معاون وزارت خارجه اعلام كرد كه ايران و 1+5 به متن تفسيري (NON- PAPER) در مورد متن توافق ژنو دست يافتهاند كه منتشر نخواهد شد.
به گزارش «جوان»، عباس عراقچي، عضو ارشد تيم مذاكرهكننده هستهاي كشورمان در گفتوگوي ويژه خبري يكشنبه شب اعلام كرد كه ايران و 1+5 به يك متن مكتوب در مورد نحوه تفسير توافق ژنو دست پيدا كردهاند كه به صورت NON-PAPER يا متن تفسيري است، ولي منتشر نخواهد شد. به گفته او، دليل منتشر نشدن اين متن تفسيري رسميت يافتن آن در صورت انتشار است. منابع نزديك به تيم هستهاي ميگويند كه اين متن حدود 9 تا 10 صفحه است كه در آن جزئيات نحوه عمل و تفسير طرفين از توافق ژنو بيان شده است.
اظهارات عراقچي مبني بر اينكه اين متن تفسيري منتشر نخواهد شد، باعث ايجاد برخي سوءتفاهمات شده است. بر اساس اعلام برخي منابع، متن تفسيري جديد مملو از جزئيات است و در واقع اين متن است كه معلوم ميكند ايران دقيقاً و چگونه چه چيزي داده و چه چيزي گرفته است. به نوشته سايت ايران هستهاي، افشا نشدن جزئيات اجراي توافق از سوي تيم هستهاي ايران در حالي است كه اين متن برخلاف اظهارات آقاي عراقچي داراي اهميت بسيار زيادي است، چراكه اكنون عملاً اين متن جانشين توافق 3 آذر شده و از روز 30 دي كه اجراي توافق آغاز ميشود، طرفين اين متن را اجرا خواهند كرد نه متن كلي و مبهم طرح اقدام مشترك ژنو را كه از ابتدا هم معلوم بود بدون يك ضميمه تفسيري قابل اجرا نيست. روزنامه والاستريت ژورنال در مقالهاي كه روز 21 دي منتشر كرد، با اشاره به توافق جديدي كه ايران و 1+5 انجام دادهاند تلويحاً گفت اين توافق نگرانيهايي را لحاظ ميكند كه در متن اصلي طرح اقدام مشترك در نظر گرفته نشده بود. به گفته اين روزنامه، ديپلماتهاي ايراني تأييد كردهاند اكنون يك متن تفسيري مشترك ميان دو طرف وجود دارد كه همين متن مبناي عمل خواهد بود و احتمالاً اشاره وال استريت ژورنال هم به همين متن تفسيري است. اين روزنامه امريكايي مينويسد: «مقامات امريكايي روز جمعه به طور دقيق توضيح ندادند مسئله سانتريفيوژها و اراك چگونه مورد رسيدگي قرار گرفته است. در عين حال، اين مقامات گفتند اين توافق به نگرانيهايي ميپردازد كه بسياري در كنگره ابراز كردهاند. اين افراد ميگويند برنامه هستهاي ايران بر خلاف مذاكرات ميتواند پيشرفت كند». اعتراف صريح مقامهاي امريكايي در اين متن به اينكه در مذاكرات كارشناسي درصدد رفع دغدغههاي كنگره بودهاند، نشان دهنده اين است كه متن تفسيري توافق شده داراي اهميت فراواني است.
قسط اول در فوريه
وزارت خارجه امريكا تأكيد كرد 550 ميليون دلار از كل مبلغ 2/4 ميليارد دلار اموال بلوكه شده ايران به عنوان نخستين مرحله اوايل فوريه آينده آزاد ميشود. خبرگزاري فرانسه به نقل از يك مسئول وزارت خارجه امريكا بدون اشاره به نام وي خاطرنشان كرد: برنامه آزادسازي اموال بلوكه شده ايران از سوم فوريه آغاز ميشود و اين فرآيند طي 180 روز تكرار خواهد شد. يعني هر 34 روز به استثناي دفعه پنجم كه بعد از 33 روز صورت خواهد گرفت.
استقبال مقامهاي غربي از اجراي توافق ژنو
پس از توافق بر سر اجراي برنامه اقدام مشترك بين ايران و 1+5، مقامهاي سياسي غرب نيز از آن استقبال كردند. باراك اوباما، رئيسجمهوري امريكا يكشنبه شب آخرين توافق را گامي مهم به پيش توصيف كرد و بلافاصله بار ديگر از كنگره اين كشور خواست از پيگيري تحريمهاي بيشتر عليه جمهوري اسلامي امتناع كنند. ويليام هيگ، وزير خارجه انگليس دوشنبه با انتشار بيانيهاي گفت: «من از اينكه گروه 1+5 و ايران در مورد اجرايي شدن برنامه اقدام مشترك كه در 24 نوامبر سال 2013 در ژنو امضا شد، به توافق رسيدهاند، استقبال ميكنم». وزير خارجه انگليس اظهار داشت: اين مرحله در واقع يك گام مهم به سمت حل و فصل مسالمتآميز موضوع هستهاي ايران و آغاز مذاكرات جامع و فراگير خواهد بود. فرانك والتر اشتاين ماير، وزير خارجه آلمان نيز يكشنبه شب با صدور بيانيهاي با اشاره به توافق طرفين مذاكرات هستهاي براي اجراي توافق از 20 ژانويه، تأكيد كرد: بعد از سالها مذاكره فشرده و سخت موفق شديم براي اولين بار به يك توافق قابل اتكا با قدمهايي مشخص، شفاف و قابل بررسي در جزئيات دست يابيم. وي افزود: اجراي توافق هستهاي ژنو يك قدم مهم و تعيينكننده رو به جلو است كه ما ميتوانيم بعد از آن به برداشتن گامهاي بعدي و حركت در مسير حل و فصل نهايي موضوع هستهاي اميدوار باشيم.
