رئيسجمهور با شركت در مراسم نمادين آغاز سال تحصيلي كه در تالار علامه اميني دانشگاه تهران برگزار شد، حاضر شد و در ميان دانشجويان از نياز به جامعه هرمي در مقابل جامعه استوانهاي سخن گفت و سخنانش طيفي از لزوم دانش بنيان بودن اقتصاد و سياست، شرايط داخلي و بينالمللي كشور، حمايت از انتقاد دانشجويان از دولت و توليد علم نافع را در بر گرفت. در دانشگاه اسلامي يك گروه بايد ملامت شوند و آن كساني هستند كه در توليد علم و فناوري كاهلي كردند.
رئيسجمهور با حضور در دانشگاه تهران با 22 روز تأخير سال تحصيلي را آغاز كرد. ديروز دانشگاه تهران به نمايندگي از دانشگاهها و مراكز آموزش عالي سراسر كشور پذيراي ميهماني از ديار سياست بود كه هر چند تأخير پيش آمده با در نظر گرفتن اهميت شركت وي در اجلاس سالانه سازمان ملل موجه بود؛ اما دانشگاهيان اصرار وي را براي شركت در مراسم آغاز سال تحصيلي دانشگاهها كه چند سالي ميشد از رونق افتاده بود، به فال نيك گرفتند.
حضور حجتالاسلام حسن روحاني در دانشگاه تهران براي جشن آغاز سال تحصيلي در فضايي بين بياطلاعي گروهي از دانشجويان از برگزاري مراسم و تكاپوي عدهاي ديگر براي برگزاري اين مراسم اتفاق افتاد. خيلي از دانشجويان مايل بودند در اين مراسم شركت و با رئيسجمهور ملاقات و گفتوگو كنند، اما چون عده زيادي از آنها كارت دعوت نداشتند، پشت در سالن تجمع كردند. نكته جالب توجه برخورد حراستي با دانشجويان معترض به نحوه برگزاري مراسم يا دانشجوياني كه از دانشكده فني تا مسجد دانشگاه تردد ميكردند و عكس ميگرفتند، بود؛ آن هم در مراسمي كه الف تا ياي سخنراني سخنران اصلي آن را آزادي دانشجو و محترم شماردن حق اعتراض براي وي تشكيل ميداد. فضاي امنيتي دانشگاهها كه به شدت مورد انتقاد روحاني قرار گرفت، تحتتأثير حضور وي شدت گرفت و از زمان حضور رئيسجمهور در دانشگاه تهران بر تعداد نيروهاي حراست افزوده ميشد و اجازه تجمعات دو نفره و بيشتر به دانشجويان داده نميشد.
دكتر روحاني در مراسم آغاز سال تحصيلي دانشگاهها و مراكز پژوهشي با اشاره به سفر خود به نيويورك گفت: در سفر به نيويورك، عظمت ملت ايران را از ديد جهانيان بهتر لمس كردم و به شما ميگويم تمام كشورهاي پيشرفته بدون استثنا طالب ملاقات با رئيسجمهور منتخب ملت بزرگ ايران بودند. رئيسجمهور با بيان اينكه در ملاقاتهاي رؤساي جمهور و مقامات عالي رتبه با مسئولان ايران مثل گذشته به ما نصيحت نميكردند، گفت: اين بار بيشتر از مسئولان كشور شما سؤال و براي همكاري در مسائل منطقهاي و جهاني اعلام آمادگي ميكردند، همچنين براي تعامل و گفتوگو آمادگي خود را نشان دادند و هيچ كس نبود كه در اين ملاقاتها بر عظمت انتخابات 73 درصدي ملت بزرگ ايران در 24 خرداد 92 به صراحت اشاره نكند.
وزارت اطلاعات راه را براي ديپلماسي علمي باز كند
روحاني با اشاره به اينكه دولت يازدهم در شرايطي كار خود را آغاز كرده است كه با يك خزانه خالي و انبوهي از بدهكاري مواجه است، تصريح كرد: در گزارش هفته گذشته يك صندوق اعلام كرد كه بيش از 50 هزار ميليارد تومان از دولت طلبكار است و صندوق ديگري گفت طلبكارياش بيش از اينهاست، البته اينها گوشهاي از بدهكاريهاي دولت است، اما دولت با اميد كامل و اعتماد به مردم و عقلانيت و تدبير و البته كليد همت فرهيختگان و انديشمندان و استقامت ملت ايران به تعبير مقام معظم رهبري از اين پيچ به خوبي عبور خواهد كرد. وي خطاب به دانشگاهيان و دانشجويان گفت: ما نياز به ديپلماسي علم داريم و شما عالمان و فرهيختگان بايد از طريق علم و دانش و مقاله و تحقيق و حضور در مجامع علمي جهان در اين راستا تلاش كنيد و از همين جا به وزارت اطلاعات اعلام ميكنم كه راه را براي اين ديپلماسي باز كنيد، به دانشگاه اعتماد كنيد و به اساتيد بزرگ اين دانشگاهها و البته به دانشجويان عزيزمان اعتماد كنيد، چون همه اين عزيزان ايران را دوست دارند و توسعه اين كشور را ميخواهند.
