امروزه در کنارگسترش و فراگیری
استفاده از بسترهای مفید مبتنی بر اینترنت از جمله وب و شبکه های اجتماعی در سراسر
جهان علاوه بر کارکردهای مثبت و موثری که داشته و دارد به تهدیدی برای نسل جوان و خصوصا کودکان و نوجوانان تبدیل شده است.
گسترش بیش از
پیش و روزافزون اطلاعات و فضای مجازی در سالهای اخیر تأثیرهای بسیاری را در ابعاد
مختلف بر خانواده نمایان ساخته است. تأثیراتی که در کنار مزیتهای خود، آسیبهایی
را هم بهدنبال داشتهودغدغههاو
نگرانیهایی را بر خانوادهها تحمیل نموده است، موضوعی که در تمام جوامع موضوعیت
داشته و محدود به جامعه و یا اقلیتی خاص نمیشود.
در مباحث
مرتبط با علوم ارتباطات و آسیب شناسی کانون
خانواده، یکی از محورهای مهم، بررسی آسیبهای ناشی از تحولات خانواده است ، بخصوص
تحولاتی که ریشه در تحولات تکنولوژیک دارند که این تحولات خود منشا بروز دگرگونیهایی
عمیق و اساسی در نوع روابط و ارزش های خانوادگی شده است.
این تهدید به
خصوص در کشورهایی با پیشینه فرهنگی و اجتماعی دینی و اسلامی مانند ایران اسلامی
بیشتر جلوهگر می شود لذا ورود اینترنت به عرصه زندگی افراد خصوصا کودکان و
نوجوانان و همهگیر شدن این فضا در میان این نسل هم فرصتها و هم تهدیدهایی را پیش
روی جامعه ما قرار داده است.
لذا پرداختن
به تأثیرات مقوله فضای مجازی به عنوان یک رسانه نوین بر محفل خانواده از ابعاد
متفاوتی میتواند دارای ضرورت و اهمیت باشد زیرا خانواده جزء سازنده یک ملت و کشور
است .
از آنجا که
فناوري اطلاعات موجبات تحول روابط خانوادگی و تربیتی را موجب گشته است ، مشکلات نوظهور
اخلاقي و فرهنگی منحصر به فرداين حوزه نیز نيازمند رسيدگي است. فناوري اطلاعات نه
تنها در شيوه افعال و اقدامات روزمره ما تاثير مي گذارد، بلکه علاوه بر آن تلقي ما
از آنها را نيز تغيير داده است.
بطور مثال
ترویج الگوهای پوشش غیر اسلامی اخلاقی در بستر فضای مجازی یک از مهمترین آسیب هایی
است که امروزه در حال شکل دهی موج جدیدی از تهاجم فرهنگی و مقابله با گفتمان سبک
زندگی اسلامی ایرانی است .
در واقع در
ماههای اخیر باندها و گروههای سازمان یافته مدلینگ و طراحی لباس با اغفال دختران و
پسران جوان اقدام به شکل دهی موجی از تقابل فرهنگی با اندیشه های اسلامی ایرانی را
سازمان دهی نموده اند .
متاسفانه
بدلیل علاقه ذاتی و وجودی انسان به زیبایی ، حوزه مدلینگ و سبک پوشش به یکی از
علاقمندیهای جوانان و نوجوانان در سطح جهان تبدیل شده است .
این گروهها با
ارائه پیشنهادهای مالی و یا تضمین نمودن مطرح نمودن فرد قربانی در عرصه های بین
المللی مدلینگ ، دختران و پسران را اغفال نموده و با تهیه عکسهای مختلف و انتشار
آن در شبکه های اجتماعی زمینه را برای سوءاستفاده های آتی خود مهیا می کنند .
در این بین
باندهای بین المللی فساد با جذب جوانان به بهره گیری از پوشش های غالبا ضد اسلامی –
ایرانی و مغایر با آموزه های دینی و اخلاقی علاوه بر ایجاد شکاف فرهنگی در جامعه
،منافع اقتصادی زیادی نیز بدست می آورند .
بعضا دیده می
شود که دختران و پسران برای اینکه عکسهای نیمه برهنه یشان به عنوان مدل منتشر شود
مبالغ هنگفتی را به گرداندگان شبکه های مجازی مدلینگ پرداخت می کنند .
متاسفانه
بدلیل کم توجهی نهادهای نظارتی ، حامیان بین المللی این جریانات ضد اخلاقی در بازه
های زمانی مختلف با ارسال خبرنگاران و تیم های خبری به ایران با مشارکت عناصر
داخلی دست به تهیه گزارشات تخصصی زده و به تبلیغاین گروهکها می پردازند و در حاشیه
با انتقال دیدگاهها و مفاهیمی از جمله "رنگ باختن مفاهیم اسلامی از جمله
حجاب در جامعه ایران " در صدد نمایش
شکاف بین فرهنگ ملی و بومی با واقعیتهای اجتماعی هستند .
در یکی از
جدیدترین اقدامات گروهکهای معاند ، یک تیم 10 نفره شامل عکاس، مدل، طراح، آرایشگرها،
دستیاران، و محافظ با حمایتهای مالی بین
المللی با ورود به کشور و تهیه تصاویری از پوشش های نوین مغایر با فرهنگ عمومی تحت
عنوان Face off Tehran"" یا "تغییر چهره تهران" و نشر
آن در شبکه های خبری و رسانه ای بین المللی دست به ایجاد موجی ضد ایرانی ، علیه
فرهنگ ملی و اسلامی ایران زدند.
برای درک عمق
تهدید باید اعلام کرد که بدلیل فعالیت هدفمند و گسترده شبکه های ضد فرهنگی در سطح
جامعه در بررسی های بعمل آمده از شبکه اجتماعی فیسبوک متاسفانه مشخص شد حدود 51
هزار نفر کاربر ساکن مشهد دنبال کننده الگوهای
پوششی غربی در این فضای مجازی هستند .
