سناي امريكا بعد از يك جلسه استماع پرچالش با جان كري، وزير خارجه امريكا قبول كرد كه موقتاً يك لايحه تشديد تحريمهاي ايران را پيگيري نكند. اين لايحه چند ماه قبل در مجلس نمايندگان براي تصويب به سنا ارسال شده بود. وزير خارجه امريكا همچنين در اين جلسه به صراحت گفت: « ايران به دنبال ساخت سلاح هستهاي نيست. »
به گزارش «جوان»، روز سهشنبه در حالي كه كارشناسان ايران و 1+5 براي اجراي توافق ژنو در حال مذاكره بودند، جان كري براي متقاعد كردن نمايندگان كنگره امريكا به پذيرش اين توافق، به كميته روابط خارجي كنگره امريكا رفت. در حالي كه سناتور «باب منندز» رئيس كميته روابط خارجي سنا در تلاش بود تا پيش از آغاز سال نو ميلادي تحريمهاي جديدي را عليه ايران در سنا به تصويب برساند، سناتور «تيم جانسون» رئيس كميته بانكي سنا، روز گذشته اعلام كرد كه ميتوان بررسي تحريمهاي جديد را به تعويق انداخت. ساعاتي پس از حضور جان كري، وزير خارجه امريكا در كنگره و جلسه پرچالش او در مقابل انتقاد برخي از نمايندگان در خصوص توافق هستهاي با تهران، سناي امريكا با صدور بيانيهاي اعلام كرد كه باراك اوباما و جان كري دلايل محكمي براي توقف تحريمهاي جديد عليه ايران مطرح كردند. جانسون همچنين اعلام كرد: «من از درخواست آنها حمايت ميكنم و فعلاً اقدام كميته را به تعويق مياندازم. » بهرغم صدور اين بيانيه، دموكراتها و جمهوريخواهان سناي امريكا باز هم گفتند كه به ارائه يك طرح جداگانه در خارج از چارچوب كميته بانكداري كه بر اساس آن اگر ايران به توافق موقتي عمل نكند تحريمهاي جديدي در عرض شش ماه عليه تهران اعمال ميشود، نزديك شدهاند. هنوز مشخص نيست سنا با اين لايحه نيز موافقت خواهد كرد يا نه. روز سهشنبه محمد جواد ظريف، وزير خارجه ايران در گفت و گو با تايم هشدار داد كه تحريمهاي جديد به مرگ توافق ژنو ميانجامد و درباره چنين اقداماتي هشدار داد. ديروز هم عراقچي، معاون ظريف اين هشدار را تكرار كرد و گفت كه اگر تحريم جديد تصويب شود روند اجراي توافق ژنو متوقف ميشود.
كري: خودمان خواستار تحريم ميشويم
بررسي تحريمهاي جديد عليه ايران در هفتههاي اخير چالشي بين كاخ سفيد و كنگره ايجاد كرده بود و چندين بار مقامهاي كاخ سفيد در كنگره حاضر شدند تا به سؤالات نمايندگان پاسخ دهند. در همين ارتباط، جان كري، سه شنبه با حضور در جلسه استماع كنگره امريكا به سؤالات متعدد نمايندگان مخالف و موافق توافقنامه هستهاي ژنو پاسخ داد. در اين جلسه جمهوريخواهان و دموكراتها سؤالاتي را دربارهتوافق موقت بين ايران و گروه 1+5 كه در تاريخ 24 نوامبر حاصل شد مطرح كردند.
يكي از نمايندگان مخالف توافق هستهاي با تهران از جان كري پرسيد آيا شما فكر نميكنيد كه ايران به دنبال ساخت سلاح هستهاي است؟ وزير خارجه امريكا تأكيد كرد تهران به دنبال ساخت سلاح هستهاي نيست، زيرا مسئولان ايراني ميدانند در آن صورت شاهد يك رقابت هستهاي دركل منطقه خواهند بود، به همين دليل به اين سمت حركت نميكنند.
اين اعتراف بزرگ وزير خارجه امريكا در حالي است كه اين كشور در يك دهه گذشته تلاش ايران براي دستيابي به سلاح هستهاي را به عنوان يك نگاه راهبردي در سياست خارجياش دنبال كرده است.