جو امنيتي نفاق را توسعه ميدهد
روحاني كه در مراسم آغاز سال تحصيلي دانشگاهها و مراكز پژوهشي و فناوري سخن ميگفت، همچنين سال تحصيلي 93- 92 را به همه دانشگاهيان تبريك گفت و تصريح كرد: همه مسئولان بدانيد اگر جو را امنيتي كرديد، نفاق را توسعه دادهايد. وي با بيان اينكه دولت تدبير و اميد به دانشگاه آزاد و منتقد، فرهنگدوست، انديشهورز و تعليم دهنده شهروند متخصص، مشاركتجوي و آگاه افتخار ميكند، اظهار كرد: دولت تدبير و اميد از دانشگاه ميخواهد در تمام زمينهها به كمك دولت بيايد.
بايد تكيهمان بر خودمان باشد
رئيسجمهور تصريح كرد: بايد تكيهمان بر خودمان باشد، درست است كه سرمايه انساني و اجتماعي خودمان است كه افتخارات را ميآفريند و در برابر بيگانگان ملت ما استوار خواهد ايستاد، اما فراموش نكنيم كه ما در دنيايي زندگي ميكنيم كه دروازهها و ديوارها و مرزبنديها به صورت سابق وجود ندارد و بايد جهاني شدن را باور كنيم پس به خود تكيه ميكنيم كه هيچگاه به ديگري تكيه نخواهيم كرد، اما يادمان باشد همبستگي و همزيستي مسالمتآميز با همه كشورهاي دوست يا همه كشورهاي جهان را به صورتي داشته باشيم. وي افزود: شما ميگوييد روي پاي خود و خود و خود بايستيم، اما وقتي اولين درآمد بودجه ما متكي به نفت و ميعانات گازي است و آن را بايد به ديگران بفروشيم پس بايد كالا بفروشيم و وارد كنيم پس در دنياي امروز دروننگر و درونگرا بودن به مفهوم گذشته ديگر معنايي ندارد و همه مشكلات ما اين بود كه در سالهاي گذشته در اقتصاد و سياست خارجي دانشبنيان نبوديم و از دانشگاه و متخصصان استفاده نكرديم. وي با تأكيد بر اينكه ما جامعه استوانهاي نميخواهيم و نياز به هرم داريم و بايد بدانيم در قله چه كساني و در قاعده چه كساني باشند، خاطرنشان كرد: بايد در دانشگاههايمان زبان علم و تحقيق به عنوان زبان رسمي باشد و فقط قانون بايد در دانشگاه حكمفرما باشد چون اين دولت فشارهاي محفلي را بر دانشگاه نخواهد پذيرفت. پس ما نبايد در روند معيوب نابجاي بازنشستگي زودهنگام اساتيد گرفتار شويم، بلكه بايد با تضارب آرا، نقد و انتقاد و مباحثه به ثبات و رأي درست و واقعي دست يابيم تا دانشگاه به مراتب بالاي علمي خود دست يابد و اينطور نباشد كه استاد كلاس در بيان عقايد خود آزاد نباشد. رئيسجمهور افزود: برخي تلاش ميكنند 75 يا 76 ميليون جمعيت كشور را ضرب در 2 كنند يعني همه دو چهره داشته باشند و آنجا كه بحث نمره، ارتقا و شغل است يك چهره و زماني كه زندگي آزاد است، چهره ديگري داشته باشند كه ما اين را نميخواهيم.
