هنوز ساعتي از اتمام مذاكرات محرمانه تيم هستهاي ايران با مذاكرهكنندگان 1+5 در ژنو نگذشته بود كه سناتورهاي كنگره امريكا چوب بلند تشديد تحريمهاي ايران را بلند كردند. با وجود همه انتقادهاي داخلي از نحوه مذاكره ژنو و محرمانه ماندن جزئيات پيشنهاد جديد ايران، در تهران اجماعي گسترده بر سر حمايت از روند جديد مذاكرات وجود دارد، ولي نگراني از نقش اخلالكننده كنگره، رو به افزايش است. سي بياس نيوز گزارش كرد كه دولت اوباما از كنگره خواسته كه با تصويب تحريمهاي جديد، مذاكرات 1+5 با ايران را مختل نكند.
به گزارش «جوان»، ايران و 1+5 عصر چهارشنبه در پايان چند دور مذاكره در شهر ژنو كه سخنگوي كاخ سفيد با عبارت «جدي» و « بيسابقه» از آن استقبال كرد، براي ادامه گفتوگوها به توافق رسيدند. قرار است طرفين روزهاي 6 و 7 نوامبر يك بار ديگر در ژنو (احتمالاً در سطح وزرا) ملاقات كنند و پيش از نشست ژنو هم، نشستي در سطح كارشناسان برگزار شود. هر دو طرف تأكيد دارند كه محتواي مذاكرات و پيشنهاد ايران محرمانه باقي بماند. كاترين اشتون در گفتوگو با خبرنگاران گفته كه قرار نيست درباره جزئيات صحبت كنيم. وندي شرمن سرپرست تيم امريكايي در گفت و گو با سي ان ان تأكيد كرده كه نميخواهيم جزئيات گفتوگوها را علني كنيم، زيرا اين گفتوگوها جدي بود و عباس عراقچي نفر دوم تيم هستهاي هم گفته كه طرح ايران «محرمانه است و تا به نتيجه رسيدن مذاكرات، محرمانه باقي ميماند.»
وندي شرمن به تلآويو ميرود
وندي شرمن، سرپرست تيم مذاكرهكننده همين امروز يا فردا به اسرائيل خواهد رفت تا مقامهاي رژيم صهيونيستي را در جريان مذاكرات محرمانه خود با ايران قرار دهد. او همچنين قرار است با حضور در جلسه استماع كنگره، نمايندگان كنگره را در جريان محتواي مذاكراتش در ژنو قرار دهد. ديروز روزنامه نيويورك تايمز گزارش كرد كه كاخ سفيد در حال بررسي دسترسي ايران به ميلياردها دلار از داراييهاي مسدودشده خود در امريكا است ولي مقامهاي كاخ سفيد به شدت نگران هستند كه كنگره امريكا با قرار دادن تصويب تحريمهاي جديد در دستور كار خود، روند مذاكرات ژنو را مختل كند تا جايي كه به نوشته شبكه خبري سيبياس امريكا، دولت اوباما از كنگره درخواست كرده تا با تصويب تحريمهاي جديد عليه ايران مذاكرات ايران و 1+5 را مختل نكنند. منابع ديپلماتيك در تهران ميگويند كه در طرح پيشنهادي جديد ايران، اين پيشفرض وجود دارد كه در جريان مذاكرات، تحريمهاي جديدي عليه ايران تصويب نشود، ولي منابع امريكايي گزارش كردند كه سناتور ماركو روبيو سناتور جمهوري خواه فلوريدا روز چهارشنبه بلافاصله بعد از پايان مذاكرات در ژنو، قطعنامه جديدي به كنگره امريكا ارائه كرد كه در آن از كنگره خواسته شده قوانين تحريمي جديدي عليه ايران تصويب كند، مگر اينكه ايران همه فعاليتهاي غنيسازي خود را متوقف نمايد. اين سناتور جمهوري خواه و برخي همكاران او در كنگره، روز چهارشنبه در بيانيهاي اعلام كردند كه هيچ كس نبايد تحت تاثير پيشنهادهايي كه ايران به ژنو آورده قرار بگيرد. او قطعنامهاي را پيشنهاد كرده كه تأكيد ميكند «كنگره بايد بدون تعويق، به سمت تصويب دور جديدي از تحريمها عليه ايران حركت كند». تايمز اسرائيل هم نوشت كه سناتور ترنت فرانكس «قانون مذاكرات هستهاي ايران و امريكا» را در ماه سپتامبر به كنگره ارائه كرده بود كه در آن، درخواست تحريمهاي بيشتر عليه ايران مطرح و صدور مجوز گزينه نظامي عليه ايران به عنوان اقدام بعدي پيشنهاد شده بود. اين لايحه نيز ممكن است بعد از تعطيلات كنگره به جريان بيفتد.
منابع ديپلماتيك در امريكا ديروز با وجود خوشبينيهاي ساعتهاي اوليه بعد از مذاكرات ژنو گفتند كه با ايران بر سر تحريمها اختلاف نظر دارند. روزنامه هاآرتص از قول ديپلماتهاي امريكايي و اروپايي نوشت كه مذاكرات ژنو جديترين و معنادارترين مذاكراتي بوده كه تا كنون با ايرن داشتهاند. يك مقام امريكايي هم در گفت و گو با وال استريت ژورنال گفته: « ما مذاكراتي را شروع كردهايم كه ميتوان تصور كرد احتمالاً به يك توافق بينجامد». مقامهاي امريكايي بهرغم پيشرفت به وجود آمده و همچنين فضاي مثبت مذاكرات تأكيد دارند كه مناقشهاي اساسي بين ايران و امريكا، به خصوص بر سر ميزان برداشته شدن تحريمها و همچنين نوع تحريمهايي كه بايد برداشته شود، وجود دارد.
