محمدرضاهادیلو
رهبر انقلاب در نام گذاری چند سال گذشته، تأکید خود را بر مسائل اقتصادی با محوریت جهاد اقتصادی مطرح ساختند و در سال جاری حماسه اقتصادی و تحقق این حماسه در محوریت فرمایشات ایشان قرار گرفت. هرچند در بسیاری از موارد با تأخیر اهمیت فرمایشات مقام معظم رهبری درک می شود، مانند آنچه در مورد شبیخون فرهنگی دشمن در سال 72 مطرح کردند و حقیقت آن امروز برای تک تک ایرانیان آشکار شده است، اما با تدبیر ایشان در زمینه اقتصاد مقاومتی اقدامات خوبی در سازمان ها و نهاد های مختلف آغاز شد که تشکیل قرارگاه جهاد اقتصادی در بسیج یکی از آن موارد است.
***
هرچند نتیجه قطعی اقتصاد مقاومتی خودکفایی است اما مهمتر از خودکفایی، خودباوریست و با کارنامه ای که سازمان بسیج سازندگی از خود به جای گذاشته چنین به نظر می رسد که به دنبال ایجاد این باور در مردم است.
توجه به اصول 12گانه
با توجه به اولویت یافتن بحث اقتصاد مقاومتی در برنامه های کشوری و تأکید مقام معظم رهبری بر این امر، بسیج سازندگی سعی کرده تا جایگاه ویژه ای را در این فرایند به خود اختصاص بدهد.
ناصر فصیح، جانشین سازمان بسیج سازندگی است که از روز نخست تشکیل این سازمان در سیر برنامه ریزی ها و تکامل آن نقش داشته است در مورد اولین گام هایی که در این سازمان برای تحقق خواسته های مقام معظم رهبری در زمینه اقتصاد مقاومتی برداشته شد، می گوید: "درنخستین گام اصول جهاد اقتصادی از فرمایشات ایشان استخراج شد، یعنی دوازده اصل از فرمایشات ایشان در زمینه اقتصاد مقاومتی که اگرمحقق شوند، ما در عرصه جهاد اقتصادی پیروز میدان خواهیم بود. تعمیق فرهنگ کار، مردمی کردن اقتصاد از طریق تکیه بر مردم، مدیریت اصلاح الگوی مصرف، استفاده حداکثری از همه ظرفیت های دولتی و مردمی پنهان، حمایت از تولید ملی و مصرف کالای داخلی، تقویت روح خودباوری و خود اتکایی، کاهش وابستگی به ذخایر و فروش خام، حرکت براساس برنامه و پرهیز از تصمیمات خلق الساعه، مبارزه با فساد اقتصادی، مدیریت درست منابع ارزی، توجه به اقتصاد دانش بنیان، استفاده حداکثری از زمان و سرعت بخشیدن به پیشبرد طرح ها این اصول 12 گانه اقتصاد مقاومتی را تشکیل می دهند."
نتیجه اقتصاد مقاومتی قطعاً خود کفایی خواهد بود اما مهمتر از خودکفایی، خود باوری است که البته در اصول 12 گانه جهاد اقتصادی هم به صراحت از سوی مقام معظم رهبری مطرح شده است.
فصیح با اشاره به اینکه در بین اصول 12 گانه اقتصاد مقاومتی شش اصل نخست را در رأس کارهایشان قرار دادهاندادامه می دهد: "دلیل این انتخاب این است که این 6 مورد این قابلیت را دارد با اتکا به ظرفیت عظیم نیروهای مردمی انجام شود. نیروهایی که قشر وسیعی از آن با بدنه بسیج در ارتباطند. نیروهای متخصص و یا غیر متخصصی که از هر قشری که باشند، اعم از پزشک، مهندس، کارگر، هنرمند، دانشجو، دانش آموز، حقوقدان و... در سازمان بسیج صاحب تشکیلات خاص هستند و نقش ما ایجاد ارتباط در میان این حلقه هاست. بنابراین بخش تخصصی فعالیت های بسیج هم در واقع به خود مردم واگذار می شود و بخش عمده تأمین منابع مورد نیاز هم بر عهده خود آن هاست. این منابع مورد نیاز، تنها منابع مالی نیست بلکه همه امکاناتی را شامل می شود که بسیجیان و مردم می توانند به کار گیرند."
