كتاب به عنوان رسانهاي اجتماعي و ابزاري ارتباطي با وجود گذشت سالها از عمر پربار و پرثمرش همواره با اقبال مردم و مخاطبان و علاقهمندان روبهرو بوده و تصور اينكه روزي و روزگاري بين ما نباشد، امري محال و باورناپذير و صد البته ناممكن است. رسانهاي نسبتاً ارزان و در دسترس كه اين مجال را به مولف و مصنف و پيامدهنده ميدهد تا به طور ژرف و عميق و دقيق به بررسي و تحقيق درباره موضوعات مورد نيازمردم، جامعه و مراكز علمي و فكري بپردازد، يا از مباحث و مسائل مبهم تاريخي رمزگشايي كند، شما را به يك سفر تاريخي ببرد و يا از آينده دور و نزديك خبر دهد، همه اينها و بسياري موضوعات شگفتانگيز ديگر علمي، ادبي، فرهنگي، هنري، سياسي، اجتماعي و ديني ميتواند موضوع و محور رسانه كتاب در اشكال و شمايلهاي مختلف باشد. تاريخ حماسه و حماسه تاريخي نيز همواره يكي از دغدغههاي حماسهنگاران و تاريخنويسان بوده و آثار متنوع و مختلفي را تاكنون دراين گونه ادبي شاهد بودهايم كه ضرورت بهرهبرداري و معرفي و عرضه آن به مردم و جامعه هدف و عموم مخاطبان يك امر بديهي و از جمله وظايف سياستگذاران و مجريان امر فرهنگ و نشر كشور است.
ملت ايران در سه و نيم دهه اخير تجربه خطير و سرنوشتسازي را پشت سر نهاده و با غلبه بر تهاجمي بزرگ و پيروزي در ميداني سخت و صعب از حساسترين فراز تاريخي خويش در تاريخ معاصر به سلامتي و با سربلندي عبور كرده است. بيترديد هشت سال جنگ نابرابر در برابر غرب و شرق نقطه عطفي در تاريخ معاصر ايران به شمار ميآيد كه در آينده محور و مبحث محافل علمي، ادبي، پژوهشي و تاريخي خواهد بود و آنها با درك درست و تاريخي اين مقاومت سترگ بر اين همت بلند و پايداري ارزشمند دست مريزاد خواهند گفت. بيترديد در عرصه مصونسازي فرهنگي و واكسينهسازي جامعه و نسل جوان در برابر هجوم سنگين فرهنگي دشمن كه به تعبير رهبر انقلاب اسلامي در صورت عدم برنامهريزي و سياستگذاري سالم فرهنگي؛عدم توجه به هنر و ادب انقلاب اسلامي ممكن است به «رخنه فرهنگي» جبرانناپذيري تبديل شود و اين هشدار رسالت و مسئوليت وزارت ارشاد را دوچندان ميكند.
درخشش ادبيات پايداري درفضاي انقلاب اسلامي
در حوزه تاليفات و انتشارات فرهنگ و ادبيات پايداري در سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي و همزمان با جنگ و اوج و پايان اين تخاصم شاهد توليد موجي از تاليف آثار و محصولات فكري و توليدات ادبي و هنري و به ويژه خاطرات شفاهي رزمندگان بوده و هستيم كه در معرض ديد و نظر خوانندگان قرار گرفته و مخاطبان خود را به تدريج يافته است. اما يكي از ضعفهاي موجود عدم توزيع فراگير و گسترده و نبود زمينه معرفي گسترده آنها به مردم و مخاطبان علاقهمند با محوريت نسل جوان انقلاب است كه در اين ايام تولد يافتهاند و با اين حوادث نا آشنايند. رهبر فرهيخته انقلاب اسلامي در جمع فعالان عرصه ادبيات پايداري و دستاندركاران نشر بر «برنامهريزي براي توزيع و اهميت انتشار آثار مكتوب خوب...»، «توزيع فراگير و روشمند محصولات توليد شده» و . . تأكيد فرمودهاند. اين تأكيد ضمن آنكه جايگاه آثار توليدي اين عرصه را نزد ما روشن ميكند، رسالت خطير دستاندركاران و فعالان اين عرصه را كه حفظ و احياي آثار و ارزشهاي ماندگار دفاع مقدس است، مضاعف ميكند.
