شما طرفدار كدام تيم هستيد؟! تشتكسازي يا فرقونرانان؟! طرفداران تيم اول عدد يك و هواداران تيم دوم عدد دو را به شماره فلان پيامك كنند، در پايان برنامه نيز به قيد قرعه به شش نفر از كساني كه در نظرسنجي شركت كردهاند يك دستگاه سيب پوست كن برقي تعلق ميگيرد. با خريد يك بسته چايي بوقلمون نشان و ارسال كد قرعهكشي به شماره پيامك بهمان، در قرعهكشي يك دستگاه خودروي خيلي مدرن شركت كنيد. كد ستاره چند تا صفر مربع را ارسال كنيد تا بسته شگفتآور براي شما فعال شود و از شب تا صبح هر پنج دقيقه بتوانيد يك زنگ رايگان از گوشي موبايلتان بزنيد و. . .
اينها تنها نمونههايي از چندين نوع نظرسنجي و مسابقه پيامكي و آگهيهايي است كه از تلويزيون پخش ميشود. از صبح خروسخوان كه برنامههاي رنگووارنگ تلويزيون شروع ميشود، برنامهها از چند وقت پيش شماره پيامك دريافت كردهاند و مخاطبها ميتوانند از طريق سامانه پيامكي نظرات، پيشنهادات و شايد اگر انتقادي داشته باشند به گوش مسئولان آن برنامه برسانند. تهيهكنندهها هم به لطف جذب اسپانسرهاي مالي از شركت ماكاروني گرفته تا پخشكنندههاي برنج هندي و شركتهاي ارائهدهنده خدمات تلفن همراه، براي مخاطبان برنامه خود جوايز ارزندهاي در نظر گرفتهاند كه همگي هم به قيد قرعه! به برندگان ارائه ميشود. شما ميتوانيد هر روز روبهروي تلويزيون بنشينيد در كنار ريموت كنترل تلويزيونتان، يك دستگاه تلفن همراه هم بگذاريد و با شروع هر برنامه، در مسابقه پيامكي آن شركت كنيد يا در نظرسنجيها عدد مورد نظرتان را به سامانه پيامكي آنها ارسال كنيد شايد شما هم به قيد قرعه برنده شويد. در اين بين برنامههاي ورزشي از اقبال و بخت بلندتري براي دريافت پيامك برخوردارند، مثلاً دوشنبه شبها اگر برنامه «90» زير 4-3 ميليون پيامك نداشته باشد، آدم فكر ميكند كه مردم با فردوسي پور قهر كردهاند يا فرض كردهاند اين بار مجري برنامه آنچنان كه آنها دوست داشتهاند، زير يك خم فوتبال را نگرفته و نصفهشبي كفاشيان را با سؤالاتش كلافه نكرده است. مدتي است برنامه «هفت ترانه» از شبكه شما پخش ميشود و مسابقهاي ميان چند ترانه از موسيقي نواحي گرفته تا سنتي و پاپ به راه انداخته است. اين برنامه كه اساسش بر دريافت پيامك از بينندگان استوار است به قيد قرعه! جوايز ارزندهاي مانند دريافتكننده ديجيتال برنامههاي تلويزيون به كساني كه در رقابت ترانههايش شركت كرده باشند، ميدهد. جالب اينجاست كه مجريهاي اين برنامه براي آنكه مشتري جلب كنند دست روي نقطه حساسي چون حساسيتهاي قومي و قبيلهاي ميگذارند.
به طور مثال بعد از پخش ترانه آذري از هموطنان ترك ميخواهند كه پيامك بدهند. بعد كه ترانهاي لري پخش ميشود، از هموطنان لر ميخواهند كه شروع به رأي دادن كنند تا از تركها عقب نيفتند و اين رقابت تا پايان برنامه با موجهاي هيجاني كه مجري به بينندهها ميدهد، ادامه پيدا ميكند تا شايد از ميان تركها و لرها يك قوم كمر همت را محكمتر ببندد و موبايلهايشان را بيشتر به كار بيندازند تا ترانهاي كه با زبان و گويش آنها است برنده شود. در آخر هم احتمالاً يك قوم خوشحال از اينكه توانسته برتري خود را بر ديگران نشان دهد، به پخش دوباره ترانه برگزيده دل خوش ميكند و گروههاي بازنده هم موبايلهاي خود را براي روز بعدي و مسابقه بعدي شارژ ميكنند تا در نبرد آينده پيروز ميدان ترانهها باشند. در كنار اين مسابقهها بايد به نظرسنجيها هم اشاره كرد.
نظرسنجي كاري علمي است كه بر اساس اسلوبهاي خاصي صورت ميگيرد و نتايج آن با روشهاي رياضي مورد آزمون قرار ميگيرد تا صحت آن تأييد شود، آن گاه نتيجه حاصل مبناي تصميمگيريها ميشود. سازمان صدا و سيما نيز مركزي تخصصي براي نظرسنجيها دارد، اما برنامههاي صدا و سيما كارهاي سخت و پيچيده علمي را كنار گذاشته و با استفاده از تلفن همراه و سيستم ارسال پيامك از بينندهها ميخواهند نظر خود را درباره هر چيزي بيان كنند. اين گونه نظرسنجي در همه برنامهها از اجتماعي، ورزشي و سياسي ديده ميشود و در آخر مجريها اين گونه القا ميكنند كه مثلاً در برنامهاي كه بيشتر مخاطبانش پيامك شماره يك را به منظور اعلام موافقت با عدم دريافت رايانه نقدي ارسال كردهاند، به معناي اينكه مردم به دريافت يارانه نقدي تمايلي ندارد، اعلام ميكنند. تلويزيون مخاطبان خود را در هر برنامه دعوت ميكند تا به گروه معتادان ارسال پيامك و انتظار جايزه بپيوندند. در تعريف جديد هر پيامك نشانهاي از يك بيننده است و هر برنامه كه بيشتر پيامك داشته باشد، پس بيننده بيشتري داشته و حتماً برنامه خوبي بوده كه توانسته اين همه پيامك جذب كند. جنون پيامكهاي بيشتر و بيشتر و رسيدن به ركوردهاي ميليوني كه در آخر با تشكر فردوسيپور به خاطر ركورد شكستن بينندگان در ساعاتي كه ما به آن نيمه شب ميگوييم به پايان ميرسد، تلويزيون مچكريم.
به اين موضوع اضافه كنيد آگهيهاي تجاري با جوايز 25، 50، 100، 110، 150، 200، و 300 ميليون توماني كه از طرف برنج فعان، چاي فلان، استيل فلان و ... ... اينك هزاران لاتاري با انواع اسمها رواج پيدا كرده است و هيچ نظارتي نيست!!