زمان هرچه بيشتر پيش ميرود مبناي خشم عربستان و بازي انصراف از كرسي شوراي امينت روشنتر ميشود: امريكا اگر نگوييم در برابر دمشق دچار چرخش شده، دستكم ميتوان گفت از سرنگوني حكومت اسد نااميد شده و تغيير رفتار داده است. در حالي كه صداهايي از توافق ارتش آزاد با دولت اسد براي مبارزه به گروهكهاي وابسته به القاعده بلندتر ميشود و زمينههاي تشكيل يك دولت وحدت ملي ميان معارضين و دولت مهياتر ميگردد، يك رسانه عربي هم از طرح مشترك امريكا، روسيه و سوريه پرده برميدارد كه هدف آن دستگيري عناصر كشتار شهروندان بيگناه سوري و تحويل آنها به دمشق است.
سايت دنيا الوطن به نقل از منابع آگاه گزارش داده است كه مسكو ميان دمشق و واشنگتن ميانجيگري كرده تا آن دسته از معارضين نظام سوريه اگر اثبات شود با تشكيل گروهي مسلح در سوريه اقدام به ريختن خون غيرنظاميان سوري كرده و به خارج از سوريه گريختهاند از طريق پليس اينترپل به سوريه تحت تعقيب قرار گرفته و درصورت دستگيري تحويل داده شوند.
بر اساس اين گزارش، يك تيم حقوقي بينالمللي از سوي سوريه مأمور شده است تا روند پيگيري قضايي فهرست سياه شمار زيادي از مخالفان سوري مقيم خارج را پيگيري كند و در همين ارتباط سوريه با اينترپل تماس گرفته است. نتيجه تماس هم اين بود كه اين نهاد بينالمللي نيز با تحويل افراد مذكور به دمشق مخالفتي ندارد.
اين طرح قسمتي از يك توافق بزرگتر است كه طي آن سوريه شاهد تشكيل دولتي وحدت ملي با حضور آن دسته از مخالفان غيروابسته به گروههاي تروريستي دولت اسلامي در شام و عراق، جبهه النصره و ديگر گروههاي سلفي است كه با نظام بشار اسد ميجنگند. به اين ترتيب مبارزه با تروريسم كه همراه با پيوستن يگانهايي از ارتش آزاد به ارتش سوريه صورت ميگيرد، در صدر اولويتهاي چنين دولتي است؛ دولتي كه بعيد نيست اسد بر صدرش نشيند.
تعامل براي اين طرح در فضايي صورت ميپذيرد كه به اعتراف منابع غربي دولت سوريه نهايت همكاري را براي امحاي زرادخانه سلاح شيميايي خود توسط سازمان ملل انجام ميدهد. در چنين شرايطي روزنامه السفير به نقل از يك منبع ارتش آزاد نوشت: گردانهايي كه فرماندهي آن را افسراني جدا شده از نظام در مناطق قلمون، الغوطه و حمص برعهده دارند در سايه درگيريهاي بين اين گردانها با گروههاي جهادي طي يك سال اخير تصميم گرفتهاند كه در موضعگيري خود عليه نظام بشار اسد تجديدنظر كنند. اين منبع ارتش آزاد افزود: از سال گذشته ديدارهايي بين ارتش آزاد با يك افسر ارتش سوريه برگزار شده است تا به دور از هر گونه دخالت خارجي به راه حل سوري- سوري دست يابند. بيش از 600 افسري كه از ارتش سوريه جدا شده بودند آمادگي خود را براي راهحل داخلي و تبديل شدن به پليس محلي در مناطق مختلف سوريه اعلام كردهاند.
در عين حال گروههاي تروريستي داعش و جبهه النصره، اعضاي ارتش آزاد را تهديد كردهاند چنانچه به گروههاي جهادي ملحق نشوند، كشته خواهند شد. اين تهديد جنبه عملي هم داشته است، به گونهاي دو افسر ارتش آزاد كه در تماسها با دولت شريك بودند در منطقه عسال الورد به دست عناصري نزديك به زهران علوش، فرمانده گروه جهادي لواء الاسلام اسير شدند.