بخش خصوصي بياعتنا به آثار ادب پايداري
توزيع و نشر آثار مكتوب دفاع مقدس يكي از ضرورتهايي است كه تاكنون كم و بيش ناديده انگاشته شده است و شبكه توزيع بخش خصوصي وقعي به اين آثار نمينهد و طبيعتاً مخاطب اين آثار هم از وجود اين طيف آثار كه روايتگر بخش مهمي از تاريخ و هويت و حماسهآفريني ملت ايران در يك مقطع زماني خاص است بياطلاع ميماند و به آن دسترسي پيدا نميكند و طبيعتاً از كم و كيف اين آثار و اتفاقات آن هم بيخبر ميماند. لذا بايد به ايجاد شبكه پخش و توزيع مردمي، نهادهاي صنفي، مراكز فرهنگي و به موازات نهادهاي مردمنهاد در اين مهم به عنوان بخشهاي معين در توزيع و پخش و در دسترس نهادن آثار دفاع مقدس در اختيار مردم نگريست و براي آن برنامهريزي كرد. برگزاري نمايشگاههاي مردمي در ايام هفته دفاع مقدس و هفته بسيج و دهه فجر نيز بستر و زمينه جديدي است كه با فعالسازي شبكه مردمي، راه عرضه اين آثار به مردم و بخشهاي مختلف جامعه را باز ميكند. علاوه بر اين سال گذشته همزمان با برگزاري نمايشگاه ملي كتاب دفاع مقدس علي جنتي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي با اعلام حمايت همهجانبه اين وزارتخانه از نشر و آثار مكتوب دفاع مقدس بر ضرورت انتقال ارزشهاي دفاع مقدس كه در قالب آثار ادبي و هنري بروز و ظهور يافتهاند، تأكيد كرد. در آستانه برگزاري نمايشگاه بينالمللي كتاب اين زمينه و ظرفيت به وجود آمده است تا بخشي از قولهاي مساعد وزير در اين زمينه با همكاري نهادها و مجامع فعال اين عرصه در حوزه معرفي آثار و عرضه بهينه به مخاطبان نمايشگاه و فراهم ساختن زمينه انتخاب مناسب از ميان هزاران اثر توليدي براي همه مردم به ويژه نسل جوان عملي شود.
جايگاه نشر دفاع مقدس در نمايشگاه كتاب
نمايشگاه بينالمللي كتاب هر ساله موجي فرهنگي را در جامعه ايجاد ميكند و جامعه كتابخوان اعم از دانشآموزان، دانشجويان، استادان و پژوهشگران و طيفهاي مختلف مردم به اين نمايشگاه توجه خاصي نشان ميدهند. اما ادغام آثار ادبي ادبيات پايداري با ساير آثار به نحوي موجب ناديده انگاشته شدن اين طيف آثار و گم شدن آنها در ميان حجم عظيم آثار چاپ شده داخلي و خارجي ميشود، لذا اختصاص بخش ويژه به معرفي توليدات نشر دفاع مقدس و البته نمايش موضوعي تازههاي چاپ در ساير موضوعات كليدي هم ضمن آنكه ميتواند هويتبخش اين آثار و محصولات باشد، ميتواند در برجستهسازي اين مجموعه گرانسنگ و جلب توجه بيشتر قشر فرهنگي و كتابخوان جامعه و دسترسي آسان آنها به كتابهاي دلخواهشان بسيار مؤثر باشد. بايد افزود اين تمايز نه يك امتياز ويژه به حوزه نشر و آثار دفاع مقدس، بلكه توجه به جايگاه عظيم و نقش تاريخي دفاع مقدس و در واقع رعايت اصول حرفهاي در برپايي چنين نمايشگاههايي تلقي ميشود. دفاع مقدس نقش محوري و مهمي در هويتسازي ملي و بازسازي تاريخي و هويت بخشي به جامعه ايراني دارد. دفاع مقدس در واقع مزه غرور و افتخار ملي و شهد شيرين پيروزي را پس از سالها تحقير تاريخي و شكست و امضاي قراردادهاي ننگين به ملت ايران چشاند.
لذا وزارت ارشاد در اين زمينه سهم عظيمي برعهده دارد و اين حركت مؤثر فرهنگي و تحقق آن در بستر نمايشگاه بينالمللي كتاب ميتواند با همكاري ساير نهادها و مجامع فعال نشر دفاع مقدس به ويژه مجمع ناشران دفاع مقدس در راستاي تحقق شعارهاي وزير گام مهمي تلقي شود و در الگوسازي مؤثر ارزشهاي متعالي دفاع مقدس و معرفي درست اين آثار و نقد و تجزيه و تحليل كيفي و كمي مكتوبات و انتشارات دفاع مقدس، سازنده جرياني فرهنگي مبتني بر هويت و منش دوران دفاع مقدس باشد. بيترديد بايد به درستي اين مقطع تاريخي را برجسته كرد و به نسل جوان و نوآمدگان و نوجويان عرضه كرد، لذا جا دارد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در اين باره تدبير كند.