بسیج یعنی جهاد
شناسایی ظرفیتهای پنهان مردم و دستگاههای دولتی را باید یکی از اصول دوازده گانه جهاد اقتصادی در نظر گرفت که در دستور سازمان بسیج سازندگی قرار گرفته و در همین راستا پادگانهای نظامی بلااستفاده، پناهگاه های باقی مانده از زمان جنگ، سوله های متروکه و... برای راه اندازی کارگاه های اقتصادی شناسایی شدند. بر اساس گزارش هایی که همین سازمان منتشر کرده است، دربحث تسهیلات مربوط به فعالیت های اقتصادی هم هماهنگی هایی با بانک های عامل صورت گرفته است که در همین راستا در سال 92 بانک مهر اقتصاد 700 میلیارد تومان تسهیلات اقتصاد مقاومتی و مشاغل خانگی را به بسیجیان واگذار کرده است.
کلمه جهاد یعنی جهد و کوشش. کسی که در جهت علم اندوزی تلاش می کند، در واقع جهاد علمی میکند، کسی که برای معاش تلاش میکند یا جهاد نظامی، که در این میان بارزترین وآشکارترین و خالص ترینش مجاهدانی هستند که در این راه به شهادت می رسند.
بحث حرکت های جهادی به عنوان یکی از مباحث کلان در بسیج سازندگی مطرح است و با آنچه تحت عنوان اردوی جهادی شناخته می شود، کاملا متفاوت است. تفکر بسیجی همان تفکر جهادی است و حتی از آن عام تر و شامل تر می باشد.
جانشین سازمان بسیج سازندگی با اشاره به اینکه مرکز حرکت های جهادی با همان جدیت روز اول به فعالیت خود ادامه خواهد داد، تاکید می کند: "ما 22 قشردر سازمان بسیج داریم و این اقشار هستند که مخاطبان خاص خود را دارند. بر همین اساس تلاش کردیم خدماتی را که هریک از این اقشار به تناسب وظایف خودشان دارند، با هم هماهنگ کنیم. بنابراین زمانی که ما اردوهای جهادی برگزاری می کنیم با هماهنگی قشر مربوطه وارد عمل می شویم. مثلاً اردوی جهادی دانشجویی با هماهنگی سازمان بسیج دانشجویی، به همین ترتیب اردوی جهادی دانش آموزی، طلاب، پزشکان، فرهنگیان و...."
وی ادامه می دهد: "با این اوصاف نقش ستادی و هماهنگ کننده، نقش برنامه ریزی و سیاستگذاری را سازمان بسیج سازندگی باید انجام بدهد که مدیریت های تخصصی خودش را دارد. آنچه از روز اول برای مرکز هدایت حرکتهای جهادی پیش بینی شده بود، یک مرکز راهبردی و ستادی بود بنابراین در ساختار خود یک مرکز تعریف کرده است با عنوان مرکز هدایت و کنترل حرکتهای جهادی که بر خلاف تصوری که بعضاً به وجود آمده بود به خودی خود یک سازمان جدا نبوده و از زیرمجموعه های سازمان بسیج سازندگی است."
ارتباط تحریم ها و اقتصاد مقاومتی
شاید گروهی از مردم به این مسئله بیندیشند که با رفع تحریم ها دیگر نیازی به اقتصاد مقاومتی نباشد اما مطمئنا مقام معظم رهبری افق های کلان تری را در مطرح کردن این موضوع در نظر داشته اند که یکی از آنها را باید در متکی نبودن به اقتصاد نفتی عنوان کرد. اقتصاد مقاومتی توجهات را به تولید داخلی جلب می کند که سدی در برابر افزایش واردات است.