با اين حال يك مسئول ارتش آزاد در ريف دمشق گفت: راهحلي كه شماري از افسران ارتش آزاد در نظر دارند همانند راه حل بحران الجزاير است، به گونهاي كه عناصر ارتش نجات اسلامي در دهه 90 از كوهستانهايي در الجزاير كه در آنجا مخفي شده بودند، با انحلال ارتش نجات ملي به زندگي عادي خود بازگشتند. به گفته اين منبع ارتش آزاد، طي مذاكراتي كه در حمص برگزار شد، شماري از سربازان ارتش آزاد سلاح خود را تحويل دادند، اما از قرار گرفتن جلوي دوربين رسانهها خودداري كردند. مذاكراتي نيز كه در ريف دمشق برگزار شد به پاكسازي بخشهايي از الغوطه الغربيه، كناكر، زاكية، دروشا، قدسيا و الهامه از عناصر مسلح انجاميد. اين منبع ارتش آزاد گفت: بيشتر گردانهاي ارتش آزاد در منطقه قلمون با ارتش سوريه جنگ نميكنند، زيرا نميخواهند جهاديها به قدرت اصلي در اين منطقه تبديل شوند.
خشم رياض از واشنگتن
منابع خبري در واشنگتن از بروز تنش بيسابقه در روابط بين امريكا و عربستان سعودي به دليل كاهش حمايتهاي امريكا از معارضين سوريه خبر دادند. مخالفت عربستان با سخنراني در شصت و هشتمين دور مجمع عمومي سازمان ملل در ماه گذشته، اعتراض به امريكا به دليل دست كشيدن اين كشور از حمايت از معارضين و روي آوردن به سمت ايران اعلام شد.
به گزارش سايت الاوسط نيوز، عربستان به دليل دست كشيدن امريكا از جايگاه رهبري براي رهايي از حكومت اسد و عدم ارائه كمكهاي نظامي و آموزشي مطلوب به معارضين ميانهرو سوريه و نيز عدم بمباران سوريه پس از حملات شيميايي در الغوطه، احساس نااميدي ميكند، چراكه امريكا نه تنها به اسد اجازه داد تا به نيروهاي شورشي ضربه بزند، بلكه از طريق توافق بر سر تخريب زرادخانه شيميايي، جايگاه خود را در جهان به عنوان رهبر معتبر تقويت كرد.
اين منبع همچنين گفت كه كري روز دوشنبه آينده به «سعود الفيصل» همتاي سعودي خود موافقت واشنگتن با مشاركت ايران در كنفرانس ژنو 2 را اعلام خواهد كرد كه در واقع به منزله ريختن نمك روي زخم سعوديهاست.
همكاري با بازگشايي سفارتخانههاي اروپا
روزنامه السفير لبنان با اشاره به سفر مسئولان امنيتي اروپا به دمشق نوشت كه دمشق خطاب به اين مسئولان تأكيد كرد، بازگشايي سفارتخانههاي اروپايي در دمشق مقدمه هر نوع همكاري امنيتي است. السفير نوشت كه بسياري از اروپاييها از دل بستن به تغييرات اساسي در نظام سوريه دست برداشتهاند و اولويت براي اروپاييها احياي همكاري امنيتي با دمشق براي مقابله با خطر بازگشت صدها «جهادي» اروپايي است.
بر اساس اين گزارش، دمشق از طريق بيروت با چند مسئول امنيتي اروپا ديدار كرد و در همين رابطه يك منبع امنيتي كه كاروان مسئولان اروپايي به دمشق براي ديدار با «علي مملوك» رئيس امنيت ملي سوريه را همراهي كرده بود، گفت كه مسئول اطلاعات آلمان به تنهايي در ماههاي گذشته پنج بار به منطقه سفر كرده است. بر پايه اين گزارش، مسئولان سازمانهاي اطلاعاتي بلژيك، ايتاليا، اسپانيا و ديگر كشورهاي غربي نيز به دمشق سفر كرده و احياي همكاري امنيتي را كه مقدمهاي براي شكلگيري معاملهاي است كه در ژنو حاصل خواهد شد، درخواست كردند. در همين حال يك منبع سوري گفت كه مسئول امنيتي سوريه در ديدار با همتايان اروپايي خود، بازگشايي سفارت كشورهاي اروپايي در دمشق و اعزام برخي ديپلماتها به اين شهر را شرط هر نوع همكاري امنيتي قرار داد.