وي در پاسخ به سؤال يكي ديگر از نمايندگان در خصوص نقش تحريمها براي وادار كردن ايران به مذاكره اظهار داشت، تحريمها ايران را وادار به تسليم نميكند و ادامه اين وضعيت موجب تفرقه بين امريكا و شركاي اروپايي خواهد شد. وي گفت: « ما وظيفه داريم به اين مذاكرات فرصت دهيم تا به موفقيت برسد. ما نميتوانيم از 1+5 و ديگر شركاي خود در دنيا بخواهيم از همه توان چانهزني خود استفاده كنند، در صورتي كه امريكا اين كار را نكند.» جان كري در ادامه سخنراني خود در كميته روابط خارجي مجلس نمايندگان امريكا گفت: « در صورتي كه اين [توافق] مؤثر نباشد، ما نزد شما بازخواهيم گشت و خواستار [تحريمهاي] بيشتر خواهيم شد. من فقط ميگويم اين كار اكنون صورت نگيرد. اجازه دهيد صريحتر باشم. اين يك لحظه ديپلماتيك بسيار حساس است و ما فرصت داريم به يكي از دشوارترين نگرانيهاي امنيت ملي كه دنيا امروز با آن مواجه است و پيامدهاي عظيم يك درگيري بالقوه را با خود دارد، به شكلي مسالمت آميز بپردازيم. ما اكنون در يك دوراهي حساس هستيم. در دو راهي كه واقعاً نقطه عطفي تاريخي خواهد بود. »
كري در ادامه حمايت از توافق ژنو بيان كرد: امنيت ملي ايالات متحده با اين توافق گام اول قويتر از گذشته ميشود. امنيت ملي اسرائيل امروز از يك روز قبل از اين توافق بيشتر است. تأمين امنيت اسرائيل در حالي بيان ميشود كه مقامهاي رژيم صهيونيستي بعد از توافق ژنو نگراني خود را از اين توافق اعلام كردند و آن را يك اشتباه تاريخي خواندند.
كري همچنين براي اطمينان دادن به كنگره مدعي شد: بر اساس اين توافق، ايران غنيسازي بالاتر از پنج درصد را نيز متوقف ميكند و اجازه ندارد به ذخاير اورانيوم 5/3 خود بيفزايد. ايران نميتواند تعداد سانتريفيوژهاي عملياتي خود را افزايش دهد و نبايد از سانتريفيوژ نسل جديد براي غنيسازي استفاده كند. كري درباره تاسيسات رآكتور آب سنگين اراك نيز گفت: يكي از بزرگترين نگرانيهاي ما، تاسيسات رآكتور هستهاي اراك بوده است. اين رآكتور آب سنگين و توليد پلوتونيوم است. ما آن را قبول نداريم.
7 ميليارد داديم نه بيشتر
كري درباره برخي مخالفتها با دريافتيهاي ايران از توافق ژنو گفت: «ما به صورت تيمي همه اعداد و ارقام را در جامعه بينالمللي و در وزارت خزانهداري بررسي كرديم و برآورد ما اين است كه در پايان شش ماه اگر آنها همكاري كنند و توافق پابرجا بماند، حدود 7 ميليارد دلار خواهند داشت و اين بايد مايه افتخار شما باشد». وي تأكيد كرد: در برخي مقالات از اعداد و ارقام عجيب و غريب 30، 40 و 50 ميليارد دلاري يا فروپاشي تحريمها صحبت ميشود، اما اين واقعيت ندارد.
كري درباره توقف تحريمهاي جديد به نمايندگان گفت: «ما از شما ميخواهيم به مذاكرات و كارشناسان ما فرصت بدهيد تا كار خود را انجام دهند و اين كار شامل اين درخواست از شما است كه مادامي كه ما مذاكره ميكنيم، وضع تحريمهاي تازه را متوقف كنيد». از آنجاكه توافق ژنو در صورت نقض از سوي يك طرف قابل بازگشت است، به همين خاطر مقامهاي كاخ سفيد نميخواهند تا با وضع تحريمهاي جديد شاهد نقض آن از سوي ايران باشند. در ضمن ايران همكاري خود با آژانس انرژي اتمي را شروع كرده است تا حسن نيت خود را به اجراي توافق ژنو نشان دهد.
حضور كري در كنگره در حالي است كه نمايندگان به تهديدات خود در زمينه بيتوجهي به توافق اوليه شش ماهه و تصويب قطعنامه جديد افزودهاند. نظر دولت امريكا اين است كه فقط زماني بايد تحريم جديد عليه ايران تصويب شود كه مذاكرات براي حصول توافق نهايي به شكست انجامد و نتوان برنامه هستهاي ايران را به طور محكم محدود ساخت.