البته این
آمار برای شهر تهران به بیش از 500 هزار نفر یا نیم میلیون کاربر می رسد !
نوع پوشش هر
جامعه بیانگر نوع هویت و نمادی ارزشهای آن جامعه است لذا جامعه ای که پوشش آن غربی
است لذا در نوع تفکرات خود سمت و سویی غربی پیدا خواهد کرد در نتیجه این جامعه
دیگر دلیلی برای پایبندی به ارزشهای بومی و ملی خود نخواهد داشت لذا اینجاست که
هدف دشمن از تهاجم فرهنگی مشخص می شود .
به عبارتی
دشمنان ما با سرمایه گذاری در حوزه تغییر سبک زندگی و پوشش جوانان مسلمان قصد
دارند تا زمینه فکری برای غلبه اندیشه های غربی بر اندیشه های الهی و در نهایت
تغییر حاکمیت در ایران را مهیا سازند .
متاسفانه با
توجه به عدم برخوردهای قانونی با فعالان غیرمجاز این حوزه شاهد هستیم که تهیه
کنندگان این نوع محتوا که به نوعی داده غیر اخلاقی و مستهجن محسوب می شود با فرح
خاطر اقدام به درج مشخصات و اطلاعات تماس خود در تصاویر می کنند و بعضا با رسانه
های معاند مصاحبه می کنند!
لازم به یادآوری نیست که این نوع محتوا برخلاف
محتواهای جنسی بدلیل نام جذاب و فرینده آن یعنی مدلینگ و الگوی لباس و پوشش قادر
به جذب کاربرانی حتی با باورهای مذهبی است لذا تهدید و مخاطرات آن در جامعه
بسیارعمیقتر از سایر محتواهای ضد اخلاقی است .
باید توجه داشت
فضای مجازی و بطور کلی اینترنت با ضریب نفوذ بیش از 60 درصدی خود در سطح خانواده
های ایرانی در صورت عدم مدیریت و نظارت صحیح می تواند تاثیرات مخربی بر فرهنگ و
امنیت ملی داشته باشد .
اگر نگاهی به
فعالیتهای فرهنگی سالهای اخیر داشته باشیم خواهیم پذیرفت که در راستای معرفی پشت
پرده این گونه تحرکات که به نام روشنفکری و جهانی شدن در جامعه ما و سایر کشورهای
اسلامی رخ می دهد تا به حال حرکات موفقی صورت نگرفته است زیرا متصدیان امور نسبت
به توانمندیهای فضای مجازی به عنوان یک فضا و رسانه تعاملی قدرتمند آگاهی کاملی ندارند
.
از این روست
که رهبر حکیم انقلاب با تکیه بر دانش و آگاهی عمیق خود نسبت به شرایط زمانه بارها
و بارها از اوایل دهه 70 تا به حال با معرفی مفاهیمی هوشمندانه همچون ناتوی فرهنگی
، جنگ نرم و سبک زندگی ، پیشگام روشنگری در مقابل اقدامات خصمانه دشمنان اسلام بوده
اند .
باید پذیرفت امروزه
بنا بر آمار بیش از 45 میلیون کاربر ایرانی به فضای مجازی و ابزارهای مبتنی بر آن
دسترسی دارند لذا اگر به سرعت در راستای
آموزش و مقابله با تهاجمات فرهنگی در این حوزه گام برداشته نشود شاهد آثار
مخرب آن در جامعه خواهیم بود .
برخلاف آنچه
رسانه های معاند و انحرافی در صدد القای آن به جامعه هستند باید به جامعه نشان داد
که فرهنگ اصیل اسلامی ایرانی خصوصا در حوزه نوع پوشش و حجاب مخالف زیبایی و نشاط
نیست و این فرهنگ و تمدن ایرانی بود که بسترساز گسترش پوششهای اصیل در سطح جهان شد
.
یکی از راه
کارهای مفید مقابله با جریان های فساد حوزه پوشش و حجاب می تواند معرفی مفاهیم و
الگوهای بکار رفته در پوششهای هنجارشکن باشد زیرا متاسفانه مخاطبان این حوزه غالبا
شناختی از نمادگرایی در نوع پوشش ندارند و متاسفانه بسیاری از مدلهای غربی رایج در
کشور بطور هوشمندانه ای نمادهای همجنس گرایی را در محصولات خود بکار می برند .
خطر تروریسم
فرهنگی به مراتب عمیق تر و هولناکتر از
تروریسم فیزیکی است لذا باید مسئولان حوزه مدیریت فرهنگی کشور واقعیت وجود تروریسم
فرهنگی را در کشور بپذیرند و راهکارهای مقابله با آن از جمله آموزش خانواده ها را
در سطح جامعه گسترش دهند .
از این رو از
شورای عالی فضای مجازی به عنوان یک نهاد فرا دولتی و منشاء گرفته از دیدگاههای
مترقی امام خامنه ای انتظار می رود با کنار گذاشتن فرایند های پیچیده اداری هر چه
سریعتر برای مقابله با این نوع تهدیدات راهکارهای خود را ارائه دهد .
البته شکل دهی
حرکات خودجوش مردمی درقالب گشت ارشاد فضای مجازی می تواند علاوه بر تسهیل فرایند
شناسایی سرشاخه ها و فعالین این گروهکهای تروریستی فرهنگی ، زمینه را برای ارتقاء
سطح آشنایی و هوشیاری کاربران در مقابله با این نوع تهدیدات مهیا سازد .
* مدرس ،
محقق و پژوهشگر حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات
راه حل چیست ؟ 
