عدم اطلاعرساني صحيح در رابطه با روند و فرايند اجراي طرح سهام عدالت مدتهاست كه مورد انتقاد مردم جامعه است. در شرايطي كه انتظار ميرفت شركتهاي سرمايهگذاري استاني بتوانند با ورود به بازار سهام شيپور آزادسازي معاملات سهام عدالت را به صدا درآورند عدم اجراي مناسب اين طرح مورد انتقاد وزير اقتصاد قرار گرفت و دستور توقف هرگونه واگذاري و همچنين ورود سهام عدالت به بازار سرمايه را صادر كرد.
به گزارش جوان با وجود اينكه هفت سال از شروع داستان واگذاري سهام عدالت ميگذرد اما ورود سهام عدالت به بازار سهام جهت معامله هنوز با اما و اگرهاي زيادي مواجه است اين در حالي است كه مشمولان 45ميليوني اين طرح كه نزديك به دوسوم جمعيت ۷۰ ميليوني ايران را تشكيل ميدهند بيصبرانه منتظرند تا بينند سهام عدالت گرهاي از مشكلات آنها را بازار ميكند يا خير؟ چراكه در زمان اجراي مراحل اوليه اين طرح متوليان مدعي شدند با اجراي اين طرح درصدد حمايت از قشر كمبضاعت جامعه هستند.
ارزش 100هزار ميلياردي سهام عدالت در اين بين احمدوند رئيس سابق سازمان خصوصيسازي در گزارش نهايي سال 91 ارزش سهام عدالت 21 شركت فعال سرمايهگذاري در بورس كه در سبد سهام عدالت به ميزان 10 هزار ميليارد تومان برآورد شده بود را حدود 35 هزار ميليارد تومان اعلام كرده بود و طبق ارزيابيها از رشد 5/3 برابري ارزش سهام عدالت خبرداده بود. اين در حالي است مديرعامل اتحاديه كشوري تعاونيهاي سهام عدالت كشور طي اظهارنظري در پايان شهريورماه سالجاري ارزش سهام عدالت هر نفر را در شرايط فعلي 2 ميليون و 600 هزار تومان اعلام كرده و ارزش كلي سهام عدالت 45ميليون نفر را بيش از 100 هزار ميليارد تومان برآورد كرده بود.
فقط 5 ميليون نفر با سهامداري آشنا هستنددر اين بين باتوجه به اينكه كمتر از 5 ميليون نفر از جمعيت 70 ميليوني كشور با نحوه و فرايند معاملات بازار سهام آشنا هستند و مشمولان 45ميليوني سهام عدالت بيشك آشنايي آنچناني با بازارهايي چون فرابورس و بورس ندارند انتظار ميرود آزادسازي عجولانه اين نوع سهام تمام زحمات هفت ساله دولت نهم و دهم را به باد دهد و همزمان با آزادسازي عجولانه تجربه روسيه تكرار شده و عدهاي با خريد سهام عدالت يك شبه پولدار شوند و اهداف ارزشي طرح را با عدم تحقق مواجه كنند. با توجه به ساختار سهام عدالت و تعداد مشمولان و باز بودن پرونده سهام عدالت و ثبتنام از كارگران فصلي و نيز لزوم ورود شركتهاي سرمايهگذاري استاني به بورس، امكان معامله اين اوراق در بازار سرمايه همچنان با اما و اگرهاي زيادي مواجه است و به نظر ميرسد اجرايي شدن آن به زمان بيشتري نياز داشته باشد.
احتمال فساد در سهام عدالتدر اين بين فعاليتها و عملياتهاي اقتصادي اتحاديهها و شركتهاي سهام عدالت استاني با ابهام فراواني همراه است به طوري كه تاكنون شفافسازي مناسبي در اين رابطه به انجام نرسيده است؛ اين امر تا جايي ادامه يافته است كه برخي از دارندگان سهام عدالت ضمن اطلاعرساني دقيق در رابطه با فعاليتهاي شركتهاي سهام عدالت استاني خواستار ممنوعيت خريد وفروش سهام عدالت توسط اعضاي هيئت مديره و مديران عامل و بازرسان تعاونيها، اتحاديهها و شركتهاي سرمايهگذاري سهام عدالت و بستگان درجه يك ايشان در كل كشور هستند تا جلو هرگونه فساد و سودجويي درمعاملات سهام عدالت گرفته شود.
