حامد كرزاي، رئيسجمهور افغانستان روز گذشته وارد تهران شد تا پس از سفر احمد داوود اوغلو وزيرخارجه تركيه و نوري مالكي نخستوزير عراق و البته وزير خارجه امارات، چهارمين مقام ارشد منطقهاي باشد كه پس از تغيير و تحولات جديد در منطقه غرب آسيا به تهران آمد. سفر كرزاي و مالكي كه احتمالاً آخرين سفر از اين دست نيز نخواهد بود، في نفسه بيانگر وقوع دو تحول مهم است:
نخست و مهمتر از همه اينكه؛ حضور سران اين دو كشور به عنوان دو ضلع مثلث توافقنامه امنيتي با ايالات متحده در منطقه، نشانگر تكاپوي امريكا براي حل مشكلاتش در خاورميانه و قبول ايران به عنوان قدرت مشروع منطقه است. ضمن آنكه نزديكي جديد تركيه- ديگر متحد امريكا- به ايران نيز گواهي بر اين مدعاست كه امريكاييها حل مشكلاتشان در منطقه را تنها در تعامل با ايران ميبينند و بيش از هر زمان ديگري نيازمند نگاه مثبت ايران به حضورشان در منطقه ميباشند. از ديگر سو اهميت ايران براي امريكاييها در تحولات آتي منطقه خاصه سوريه به گونهاي است كه از هم اينك تضمين هرگونه موفقيت در اجلاس ژنو 2 درباره سوريه كه قرار است در اولين ماه سال آينده ميلادي (2014) برگزار شود به حضور مؤثر ايران بسته شده است. به عبارتي ديگر، برگزاري اجلاس ژنو2 ويژه سوريه به حضور ايران نياز دارد تا هر طرحي كه تصويب كرد، ضمانت اجرايي لازم را بيابد. امريكا بلامنازع بودن ايران در خاورميانه را پذيرفته است و اكنون براي هماهنگيهاي بيشتر با تهران پيرامون تحولات اين منطقه فعالتر شده است. اين موضوع البته فرصتهاي بيبديلي براي جمهوري اسلامي ايران ايجاد خواهد كرد.
دوم اينكه؛ امريكاييها و افغانها در آستانه امضاي توافقنامه امنيتي في مابين هستند. در صورت تصويب توافقنامه امنيتي، امريكا ۹ پايگاه نظامي در شهرهاي كابل، بگرام، مزارشريف، جلالآباد، گرديز، قندهار، هلمند، شيدند و هرات خواهد داشت. هم اكنون امريكا80 هزار نيرو در افغانستان دارد كه قرار بود تا پايان سال ۲۰۱۴ ميلادي به طور كامل تخليه وخاك اين كشور را ترك كنند. ايران به شدت با اين حضور امريكا در منطقه مخالف است و آن را مخالف برقراري ثبات در منطقه ميداند، چون امريكاييها با اين حضور نظامي قصد ندارند امنيت در افغانستان و منطقه را تأمين كنند، بلكه آنها ميكوشند رقباي استراتژيك خود همچون روسيه و چين را تحتنظر بگيرند. نتيجه چنين قصدي چيزي جز رقابت مسلحانه و ناامن كردن منطقه نخواهد بود. موافقت با چنين توافقنامهاي از سوي مقامات افغاني بستگي به همراهي همسايگان دارد. مهمترين همسايه افغانستان در اين خصوص ايران است و از اين رو جلب نظر ايران از سوي حامد كرزاي براي امريكا بسيار اهميت دارد. اين موضوع هم فرصتهايي با خود همراه دارد و هم تهديداتي كه مقامات ارشد جمهوري اسلامي ايران به خوبي به آن اشراف دارند.
