ايدهآلترين رابطه گردشگري ميان كشورها، رابطه بده و بستاني است كه در قبال هر رفت و خروج گردشگري، آمدي در كار باشد ولي از رابطه يكطرفه گردشگري ايران و تركيه همواره سود در جيب تركها رفته است و دود در چشم ايران. اما اكنون زمان دوطرفه كردن مسير يكطرفه گردشگري ايران و تركيه فرا رسيده و معاون گردشگري كشور در ديدار با مسئولان تركي خواستار برقراري توازن گردشگري ميان دو كشور شده است.
به گزارش «جوان»، گردشگري ايران در يك سال گذشته به خودباوري عظيمي رسيده است؛ صنعتي كه تا همين چند سال پيش درگير برداشتهاي نادرست گردشگران غربي از ايران و نيز قوانين دست و پا گير داخلي بود. اما حالا مدتي است كه توانسته خود را جمع و جور كند و طعم شيرين درآمد ناخالص خود را به كام مسئولان كشور بچشاند. دور از حقيقت نيست كه در سالهاي نه چندان دور بيش از هر چيز نگاهي امنيتي بر آسمان گردشگري ايران حكمفرما بود اما حالا نگاه مسئولان كشور به اين صنعت درآمدزا آنقدر متحول شده است كه حتي وزير اطلاعات كشور در سخني خواستار «تكريم» گردشگران خارجي و برنامهريزي نهادها براي جذب توريست ميشود. اين روزها به نظر ميرسد كه اهميت گردشگري در كانون توجه تمام نهادهاي مسئول كشور قرار گرفته است؛ ايران در ماههاي اخير با رشد بيش از 100 درصدي ورود گردشگر خارجي مواجه شده و اين براي آغاز كار ميتواند يك خبر خوب و اميدواركننده باشد.
در اين روزها كه بسياري از نشريات و رسانههاي خارجي نيز بارقههاي اميد به رونق گردشگري ايران را با نوشتن مطالب متعدد و پيشبينيهاي رشد قابل ملاحظه در آمار ورودي گردشگر روشن و روشنتر ميكنند، به نظر ميرسد كه مسئولان نيز در پيگيري مطالبات خود در حوزه گردشگري بيش از پيش مصمم شدهاند. در تازهترين نمونه از اين دست مطالبات هم اكنون معاون گردشگري كشور از قائم مقام وزير فرهنگ و گردشگري تركيه خواسته است كه ميان ايران و تركيه در بحث گردشگري توازن ايجاد شود. بدون شك اين خواسته بيش از هر چيز متوجه طرف ترك است.
رابطه گردشگري ايران و تركيه بيش از هر چيز در انحصار داد و ستدي است كه سودش بيشتر از هر چيز نصيب تركها ميشود و تنها دودش در چشم ايران ميرود. در ايام نوروز 93 به تنهايي 50 هزار ايراني به يك شهر تركيه يعني استانبول سفر كردند. چندي بعد نيز وزارت فرهنگ و گردشگري تركيه اعلام كرد كه در سه ماهه نخست سال ميلادي، ايران پس از آلمان و روسيه در رتبه سوم بيشترين ورودي گردشگر به اين كشور قرار گرفته است!
در مقابل هجوم گردشگران ايراني به تركيه و استقبالي كه با رشد سرسامآوري كماكان ايران را در رتبههاي بالاي بيشترين ورودي گردشگر به اين كشور اوراسيايي قرار ميدهد اما ميزان ورودي گردشگر از تركيه به ايران به شدت ناچيز است. اين تراز منفي پديده جديدي نيست. مسئولان گردشگري كشورمان از مقام و جايگاههاي به مراتب پايينتر و غيرقابل مقايسه با تركيه با اين موضوع به مثابه يك حقيقت غيرقابل تغيير و بديهي برخورد ميكردند اما به نظر ميرسد كه اين روزها شرايط تا حدود زيادي تغيير كرده باشد.
ايران اين روزها خود را به عنوان يكي از رقباي قابل توجه منطقه آسيا در امر جذب گردشگر ميبيند و اين موضوع به مسئولان امر جرئت روزافزوني براي طرح مطالبات گردشگري ايران در روابط با ديگر كشورها ميدهد. مرتضي رحماني موحد در تازهترين ديدار خود با قائممقام وزير فرهنگ و گردشگري كشور تركيه در آنكارا ضمن آنكه به اشتراكات زباني، فرهنگي و مذهبي ميان دو ملت ايران و تركيه به عنوان ظرفيتهاي توسعه همكاريهاي فيمابين اشاره كرده، لغو رواديد ميان دو كشور را شاهدي بر حسن روابط و فرصتي مغتنم براي تسهيل تردد گردشگري برشمرده و در عين حال خواستار برقراري توازن در تبادلات گردشگري دو كشور شده است؛ داد و ستدي كه در حال حاضر به سود كشور تركيه برقرار است.
معاون گردشگري كشور اظهار اميدواري كرده كه با تلاش مشترك مديران گردشگري دو كشور و حمايت بخش خصوصي، توازن مورد نظر در آينده نزديك برقرار شود.
بر اساس اين گزارش، بخش مهمي از مذاكرات به عملآمده در سفر اخير نخستوزير تركيه به ايران نيز از قضا به موضوع ارتقاي همكاريهاي گردشگري به ويژه برنامهريزي براي اجراي تورهاي تلفيقي و مشترك به منظور جذب گردشگر از كشورهاي ثالث اختصاص داشته است.
اوزاصلان، قائم مقام وزير فرهنگ و گردشگري تركيه نيز به خروج سالانه حدود 8 ميليون گردشگر از تركيه به كشورهاي ديگر اشاره كرده است، شايد به اين معنا كه درصدي از اين تعداد گردشگر تركي ميتوانند در چرخه توازن داد و ستد گردشگري ميان دو كشور به ايران سفر كنند. او اين را هم گفته كه وزارتخانه متبوعش براي هر نوع همكاري در قالب امضاي اسناد دوجانبه در راستاي اينكه ايران بتواند سهم بيشتري از اين تعداد گردشگران را به خود اختصاص دهد، آماده است.
به نظر ميرسد كه در شرايط فعلي ايجاد موازنه ميان ورودي و خروجي گردشگر در ايران ميتواند يكي از مهمترين راهبردها براي حل يكي از بزرگترين مشكلات اين صنعت در كشورمان باشد. تراز گردشگري در ايران منفي است و اين به آن معنا است كه تعداد گردشگران خروجي از ايران حدود دو برابر تعداد گردشگران ورودي است؛ حالا در فضاي مثبت و رو به جلوي كنوني مسئولان كشورمان سعي دارند رو به افقي حركت كنند كه در آن ايران را يكي از ستارگان آسمان گردشگري جهان ببينند.