واكنش تند سناتورهاي امريكا
دو نفر از اعضاي كنگره و سناي امريكا در بيانيههايي با اشاره به تصميم براي اجرايي شدن توافق ژنو از رويكرد دولت امريكا در اين زمينه به شدت انتقاد كردند.
به گزارش فارس، «مارك كرك»، عضو سنا و «پيتر روسكام»، نماينده مجلس نمايندگان يكشنبه شب در بيانيهاي درباره توافق هستهاي با ايران و آغاز اجرايي شدن اين توافق از 30 ديماه موضعگيريهاي شديدي كردند. كرك اعلام كرده است: «از 20 ژانويه ميلياردها دلار به دولتي داده خواهد شد كه سردمدار تروريسم دولتي است، اين در حالي است كه به دولت روحانيها اجازه داده ميشود ساختار هستهاي خود را نگه دارند. من نگرانم كه سياستهاي جهاني به حمايت از تسليحات هستهاي ايران يا حمله هوايي به اسرائيل كمك كند. اكنون نوبت سناتورهاي امريكايي است تا با تصويب لايحه تحريمهاي جديد اطمينان يابند كه اين فرآيند به برچيدن مسالمتآميز برنامه هستهاي ايران بينجامد».
روسكام نيز در موضعگيري خود در برابر اجراي توافق از سنا خواست براي توافق درباره ايران بدون تسليحات هستهاي اقدام كند. اين سياستمدار تندروي امريكايي اعلام كرد: «اقدام امروز كاخ سفيد براي حمايت از توافق با ايران در زمينه برنامه هستهاي فقط نمونهاي از سياست خارجي ضعيف است كه با برداشتن تحريمهاي ايران بدون اينكه به ساختار هستهاي اين كشور آسيب برساند يا غنيسازي اورانيوم را براي جلوگيري از دستيابي به سلاح متوقف كند، صورت گرفته است». وي همچنين اعلام كرد كه به تازگي از قانونگذاران خواسته است تا با همكاري نمايندگان براي ممانعت از برنامه هستهاي ايران و وضع تحريمهاي فلجكننده اقدام كنند.
متن تفسيري (Non Paper) چيست؟
در حقوق ديپلماتيك، «متن تفسيري» به يك سند امضا نشده روي يك كاغذ بدون عنوان گفته مي شود كه به طور غيررسمي براي تفسير يك سند امضا شده تهيه مي شود. به همين خاطر در حقوق فرانسه، به چنين متني گاه «يادداشت كمكي (Aide-mémoire)» نيز گفته مي شود. اين متن، مورد توافق تمام طرفها است، ولي براي اينكه تفاسير بيان شده در آن رسميت پيدا نكند، دولت ها آن را منتشر نمي كنند. اين متن، اغلب نتيجه مذاكرات شفاهي ديپلمات ها بر سر موضوعاتي است كه جزييات آن در متن توافق اصلي بيان و آنها براي اينكه تفسير خود از جزييات يك توافق اصلي را مورد استناد كنند، آن را مكتوب مي كنند. دولت ها اغلب اوقات «متن تفسيري» را منتشر نميكنند، زيرا انتشار آن، به لحاظ حقوق بين الملل، به معني الزامآور بودن آن است. اين به معناي آن نيست كه «متن تفسيري» الزام آور نيست. متن تفسيري البته بيشتر در سازمانهاي بين المللي كاربرد دارند: جايي كه يك يا چند طرف متني اوليه را براي توافق منتشر مي كنند كه غيررسمي و غير الزامآور است تا در مورد آنها مذاكره صورت بگيرد.متن تفسيري از يك منظر، در زمره توافق هاي شرافتمندانه (gentleman agreement) قرارمي گيرد. توافقهاي شرافتمندانه به توافق هاي غيررسمي بين دو يا چند نفر گفته مي شود كه اغلب اوقات شفاهي (والبته برخي اوقات نوشته شده) هستند و بر اساس آنها، طرفها حيثيت يا پرستيژ خود را مبناي آنها قرار ميدهند. مسئولان تيم هستهاي ايران گفتهاند كه براي توافق ژنو يك متن تفسيري تهيه شده است، ولي اين سوال جدي مطرح است كه آيا توافقي در اين سطح از حساسيت كه با مسائل امنيت ملي ايران در ارتباط است، در چارچوب متن هاي تفسيري قابل انجام است؟!
بسیاری از تعاریفی که از اسناد دیپلماتیک داده اید،صحیح نیستند. 
