف پروژه ايرباس و آغاز نشدن تصويربرداري «يو اس اس وينسنس...» در حالي است كه با گذشت 26 سال هنوز هم ساخت فيلم درباره فاجعهاي كه به شهادت 290 ايراني بيگناه منجر شده است، با اما و اگرهاي فراوان در آستانه توقف قرار ميگيرد.