نقد دانشجويان هم زيباست
رئيسجمهور با بيان اينكه نقد دانشجويان همان قدر زيباست كه حمايت آنها زيباست، گفت: مگر نقد، حمايت نيست، نقد از دولت و دولتمردان نعمت بزرگي است كه بايد برابر آن با كمال تواضع سر فرود آورد و نقد دلسوزانه و سازنده براي دولت و كشور ميتواند ثمرات ارزشمندي به همراه داشته باشد. روحاني با بيان اينكه درست است كه دانشگاه مركز حزب نيست، افزود: فعاليت يك دانشجو و دانشگاه ولو سياسي و اجتماعي كه حق طبيعي اوست به عنوان عضو يك حزب نخواهد بود و دانشجو از منظر يك سياستمدار نميخواهد به مسائل بنگرد، بلكه دانشگاه به مثابه عالم و انديشمند و روشنفكر به مسائل اجتماعي و سياسي مينگرد. وي افزود: نه تنها آشنايي دانشجويان به مسائل مهم سياسي كشور، منطقه و جهان مفيد است، بلكه ضروري است، اما يادمان نرود كه رسالت اصلي دانشگاه، توليد علم و فناوري است و همانطور كه دانشگاه، شهروند متخصص ميسازد و تحويل جامعه ميدهد، شهروند مشاركتجوي آگاه را نيز تحويل جامعه خواهد داد.
دم فرو بستن دانشجو باعث سرشكستگي دولت است
روحاني با اشاره به اينكه بيترديد دانشگاه و دانشجو بايد مديريت آينده، اقتصاد آينده و سياست آينده را بر دوش بگيرد، تصريح كرد: افتخار ميكنيم بخشي از دولت تدبير و اميد از اساتيد بنام دانشگاههاي كشورمان هستند و بايد توجه داشته باشيم كه تنها نبايد اقتصاد دانشبنيان باشد، بلكه سياست، فرهنگ و سياست خارجي هم بايد دانشبنيان باشد و به طور كل دولت مدرن يعني دولت دانشبنيان و در تمام رشتهها علم و دانش بايد حاكم باشد و اين امر زماني تحقق مييابد كه دانشگاهيانمان محيط آزاد نقد، انديشه و اظهارنظر داشته باشند. رئيسجمهور با تأكيد بر اينكه باعث سرشكستگي يك دولت است كه دانشجو يا استادش به خاطر بهانهجويي عدهاي دم فرو بندد و نتواند اظهارنظر كند، گفت: دانشگاه جاي بيان اظهارنظر است و در دانشگاه يك زبان را بيشتر نميپذيريم و آن زبان علم، خرد و عقلانيت است. روحاني با تأكيد بر اينكه در دانشگاه بايد آزادي آكادميك در كنار اجراي قانون آكادميك وجود داشته باشد، اظهار كرد: بايد بتوانيم به توليد علم، دانش و حكمت بپردازيم و علم و دانش تنها براي كاربرد و ساخت و ساز نيست، بلكه علم و دانش بايد بتواند خلاقيت، تحليل و فكر علمي را در جامعه به ارمغان آورد، چون آثار تحليل علمي و فكر علمي براي آينده كشور حتي گاهي از فناوري هم بيشتر است. وي با اشاره به اينكه گفته ميشود دانشگاه و مراكز علمي كشور در مسير پيشرفت قرار دارند و اين باعث افتخار ماست، تأكيد كرد: چرخه علم و دانش و توليد علم فقط مقاله isi نيست و حتي اگر همه اين مقالات را نويسنده با خون و دل و بيدار ماندن شب نوشته باشد تا چه رسد به آنكه دلاري، پولي يا مسائلي به مقالهاي منتهي گردد و حتي اگر همه مقالات دقيق باشد بايد بدانيم مقاله علمي يك حلقه كوچك از حلقه علم و فناوري است و بايد همه حلقههاي علم و فناوري را تكميل كنيم. روحاني با بيان اينكه بايد خودمان را خوب با ديگر كشورها مقايسه كنيم، گفت: حلقه علم و فناوري از ايده شروع ميشود و به تحقيق، نمونه فناوري، توسعه فناوري، صنعتي شدن، پيدايش بازار و تبديل به ثروت ملي و قدرت ملي منتهي ميشود پس دل خوش نكنيم به مقالاتي كه گاهي برخي از آن مقالات مشكل فناوري و دانش كشور ما را نيز حل نميكند، بلكه مشكل ديگران را حل ميكند. وي افزود: البته نميگويم مقاله نوشتن بيارزش است يا نميگويم همين زمينه واحد را كه باعث افتخار ماست، كنار بگذاريم، بلكه تأكيدم اين است كه دانشگاههايمان به سمت استاندارد جهاني حركت كنند. رئيسجمهور با اشاره به اينكه دانشگاههاي ما به لحاظ كميت رشد بسيار خوبي داشتهاند، گفت: دانشجويي كه با خون و دل وارد دانشگاه ميشود و صاحب مدرك ميشود، متأسفانه صاحب شغل و حتي گاهي صاحب منزلت اجتماعي هم نميشود، پس ما بايد رشتههاي تحصيلي، تعداد دانشجويان و برنامهريزي دانشگاههايمان را با نياز جامعه كاملاً منطبق كنيم. در ادامه مراسم رئيسجمهور، وزراي بهداشت و علوم، رئيس نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها و رئيس سازمان سنجش روي سن قرار گرفتند تا از نفرات برگزيده كنكور با لوح تقدير و سكه تقدير كنند و تمام برگزيدگان جوايز خود را از دست رئيسجمهور دريافت كردند. روحاني در حالي كه هدايا را به برگزيدگان ميداد گپ و گفتي چند ثانيهاي با هركدامشان داشت؛ پس از آن روحاني با برگزيدگان عكس يادگاري گرفت.
