دكتر منصور رضايي | ريه، اندام ها و بافت هاي بدن يك مجموعه است و تمام اينها فعاليتش در مغز كنترل مي شود؛ هيپوتالاموس محل تنظيم دماي بدن است بنابراين اگر در سردترين و گرم ترين نقاط دنيا زندگي كنيد دماي بدن شما در 37 درجه تنظيم مي شود چرا كه حيات شما در اين درجه تنظيم شده است.
در بدن ما در ناحيه مغز و قسمت هيپوتالاموس محل تنظيم وزن و متابوليسم بدن است؛ اينگونه نيست كه شما مي خواهيد تصميم بگيريد و اراده كنيد كه با نخوردن خاصي وزنتان را كم كنيد پس به طبع وقتي تصميم انجام اين كار را مي گيريد بدن نسبت به اين نخوردن واكنش نشان مي دهد و چون كه احساس خطر مي كند و نخوردن را مصادف با مرگ مي داند از همان اول مقاومت مي كند به شكلي كه متابوليسم خودش را كاهش ميدهد يعني فرد وقتي رژيم و روزه مي گيرد بدن احساس خطر ميكند، متابوليسم و سوخت و ساز خود را پايين ميآورد تا همين اندك غذايي كه دريافت مي كند بتواند خودش را حفظ كند و نگذارد به سمت كاهش وزن و در نهايت مرگ برود.
پس اين بخشي از سيستم دفاعي بدن است كه بدن خودش را مقاوم مي كند بنابراين اگر بخواهيم وزن كم كنيم نياز به يك برنامه درازمدت داريم پس حواسمان باشد تنظيم وزن ما در ناحيه هيپوتالاموس مغز است و معمولا وزن ما ناشي از دو نكته مهم است، يكي بحث ژنتيك و وراثت و ديگري عوامل محيطي مانند نوع مصرف خوراك غذاي و فعاليتهاي بدني.
در حال حاضر چاقيهايي را كه در جامعه شاهد آن هستيم بايد ناشي از بدخوريها، ناشي از چربيها و قندهايي كه ميخوريم دانست؛ همچنين كاهش فعاليت فيزيكي يكي ديگر از عوامل مهم در ابتلا به چاقي است.
امروزه همه تحركشان به شدت كم شده است و با حداقل تلاش ميخواهند زندگي كنند. ديگر نان نميپزند، كشاورزي نميكنند، همه چيز آماده تهيه ميشود بنابراين تحرك ما كم شده است و نيز دريافت ما به خاطر رفاه و پيشرفتي كه داشته ايم زياد شده به ويژه از طريق مواد انرژيزا مثل قندهاي ساده و چربي ها كه متاسفانه با خوردنشان احساس لذت مي كنيم و تا حدودي به رفع افسردگي زندگي شهري هم كمك ميكند.
بنابراين ما يك دريافت طولاني داشتيم و يك كاهش ساده و نيز يك اضافه وزن به شكل چربي البته هر اضافه وزني هم بد نيست كه به صورت چربي در بدن ما آمده به ويژه در ناحيه ميان تنه و ناحيه شكم كه اين چربي با بسياري از بيماري ها ارتباط دارد.
اگر بخواهيم تصميم بگيريم كه از عوارض چاقيهاي شكمي و ميان تنه پيشگيري كنيم يك برنامه درازمدت مي طلبد كه بايد بياييم متابوليسم را كمتر تغيير دهيم يعني بدن به تغييرات تدريجي بهتر واكنش نشان مي دهد.
همچنين همزمان با كاهش دريافت البته نبايد از غذا كم كنيم اگر بخواهيم غذا را كم كنيم بدن دچار سوء تغذيه و كمبود ريزمغذي ها مي شود بنابراين بايد از كالريهاي كم و به درد نخور مانند قند، شكر، مربا، شيريني، آبميوه و انواع چربيها و روغن هايي كه در غذاهايمان به شكل فست فود استفاده مي كنيم، به نوعي در برنامه هاي غذايي مان استفاده نكنيم.
بي شك مصرف فست فودها به كاهش تحرك فيزيكي مي انجامد و از سوي ديگر با ورزش و پيادهروي تند مي توان سوخت و سوز بدن را افزايش دهيم و نيز ميزان ضربان قلب و تنفس را بالا برد. بنابراين بايد مصرف انرژي را بالا و دريافت را كاهش دهيم ولي به شرط اينكه دريافت كالري ما از كالري هاي بد باشد.
آنهايي كه رژيمهاي سخت ميگيرند به عوارضي چون افسردگي، پرخاشگري، كاهش آستانه تحمل، تيرگي پوست، ريزش مو ، كبد چرب، پوكي استخوان، ابتلا به سنگ هاي كليه و بسياري از بيماريهاي ديگر مبتلا ميشوند.
كاهش وزن درست، منطقي و عقلايي نه بر اساس عقده كه در واقع خودآزاري است بايد با يك برنامه ريزي درست تغذيه اي همراه باشد به گونه اي كه چاقي ما بر اساس سبك زندگي غلط همراه با افزايش غذاها و چربي هاي لذيذ است، بنابراين اگر بخواهيم رژيم درست بگيريم بايد سبك زندگي مان را تغيير دهيم.
متخصص تغذيه و رژيمدرماني و رئيس اداره تغذيه بيمارستان دكتر مسيح دانشوري
