تأكيد رئيس سازمان مديريت بحران بر اين موضوع كه آسيبپذيري ساختمانهاي جديد و نوساز در برابر زلزله توجيهپذير نيست بر اين واقعيت صحه ميگذارد كه برخي از ساخت و سازها و انبوهسازيهاي جديد به صورت غير اصولي و بدون رعايت ضوابط و قوانين فني و مهندسي لازم احداث ميشوند. در اين زمينه بايد در نظر داشت ساخت و سازهاي غيراصولي در حالي انجام ميشوند كه بيش از 90 درصد كشور روي خط كمربند زلزله قرار دارد و سازههاي جديد از نظر مقاومت در برابر زلزله ناپايدارتر از بافتهاي فرسوده هستند!
تأكيد اسماعيل نجار، معاون وزير كشور بر اينكه ضعف نظارت بر ساخت و ساز در كشور باعث شده است تا برخي سازههاي جديد در زمان وقوع حوادثي نظير زلزله به مراتب آسيب شديدتري از سازههاي خشتي و آجري قديمي بر جاي بگذارند، جاي تأمل دارد. واقعيت موضوع آن است كه برخي ساختمانها و سازههاي قديمي و تاريخي كه بيش از 70 تا 80 سال از ساخت آنها ميگذرد و با دانش و مصالح اوليه زمان خود بنا شدهاند در برابر زلزله و حوادث غيرمترقبه همچنان پا بر جا هستند و خم به ابرو نياوردهاند. بايد در نظر داشت كه يكي از عوامل پيشگيري از خسارت جاني و مالي، مقاوم سازي و استاندارد سازي است كه در برخي ساخت و سازها و حتي نوسازي بافتهاي فرسوده فقط تأكيدات آن را روي نقشه و مجوزها ميتوان مشاهده كرد. سازندگان اينگونه ساختمانها فقط به دنبال كسب درآمد به هر قيمتي هستند و با سوءاستفاده از ضعفهاي نظارتي، به كارگيري مصالح غيراستاندارد و نامرغوب و به كار گيري افراد غيرحرفهاي و غيركارشناس هرگونه كه ميخواهند ساختمانها را ميسازند و فقط به بزك نماي داخلي و بيروني توجه ميكنند و در اين ميان دستگاههاي متولي با صدور مجوز و سند از يك سو و خريداران هم با خريد اينگونه ساختمانها بر تداوم ساخت و سازهاي غيراصولي ميافزايند و سازندگان غيراصولي ساختمانها را تشويق ميكنند.
ساخت و سازهاي غيراصولي و خارج از ضوابط و مقررات ايمني علاوه بر آنكه سرمايههاي انساني و كاري را هدر ميدهند، باعث كمشدن عمر سازهها هم ميشوند به گونهاي كه بنابر اعلام كارشناسان صاحبنظر، عمر متوسط ساختمانهاي تازه تأسيس حدود 50 سال است اما ساختمان غيراصولي به مراتب با عمر حدود 20 سال، حيات و سرمايه ساكنان خود را در معرض تهديد قرار ميدهند. به گفته بسياري از كارشناسان هزينه ساخت وسازهاي غيراصولي بيشتر از اصولي سازي است؛ چرا كه سازههاي غيراصولي در طول زمان، نيازمند تعمير و نگهداري با هزينه بسيار بالا هستند و از سوي ديگر ميزان تلفات انساني در اين ساخت و سازها نيز حين ساخت به مراتب براساس آمارها بيشتر است و بايد توجه داشت كه در ساخت و ساز غيراصولي از نظر كمي تعداد سازهها افزايش يافته ولي از نظر كيفي و مقاومسازي با كاهش چشمگيري مواجه است. در مجموع ميتوان گفت، ادامه اينگونه ساخت و سازها به افزايش بافتهاي فرسوده منجر خواهد شد و بايد تدابيري در نظر گرفت تا با صنعتي سازي ساختمانها و به كارگيري اصول و قوانين فني و مهندسي عمر سازهها را افزايش داد كه اين اقدام در كشور ما ميتواند يك سرمايهگذاري مالي به حساب آيد.