حواشي
يك نماينده دانشجويان كه دانشجوي دكتري مكانيك دانشگاه تهران بود در اين مراسم خطاب به روحاني گفت: آقاي روحاني ما دانشجو هستيم سياستمدار نيستيم، اميد ما به كليد و تدبير دولت شماست. پس از اهداي جوايز، حسن روحاني با تشويق دانشجويان پشت تريبون قرار گرفت اما پيش از اينكه سخنراني خود را شروع كند، فردي در ميان جمعيت با صداي بلند فرياد كشيد كه از حضور رئيسجمهور در دانشگاه تهران خوشحال است و از طرف استادان و دانشجويان، يك جلد قرآن كريم و يك كتاب ديگر به قلم مقام معظم رهبري به روحاني تقديم و دعا كرد كه دولت تدبير و اميد در سايه قرآن به كارش ادامه دهد. روحاني نيز از فرهاد رهبر خواست تا اين كتاب را دريافت كند و در اختيار رئيسجمهور قرار دهد. روحاني همچنين از فرهاد رهبر درخواست كرد تا لوح تقدير بسيج دانشگاه تهران را كه مزين به عكس شهداي سانحه هواپيمايي 297 ايرباس بود و نيروهاي امنيتي اجازه حضور آن را در مراسم نداده بودند، در اختيارش قرار گيرد. مسئول بسيج دانشجويي دانشگاه تهران خطاب به روحاني:
ناصر آراسته، مسئول بسيج دانشجويي دانشگاه تهران در سخنراني خود در حضور رئيسجمهور در مراسم بازگشايي دانشگاهها در دانشگاه تهران گفت: قصد داشتيم قاب عكس شهداي ايرباس را به رئيسجمهور بدهيم كه مسئولان امنيتي مانع ورود اين قاب عكس به داخل دانشگاه تهران شدند. آراسته در ادامه صحبتهاي خود خطاب به رئيسجمهور گفت: شما فردي را به عنوان سرپرست وزارت علوم تعيين كردهايد كه قانون اساسي و شوراي نگهبان را كه انتخابات را تأييد ميكنند، قبول ندارد و اين مسئله را در سخنراني سال 88 در دانشگاه تهران نشان داده است. مسئول بسيج دانشجويي دانشگاه تهران خطاب به روحاني گفت: صادقانه و صريح ميگوييم كه در دولت شما اين خطر را احساس ميكنيم كه براي ظهور حماسه اقتصادي تنها به راهكارهاي ديپلماتيك و روابط خارجي بسنده خواهد شد و اين خطر وجود دارد كه از رشد درونزا و استفاده از ظرفيتهاي داخلي باز بمانيم. وي افزود: كشور ما پر است از فرصتها و استعدادهايي كه ميتواند تحولهاي عظيمي در عرصههاي مختلف كشور از جمله اقتصاد به وجود آورد. پيشرفت كشور از لحاظ علمي و تكنولوژيكي تنها و تنها به وسيله ارتباط و اعتماد به جوانان و انديشمندان داخلي حاصل ميشود و نه ارتباط با غربيها. مسئول بسيج دانشجويي دانشگاه تهران گفت: دانشگاهها زيرمجموعهاي از وزارت علوم هستند؛ وزارت علوم جمهوري اسلامي ايران. تأكيد ميكنيم، جمهوري اسلامي ايران. دليل تأكيد آن است كه هر كس كه ميخواهد در جمهوري اسلامي مسئوليت بگيرد در درجه اول بايد به قانون اساسي پايبند باشد. سرپرستي كه شما براي وزارت علوم منصوب كردهايد نه شوراي نگهبان را (كه در قانون اساسي حق تأييد يا نفي انتخابات با اوست) قبول دارد و نه اصل قانون اساسي را. وي بعد از انتخابات سال 88 رئيسجمهور ايران را شخص ديگري ميدانست، نه شخصي كه منتخب مردم بود و اين نظر خود را در همين مسجد دانشگاه تهران علناً بيان كرده است.