فصیح در مورد نحوه حمایت از گروه های جهادی و به نتیجه رساندن اقتصاد مقاومتی و بالا بردن تولید داخلی می گوید: "ما در بحث اردوهای جهادی دو دید داریم؛ یک دید پایین به بالا و یک دید بالا به پایین. دید پایین به بالا این است که مثلاً یک گروه جهادی خودجوش 40 نفره، با اعضای تلاشگر، مخلص، متعهد و ارتباط دار، 200 میلیون پول فراهم می کند و تصمیم می گیرد در منطقه محرومی به فعالیت بپردازد. این گروه جهادی منتظر حمایت ما نمی ماند و حتی اگر پشتیبانی بسیج سازندگی هم نباشد وارد عمل می شود، اگرچه پشتیبانی بسیج سازندگی برای آنها شرایط مطلوب تری را فراهم می کند. اما نگاه از بالا به پایین این است که ما سه هزار گروه جهادی داریم. ساماندهی و سازمان دهی این گروه ها نیز در بسیج اقشار انجام می شود و از طریق اقشار مدیریت می شوند. بر همین اساس به هرکدام از اقشار تعدادی نفر-اردو به عنوان سهمیه واگذار شده است. بر اساس تفکر سردار نقدی که به صورت ابلاغیه هم در اختیار بخش های مرتبط قرار گرفته است، ما مانع کارهای خدمات رسانی و اردویی هیچکس نمی شویم و هرچقدر هم که بتوانیم حمایت می کنیم.
اگر گروه جهادی دانشجویی باشد به سازمان بسیج دانشجویی معرفی می شود، اگر طلاب باشد به بسیج طلاب اگر بسیج مساجد و محلات باشد به قشر مربوطه و به همین ترتیب هرکدام از گروه ها باید در نهایت به یکی از این اقشار مربوط بوده و تحت سازماندهی آن باشند. "
بسیج سازندگی در ماموریت عمرانی و محرومیت زدایی خود به دنبال هماهنگی برای جهادگران جهت فعالیت در مناطق مورد نیاز است و رویکرد اصلی این است که بخش عمرانی وظایف سازمان را به صورت بومی-محلی به اجرا برساند. مسئله ای که جانشین سازمان بسیج سازندگی معتقد است ضمن اینکه از اختلاط فرهنگ ها جلوگیری می کند و احتمال نیمه کاره ماندن پروژه ها را کم می کند، با بودجه و امکانات محدود سازمان هم متناسب است.
فصیح تاکید می کند: "با این تفاسیر اولویت ما گروه های جهادی استانی و در مرحله بعدی استان های مجاور است و با این شرایط اگر گروهی بخواهد از تهران به زابل برود باید خودش توانایی داشته باشد. مقدورات ما یکسان است و به همه گروه ها به صورت یکسان تعلق می گیرد، ضمن اینکه روحیه جهادی، ایثار و گذشت هم تا حدودی از این مشکلات می کاهد."
کوتاه سخن اینکه همیشه بسیج سازندگی بارها و بارها اعلام کرده که در زمان دفاع مقدس استفاده از ظرفیت های سپاه و بسیج نقش زیادی در پیروزی ها داشته و مقام معظم رهبری هم فرمودند که اگر بسیج در جنگ نمی آمد، نتیجه آن غیراز نتیجه ای بود که گرفتیم.
حالا هم این یک تکلیف است که دولت و تمام سازمانها و مجموعه های تحت امرش از ظرفیت های این نیروی مردمی استفاده کنند، چون در واقع بسیج، خود مردمند و سازمان بسیج به عنوان حلقه واسطه، تنها این ظرفیت عظیم را هدایت می کند.