وندي شرمن رئيس تيم مذاكرهكننده امريكايي هم بعد از مذاكرات در گفت و گو با كريستين امانپور در سي ان ان به وجود اختلافات گسترده بين طرفين اشاره كرد و گفت: « هنوز حوزههاي اختلافي بسيار زيادي باقي مانده است كه بايد بحث شود. هنوز درباره هيچ چيزي توافق نشده است. هنوز هيچ گامي برداشته نشده است كه سبب برداشته شدن تحريمها به صورت ملموس شود. » همچنين جن پساكي، سخنگوي وزارت خارجه امريكا با تأييد اينكه طرفين بر سر برداشتن تحريمها اختلاف نظر دارند، گفت: دولت اوباما هنوز تصميم نگرفته به طور مصرانه از كنگره امريكا بخواهد از اعمال تحريمهاي مضاعف عليه ايران پرهيز كند.
كنگره، مانع مذاكرات
در چنين وضعيتي، رويترز گزارش كرد كه هرگونه كاهش تحريمها عليه ايران از سوي واشنگتن در قبال برداشتن گام هايي از سوي تهران، احتمالاً جزئي و نمادين خواهد بود و اعطاي هرگونه امتياز بزرگتر به ايران از سوي كنگره با مانع مواجه خواهد شد. اين در حالي است كه ديپلماتها در تهران در مورد نقش مخرب كنگره امريكا بر مذاكرات هشدار ميدهند. آنها ميگويند كه طرح پيشنهادي ايران، فرض خود را بر تشديد نشدن تحريمها در جريان مذاكرات ميگذارد و تشديد تحريمها آسيبهاي جدي به روند مذاكرات خواهد زد. حسين موسويان عضو سابق تيم مذاكرهكننده ايراني در گفتوگو با «فرانكفورتر آلگماينه»، كنگره امريكا را مانعي بر سر راه اين مذاكرات دانسته كه ميتواند آن را به شكست برساند و گفت: «مانعي كه ميتواند اين مذاكرات را به شكست برساند كنگره امريكاست. ». موسويان، برعكس تأكيد كرده كه در ايران «آمادگي كامل» براي مذاكرات وجود دارد. از طرف ديگر، «شائول موفاز» رهبر حزب چپگراي «كاديما»ي اسرائيل روز پنجشنبه نسبت به توافق ديپلماتيك غرب با ايران هشدار داد و مدعي شد اين توافق توان جهش هستهاي ايران را براي اين كشور حفظ ميكند. سيلوان شالوم، وزير انرژي اسرائيل، اتحاديه اروپا و امريكا را متهم كرد كه بيشتر به فكر از سرگيري معاملات نفتي خود با ايران هستند و به 1+5 هشدار داد كه فريب ايران را نخورند و تحريمها را كاهش ندهند.
ظريف: هم اينها حدس و گمان است
«محمد جواد ظريف» وزير امور خارجه در آخرين گزارش خود در صفحه شخصياش در فيسبوك تأكيد كرد كه مذاكرات ژنو مفيد و سازنده بوده است. وي افزود: توافق كرديم كه بحثها محرمانه بماند. محرمانه ماندن مذاكرات به معناي واهمه داشتن از افشاي محتواي آن نيست. اطمينان داشته باشيد كه هيچ نگراني در مورد اعلام عمومي آنچه در مذاكرات طرح شد، نداريم. وي در پاسخ تلويحي به انتقاد از محرمانه ماندن نتيجه مذاكرات گفته: « در روابط بينالملل، محرمانه ماندن جزئيات مذاكراتي كه در جريان است امري طبيعي و عادي است. » وي افزود: برخي رسانههاي غربي از قول منابع موثق ايراني مطالبي را در مورد جزئيات خيالي طرح نوشتهاند. برخي دوستان داخلي هم نقل كردهاند. من همه اين مطالب را خواندم و بگذاريد خيال همه را راحت كنم. همه اينها حدس و گمان است. هيچ كدام ارتباطي به طرح و بحثهاي جلسه ندارد. چه محتوا و چه شكل. منابع موثق رسانهها خودشان هم طرح را نديدهاند و بهتر است اعتبار خودشان را با ادعاي اطلاع از طرح خدشهدار نكنند. واكنش ظريف به گزارشي است كه پايگاه خبري المانيتور درباره جزئيات طرح پيشنهادي ايران در مذاكرت ژنو ارائه كرده است. اين پايگاه خبري به نقل از يك منبع ايراني كه موثق بودنش قبلاً به اثبات رسيده، ادعا كرد طرح پيشنهادي ايران توقف غنيسازي اورانيوم 20 درصدي، تعهد براي تبديل ذخاير اورانيومش به ميلههاي سوخت و توافق براي عدم استفاده از سوخت مصرف شده در رآكتور نيمهكامل اراك را شامل شده است.
