نمايش «من زندهام» به كارگرداني «مژده ساعي»، يكي از نمايشنامهخوانيهاي حاضر در سيودومين جشنواره بينالمللي تئاتر فجر است كه جمعه روز پاياني جشنواره در سانس 16:30 به صحنه كارگاه نمايش ميرود. اين نمايشنامه بازگوكننده اتفاقات و رويدادهايي است كه براي حاج سيدعلياكبر ابوترابي كه او را سيد آزادگان ميخوانند در دوران اسارت در اردوگاه عراق پيش آمده است. به همين بهانه گفتوگويي با مژده ساعي، كارگردان نمايش داشتهايم كه در ادامه ميخوانيد.
خانم ساعي! اجرا در ابتدا قرار بود در قالب نمايش باشد اما اكنون به صورت نمايشنامهخواني به صحنه كارگاه نمايش ميرود، چرا؟
زماني كه نمايشنامه به من پيشنهاد شد، تنها 10 روز به جشنواره زمان باقيمانده بود. اين در حالي بود كه نمايشنامه 90صفحه با 50 پرسوناژ داشت. در ابتدا قرار بود در اجراي صحنهاي به جشنواره امسال برسد، اما به دليل حجم بالاي كاراكترها و متن نمايش، گروه پيشين موفق نشدند به اجراي صحنهاي برسند و در نهايت اين نمايش به صورت نمايشنامهخواني به من پيشنهاد شد. زماني كه متن را خواندم به دليل بكر بودن متن، چون اولين بار است كه خوانش ميشود و به چاپ هم نرسيده است، پذيرفتم. انگيزه اصلي متن در اين انتخاب، خود شخصيت حاج سيدعلياكبر ابوترابي بود. به دليل كاراكترهاي متعدد و فضاي اجراي ما كه كارگاه نمايش بود، قطعاً نميتوانستيم با اين تعداد بازيگر اجرا داشته باشيم حتي به صورت نمايشنامهخواني و من مجبور شدم از دو 12 بازيگر اصلي استفاده كنم كه هر كدام چند كاراكتر هستند.
چه شد تصميم گرفتيد داستان زندگي يك آزاده را در قالب نمايش در بياوريد؟
نمايش آخر من هم در جشنواره مقاومت بود كه خوشبختانه موفق هم شد. در خصوص اين نمايشنامه به نظرم بيشتر متن مرا انتخاب كرد تا من متن را. با اينكه حجم متن بسيار بالا بود اما يك انرژي مثبت از ابتدا همراه اين كار بود و همه موانع يكي پس از ديگر كنار رفت.
در خصوص فضاي كار بگوييد.
داستان به بخشي از اسارت حاج آقا كه به سيد آزادگان معروف است و بيشترين دوره اسارت را در كارنامه خود به ثبت رسانده، تعلق دارد و در كنار داستان اسارتهاي او به ساير اسرا هم ميپردازد.
در ديد اول فضاي كار رئال است اما در بسياري از لحظات نمايشنامه با ديد نويسنده سيال، ذهن حاجآقا ابوترابي را ميبينيم كه در مكانهاي مختلف وجود دارد و مخاطب ما به نوعي چند فضا و چند سال را در يك آن و يك لحظه ميبيند.
طراحي صحنه كار چقدر در بيان اين سيال ذهن نقش داشت؟
به اقتضاي نمايشنامهخواني و اينكه كارگاه نمايش اين اجازه را براي طراحي نميداد، با اكساسوارها، نور و امكانات صدا و لباس سعي در القاي فضا داشتيم چون به باور من، نمايشنامهخواني به صرف خواندن متن تأثيرگذار نيست و من در كنارش بازي بازيگران را هم به كار گرفتهام. به نظر من نمايش بايد براي مخاطب عام كه براي اولين بار پا به سالن نمايشنامهخواني گذاشته است هم جذاب باشد و همه اينها با بيان بازيگر حاصل نميشود و بايد امكانات صحنهاي آن اضافه شود تا باورپذيرتر باشد.
به باور شما حضور در فجر چقدر ميتواند در معرفي يك كارگردان و اثر مؤثر باشد؟
حضور در جشنواره تئاتر فجر براي هر كارگرداني كه در ايران زندگي ميكند ميتواند عامل موفقيت و انگيزهاي باشد براي كارهاي بهتر و اجراهاي عمومي چون جشنواره فجر معتبرترين جشنواره تئاتر كشور ما است و خدا را شاكرم كه توانستهام در بخش نمايشنامهخواني اين جشنواره شركت كنم.
برنامه اجراي عمومي نمايش چه خواهد بود؟
با توجه به بازيگران شاخصي كه ما در اين زمان كم، گرد هم آورديم، اميدوارم كه نمايش به يك تك اجراي جشنوارهاي ختم نشود و به اجراي عمومي برسد اما هنوز برنامهاي مشخص نشده است.