گزارش از طرح بايد تهيه شود در اين بين محمدرضا پورابراهيمي عضو شوراي عالي بورس در گفتوگو با «جوان» با اشاره به دستور وزير اقتصاد به رئيس سازمان بورس مبني بر توقف پذيرش سهام عدالت در بورس گفت: گزارش كاملي براي تعيين تكليف خريد و فروش سهام عدالت از سوي وزارت اقتصاد حداكثر تا دو ماه آينده تهيه ميشود. اين نماينده كميسيون اقتصادي مجلس شوراي اسلامي با بيان اينكه بخشي از نگرانيهاي مسئولان مربوط به نحوه و فرايند اجرا توسط مجريان و بخشي ديگر مربوط به عدم آشنايي مشمولان با فرهنگ سهامداري ميباشد از اين رو بر حسب دستور وزير اقتصاد و دارايي تا زماني كه آخرين وضعيت تركيب سهامداران مبني بر اينكه چند درصد از سود سهام آنها و همچنين تخفيفي كه دولت براي سرمايه اوليه در نظر گرفته مشخص نشده، قرار شد از خريد و فروش سهام عدالت امتناع شود.
فروش وكالتي وي در پاسخ به اين پرسش كه برخي از سودجويان مردم را ترغيب ميكنند تا به صورت وكالتي سهام عدالت خود را به فروش رسانندگفت: در حاشيه آخرين جلسه شورايعالي بورس اين موضوع مطرح شد و وزير اقتصاد نيز بر اجتناب از خريد و فروش سهام تا زمان تعيين تكليف نهايي تأكيد داشت از اين رو توصيه ما به مردم اين است كه تا زمان تعيين تكليف نهايي در فرايند رسمي از خريد و فروش سهام عدالت خود اجتناب كنند.
پورابراهيمي از دستور وزير اقتصاد به صالح آبادي مديرعامل سازمان بورس و اوراق بهادار مبني بر اجتناب از پذيرش معاملات و خريد و فروش سهام عدالت خبر داد و گفت: در اين راستا گزارش كاملي در خصوص سهام عدالت تهيه ميكنيم. نايب رئيس كميسيون اقتصادي مجلس همچنين درباره زمان تهيه گزارش نهايي ساماندهي معاملات سهام عدالت گفت: اين گزارش از سوي وزارت اقتصاد تهيه ميشود كه با توجه به تغيير و تحولاتي كه در اين وزارتخانه درحال انجام است به نظر ميرسد اين گزارش طي يك تا دو ماه آينده نهايي شود. از سوي ديگر ايرج نديمي با بيان اينكه كلي زحمت كشيده شده تا سهام عدالت به دروازههاي فرابورس و سپس بورس برسد افزود:بايد سازوكاري طراحي شود تا عدهاي سودجو نتوانند سهام عدالت را از دست مردم درآورند.
دغدغه جمعآوري سودجويانه اين نماينده مجلس شوراي اسلامي با يادآوري تجربه برخي از كشورها كه تجربه اجراي سهام عدالت را در كشور خود داشتند افزود: اگر در نحوه معاملاتي شدن سهام عدالت تدبير و كاركارشناسي لازم انجام نشود اين نوع سهام از سوي برخي از دست سودجويان مورد جمعآوري قرار خواهدگرفت؛ براي مثال ميتوان از اتفاقي كه در كشور روسيه دراين زمينه افتاد نام برد و به اين ترتيب يك شبه برخي ثروتمند ميشوند. وي گفت: بايد مكانيزمهايي طراحي شود تا شرايط براي ايجاد بازار كاذب در بازار سهام عدالت سخت شود و با تعيين ميزان محدودي جهت معامله اين نوع سهام جلوي سوء استفاده برخي از سودجويان گرفته شود.
اول فرهنگسازي اين نماينده مجلس خاطر نشان كرد: دستگاههاي متولي اجراي صحيح طرح سهام عدالت همچون وزارت اقتصاد و امور دارايي و بورس اوراق بهادار از هم اكنون بايد در رابطه با افزايش اطلاعات بورسي مشمولان سهام عدالت برنامههايي را عملي كنند تا خود مردم محافظ منافع سهم خود باشند چراكه در نهايت خود آنها بايد در باره سهام عدالتشان تصميمگيري كنند در نهايت باتوجه به اينكه كمتر از 5ميليون از جمعيت كشور با نحوه و فرايند معاملات بازار سهام آشنا هستند و مشمولان 45ميليوني سهام عدالت بيشك آشنايي آنچناني با بازارهايي چون فرابورس و بورس ندارند لذا انتظار ميرود. پيش از آزادسازي سهام عدالت مسئولان دولتي به همراه نمايندگان مجلس شوراي اسلامي فرايند خريد و فروش سهام عدالت را به طور كاملاً كارشناسي شده طراحي كنند و اگر لازم است جهت جلوگيري از هرگونه مفسدهاي در اين حوزه قوانيني را مصوب كنند تا زحمت هفت ساله دولت نهم و دهم در اين رابطه به هدر نرود.
